Rekenkamer slaat alarm: 40.000 asielzoekers nog niet gescreend op terrorisme
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) doet gemiddeld twee jaar over de terrorismescreening van asielzoekers. Dat blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Volgens de regels zou die controle eigenlijk binnen twee weken moeten gebeuren. Inmiddels wachten ruim 40.000 asielzoekers in Nederland nog op zo’n screening. De Rekenkamer noemt dat zorgelijk, omdat het snel herkennen van dreigingen volgens haar ‘het fundament’ is van de aanpak van terrorisme.
De screening is niet het enige moment waarop signalen kunnen worden ontdekt. Toch vindt de Rekenkamer dat de lange wachttijden de controle minder sterk maken. Hoe langer de screening op zich laat wachten, hoe kleiner het nut ervan wordt. De organisatie wijst erop dat juist bij veiligheid tempo belangrijk is.
Tekort aan screeners bij de IND
De IND wijst op personeelstekorten. Eind vorig jaar had de dienst twintig voltijdsbanen aan screeners. Volgens de IND zijn er minimaal 26 nodig. Voor nareizigers zijn er nog eens acht voltijdsbanen beschikbaar. Ook daar zegt de IND dat dit te weinig is. Volgens de dienst zijn er eigenlijk veertien nodig.
De Rekenkamer kijkt daar anders naar. Volgens haar kan de IND met 28 fulltime screeners alle nieuwe asielaanvragen controleren. Het grote probleem zit vooral in de achterstand. Die bestaat uit meer dan 40.000 asielmigranten die nog niet zijn gescreend. Als twaalf extra voltijdsbanen alleen voor die achterstand worden ingezet, duurt het volgens de Rekenkamer nog altijd enkele jaren voordat die is weggewerkt.
Minister krijgt geen duidelijk beeld
De Rekenkamer stelt ook dat niet duidelijk is of het kabinet goed wordt geïnformeerd. Er zou geen goede managementinformatie zijn gevonden. De Rekenkamer schrijft daarover: ‘Wij hebben geen managementinformatie aangetroffen, waaruit blijkt dat de minister hierover geïnformeerd wordt.’
Daardoor is niet duidelijk hoeveel asielzoekers en nareizigers werkelijk worden gescreend. Ook is niet helder of dat op tijd gebeurt. Verder ontbreekt inzicht in de uitkomsten van de controles. Dat maakt het voor de minister lastig om te weten hoe groot het probleem precies is.
‘Aanvullende risico’s’ door vertraging
Ewout Irrgang, lid van het college van de Algemene Rekenkamer, zegt tegen De Telegraaf dat de achterstand bij de terrorismescreening samenvalt met bredere problemen bij de IND. De achterstanden lopen volgens hem verder op. Door de invoering van het Europese Migratiepact kunnen die problemen in Nederland mogelijk nog groter worden.
Irrgang benadrukt dat de screening een duidelijke reden heeft. ‘Die terrorismescreening is er niet voor niks. Als dat twee jaar duurt in plaats van twee weken dan leidt dat tot aanvullende risico’s.’ Of het gebrek aan snelle screening al tot concrete dreigingen heeft geleid, kan hij niet zeggen. ‘Dat hebben we niet kunnen constateren, omdat er geen inzicht in de resultaten is. De IND heeft dat inzicht niet, de minister heeft dat inzicht niet en wij dus ook niet.’
