In een recent interview bij WNL stelt Pastors dat niet migratie als geheel het probleem is, maar het type migratie. Daarbij verwijst hij naar onderzoek dat jarenlang nauwelijks werd besproken, maar inmiddels steeds vaker wordt aangehaald in beleidskringen.

Volgens @MarcoPastors is migratie belastend voor de Nederlandse welvaart. "Mensen uit landen waar het onderwijssysteem niet goed is hebben soms even werk en dat levert soms wat op, maar op een gegeven moment vallen ze uit en gaan ze geld kosten." #WNL pic.twitter.com/yQHU12GkHR

— WNL Vandaag (@WNLVandaag) December 29, 2025

Onderzoek uit de la gehaald
Pastors vertelt dat zijn commissie bewust heeft gekeken naar bestaande wetenschappelijke studies over migratie en overheidsfinanciën. Eén daarvan was onderzoek van wiskundige en econoom Jan van de Beek, die met cijfers probeerde te beantwoorden wat migratie Nederland per saldo kost of oplevert. “Dat rapport lag ergens diep in een la,” zegt Pastors. “Wij hebben het eruit gehaald en serieus bekeken.”

Volgens de interviewer staat Van de Beek bekend als zowel spraakmakend als omstreden. Niet omdat zijn berekeningen slordig zouden zijn, maar omdat hij vragen stelde die politiek gevoelig liggen.

“Wat kost migratie eigenlijk?” is volgens de interviewer zo’n vraag. “Dat was voor veel mensen lange tijd een ongemakkelijke vraag.” 

Wetenschap en ongemakkelijke conclusies
Pastors herkent die spanning. Volgens hem heeft de academische wereld moeite met conclusies die niet passen binnen het dominante morele kader. “De wereld van de wetenschap vindt het soms lastig om pijnlijke vragen te stellen,” zegt hij. “En wie dat wel doet, wordt al snel verguisd.”

Van de Beek wist zijn onderzoek toch te publiceren, mede dankzij externe financiering. Dat die steun afkomstig was van Forum voor Democratie hielp volgens Pastors niet bij de acceptatie van het rapport. “Dat helpt natuurlijk niet om zo’n rapport breed gedragen te krijgen,” erkent hij. “Maar ja, de schoorsteen moest ook roken.”

Belastend versus versterkend
Inhoudelijk kwam de commissie volgens Pastors tot een duidelijke conclusie. Migratie is geen homogeen verschijnsel. Het effect op de welvaart verschilt sterk per groep. “Migratie van mensen uit landen waar het onderwijssysteem niet goed is,” stelt Pastors, “leidt vaak tot lage opleiding en beperkte inzetbaarheid.”

Volgens hem werkt een deel van deze groep aanvankelijk wel. Dat levert tijdelijk iets op. Maar op langere termijn ontstaat volgens Pastors een ander beeld. “Op een gegeven moment vallen mensen uit,” zegt hij. “En dan gaan ze geld kosten.” Die vorm van migratie noemt hij belastend voor de welvaartstaat.

Hoogopgeleide en tijdelijke migratie
Daartegenover plaatst Pastors een ander type migratie. Hoogopgeleide mensen die voor een beperkte periode naar Nederland komen om te werken. “Dat is fantastisch,” zegt hij. “Zij dragen bij, betalen belasting en vertrekken vaak weer voordat ze ouder worden.”

Volgens Pastors ontstaat daar een positief saldo. De kosten van zorg en pensioenen blijven uit, terwijl de economische opbrengst wel wordt gerealiseerd. “Zo simpel is het eigenlijk,” vat hij samen.

Van taboe naar beleid
Volgens Pastors is het denken hierover de afgelopen jaren verschoven. Wat ooit als politiek explosief gold, wordt nu steeds vaker als nuchter beleidsvraagstuk behandeld. “Je gaat het pas zien als je het doorhebt,” zegt hij. “En dat is mede dankzij dit soort rapporten.”

De interviewer vraagt of het gelukt is om het onderwerp te depolitiseren. Pastors suggereert dat cijfers daarbij hebben geholpen. Niet ideologie, maar meetbare effecten staan centraal.

Marco Pastors is een voormalig politicus en bestuurder. Tussen 2002 en 2005 was hij wethouder in Rotterdam namens Leefbaar Rotterdam. Later richtte hij de partij EénNL op. Sinds 2012 is Pastors directeur van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid, waar hij verantwoordelijk was voor de aanpak van onderwijsachterstanden, werkloosheid en leefbaarheid.