30 jaar cel wegens eerwraakmoord Ryan (18) uit Joure
De rechtbank in Lelystad heeft Khaled al N. bij verstek veroordeeld tot dertig jaar gevangenisstraf voor de moord op zijn 18-jarige dochter Ryan uit Joure. De straf ligt vijf jaar hoger dan de eis van het Openbaar Ministerie. Ryans broers, Mohamed (23) en Muhanad (25), zijn veroordeeld tot twintig jaar cel voor het medeplegen van de moord, meldt NOS.
Volgens de rechtbank is er overtuigend bewijs dat de vader en zijn twee zoons samen verantwoordelijk zijn voor de dood van Ryan. De rechter spreekt van “een tragisch dieptepunt van een familiegeschiedenis waarin onderdrukking van vrouwen de rode draad vormde”.
Vader voortvluchtig in Syrië
Of de vader zijn straf ooit zal uitzitten, is onzeker. Hij vluchtte kort na de moord naar Syrië en wordt internationaal gezocht. Nederland heeft geen uitleveringsverdrag met dat land. Daardoor kan hij voorlopig niet worden gearresteerd.
Het Openbaar Ministerie zegt te blijven zoeken naar mogelijkheden om hem alsnog voor zijn straf te laten boeten. Dat kan alleen als hij naar een ander land reist of als er een manier wordt gevonden om hem zijn straf in Syrië te laten uitzitten.
‘Onbegrijpelijk en onverteerbaar’
De rechtbank stelt vast dat Ryan “op gruwelijke wijze” is omgebracht. Ze zou volgens haar familie de eer hebben geschonden door zich te westers te gedragen. “Ze zou met haar vrije gedrag de familie-eer hebben besmeurd,” aldus de rechter.
De vader speelde volgens de rechtbank een leidende rol bij de moord. Hij sprak voortdurend over eer, maar nam geen enkele verantwoordelijkheid. Het dodelijke geweld tegen zijn dochter noemt de rechtbank “onbegrijpelijk en onverteerbaar”.
Ook oordeelt de rechter dat er een plan was om de schuld volledig bij de vader te leggen. Daarmee zouden de broers uit beeld blijven. Ook de vlucht naar Syrië maakte deel uit van dat plan. “Het is de taak van een ouder om zijn kind te steunen en tot bloei te laten komen. Khaled deed het tegenovergestelde.”
Rol van de broers
Bij het bepalen van de straf voor de broers hield de rechtbank rekening met hun leeftijd en met de invloed van hun vader. Zij zouden door hem zijn aangestuurd en onder druk hebben gehandeld.
Toch maakte hun gedrag na de moord een slechte indruk. Uit teruggevonden berichten blijkt dat zij zich geen zorgen maakten over hun zus. “Sporen wissen was hun enige zorg,” aldus de rechter. De broers verwijderden foto’s en video’s van Ryans telefoon en vroegen familieleden om chats met haar te wissen.
Levend het water in gegooid
Het lichaam van Ryan werd op 28 mei 2024 gevonden in een moeraspoel bij de Oostvaardersplassen. Ze was vastgebonden met achttien meter ducttape. Haar handen zaten op haar rug, haar neus en mond waren afgeplakt. Ze werd levend het water in gegooid.
Volgens het OM was sprake van een vooropgezet plan. “Zij zagen Ryan als een last die uit de weg geruimd moest worden,” zei justitie eerder.
Ryan groeide op in een streng-islamitisch gezin. Bij de politie waren al meerdere meldingen bekend over spanningen en incidenten binnen het gezin. Ryan worstelde met de traditionele opvattingen van haar familie.
Een van haar broers verklaarde bij de politie dat hij vond dat Ryan de eer van de familie had aangetast. Dat zou zijn gebeurd doordat zij zichzelf live op TikTok filmde, zonder hoofddoek en met make-up.
‘Psychopaat’ en ‘monster’
Tijdens de inhoudelijke behandeling van de zaak in november verklaarden de broers dat zij onschuldig waren. Zij stelden dat hun vader alleen verantwoordelijk was voor de moord. In de rechtszaal noemden zij hem een “psychopaat” en een “monster”.
De broers hadden zich maandenlang beroepen op hun zwijgrecht. Het OM vroeg zich hardop af waarom zij niet “van de daken” schreeuwden dat zij onschuldig waren.
De vader verblijft inmiddels in het noorden van Syrië en is daar hertrouwd. Vorig jaar schreef hij in een brief aan De Telegraaf dat hij zijn dochter heeft gedood. Tijdens de zitting in november liet hij die bekentenis herhalen via zijn advocaat.
Jarenlange problemen en hulpverlening
Binnen het gezin, dat vanuit Syrië naar Nederland vluchtte en in Joure terechtkwam, speelden al lange tijd ernstige problemen. Het gezin was bekend bij politie en hulpverleningsinstanties.
Vanaf 2022 verbleef Ryan meerdere keren in instellingen en opvanglocaties. Zelf verklaarde zij eerder bij de politie dat haar vader haar en andere familieleden mishandelde en bedreigde.
Het OM spreekt van eermoord en noemt de zaak een vorm van femicide. “Daarvoor is geen plek in Nederland,” zei de officier van justitie.
