Nederland krijgt altijd D66-beleid, want topambtenaren laten zich niet wegstemmen

Deze week liet opnieuw zien hoe Nederland bestuurd wordt: niet door feiten, niet door verkiezingsuitslagen, maar door een hardnekkige ambtenarentop die altijd dezelfde kant op wijst. Het nieuwe natuurplan is daarvan een sprekend voorbeeld. Terwijl Nederland al bijna de Europese natuurdoelen haalt en de stikstofuitstoot onder de norm ligt, wordt gewerkt aan nóg strengere normen. Niet omdat het nodig is, niet omdat de kiezer erom vraagt, maar omdat de ambtelijke koers al vaststaat. Het laat duidelijk zien hoe onze democratie afbrokkelt.
Die afbrokkeling kent inmiddels een simpele wetmatigheid: Nederland krijgt altijd D66-beleid. Niet omdat D66 altijd wint, maar omdat de onderliggende bestuurslaag nooit verliest. Verkiezingen verschuiven de poppetjes, maar niet de richting. Ministers komen en gaan, Kamerleden profileren zich of verdwijnen, maar de beleidsmachine draait onverstoorbaar door. De echte continuïteit zit niet in het kabinet, maar in de permanente ambtelijke macht die bepaalt wat er überhaupt op tafel komt te liggen.

















































