De maatregel komt volgens de provincie niet uit het niets. De gemeenten voldoen al drie jaar niet aan hun wettelijke verplichtingen. De provincie ziet daarom geen andere optie dan een ultimatum stellen. Als de situatie op 1 april 2027 niet is opgelost, neemt Zuid-Holland de regie over.

De vier gemeenten moeten nu met concrete plannen komen. Lukt dat binnen een jaar niet, dan regelt de provincie zelf de huisvesting. De gemeenten draaien in dat geval zelf op voor de kosten. Daarmee wordt de druk verder opgevoerd.

Achterstand en gebrek aan plannen
Statushouders zijn asielzoekers met een verblijfsvergunning. Gemeenten zijn verplicht om voor deze groep woningen te regelen. De provincie houdt toezicht op die taak. Het doel is dat statushouders doorstromen naar een woning, zodat plekken in asielzoekerscentra vrijkomen.

Volgens Zuid-Holland ontbreekt het bij de vier gemeenten aan goede plannen, meldt Rijnmond. Er zijn ‘meerdere indringende gesprekken’ gevoerd, maar zonder resultaat. De provincie ziet nog steeds geen ‘realistisch plan’ om de achterstanden weg te werken. Daarom wordt nu gedreigd met ingrijpen.

Niet alle gemeenten lopen achter. Zo hebben gemeenten als Albrandswaard, Hoeksche Waard en Molenlanden inmiddels plannen ingediend die volgens de provincie wel voldoen. Zij hoeven voorlopig geen maatregelen te vrezen.

Verschillende reacties uit gemeenten
De situatie verschilt per gemeente. In Voorne aan Zee moeten nog 130 statushouders worden gehuisvest. Daarvan zijn 68 oude gevallen en 62 nieuwe uit 2026. De gemeente stelt echter dat de achterstand inmiddels kleiner is geworden.

In een reactie tegenover Rijnmond laat Voorne aan Zee weten: 'Wij hebben ook geen zorgen dat een dergelijke achterstand weer snel zal ontstaan. Daarvoor hebben we eind 2025 een verbeterd ‘huisvestingsplan statushouders’ vastgesteld.' Volgens de gemeente wordt dit plan verder uitgewerkt en besproken met betrokken partijen.

Zwijndrecht reageert kritisch op de provincie. De gemeente erkent dat de doelstelling nog niet volledig wordt gehaald. 'Wij huisvesten een groot deel van de aan Zwijndrecht gekoppelde statushouders wél, maar halen die taakstelling op dit moment niet volledig.' Tegelijk wijst de gemeente op een verschil van inzicht over het tempo.