In 2024 lag het vorige record nog op 291.955 naturalisaties. In 2025 kwamen daar dus 40.500 nieuwe gevallen bovenop. Voor het eerst sinds het begin van de statistieken in 2000 werden meer dan 300.000 mensen in één jaar genaturaliseerd. Van de 371.100 afgeronde procedures eindigde 90 procent in toekenning van het Duitse paspoort.

Syriërs grootste groep
Syriërs vormden opnieuw veruit de grootste groep onder de nieuwe Duitse staatsburgers. Zij waren goed voor 20 procent van alle naturalisaties. In absolute aantallen ging het om 65.600 Syriërs. Daarmee kreeg één op de vijf nieuwe Duitse burgers een Syrische achtergrond.

Destatis registreerde in 2025 in totaal 467.400 aanvragen voor naturalisatie. In 5 procent van de gevallen trokken aanvragers hun verzoek zelf in. Ongeveer 3 procent van de aanvragen werd afgewezen. Nog eens ongeveer 3 procent eindigde op een andere manier, bijvoorbeeld door overlijden van de aanvrager of vertrek naar het buitenland.

Soepele regels zorgen voor stijging
De sterke stijging hangt direct samen met de hervorming van de vorige progressieve regering. Die hervorming ging eind juni 2024 in. De standaardverblijfsduur voor naturalisatie werd verlaagd van acht naar vijf jaar. Ook werd dubbele nationaliteit de norm. Daarnaast werden andere integratie-eisen versoepeld.

Voor die hervorming mochten vooral burgers uit andere EU-landen en Zwitserland hun oude nationaliteit houden. Onder de nieuwe regels behield het overgrote deel van de genaturaliseerde personen de oorspronkelijke nationaliteit. Volgens Die Welt had in veel grote steden tussen de 85 en 98 procent van de nieuwe burgers een dubbele nationaliteit.

Rechts waarschuwt voor gevolgen
Conservatieve politici vrezen dat het snel geven van volledig stemrecht aan honderdduizenden mensen gevolgen heeft voor de Duitse identiteit en sociale samenhang. Zij wijzen op problemen met integratie, parallelle samenlevingen in grote steden en stijgende criminaliteit in gebieden met veel migranten. Volgens critici gaat het beleid te snel.

CDU-binnenlandexpert Günter Krings wil daarom de nationaliteitswet aanpassen. ‘Het feit dat nieuwe naturalisaties in zulke hoge aantallen leiden tot dubbele nationaliteit is geen goede ontwikkeling.’ Volgens Krings moet de politiek ingrijpen. ‘We moeten hier wettelijk op reageren’, zei hij tegen AFP. Hij sprak van een ‘dringende noodzaak tot actie’.

AfD wil naturalisatiestop
Krings wil vooral harder kunnen optreden tegen zware criminelen en extremisten die na naturalisatie misdrijven plegen. ‘Vooral bij zware criminelen en extremisten die na naturalisatie misdrijven plegen, is er een groot publiek belang bij het verlies van het Duitse staatsburgerschap.’

AfD-leider Alice Weidel is nog feller. ‘Nieuwe burgers benutten de voordelen van Duits-zijn zonder trouw te beloven aan Duitsland. Voor de AfD is het duidelijk: massanaturalisaties moeten worden gestopt, en naturalisaties die al hebben plaatsgevonden moeten worden onderzocht.’ Ook vroeg zij: ‘Is dit wat Merz bedoelt met ‘migratieomslag’? We hebben een onmiddellijke naturalisatiestop nodig!’