Van Asten deed zijn uitspraken in het NPO Radio 2-programma Dit is de Dag. Daar ging hij in debat met JA21-Kamerlid Diederik Boomsma en ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder over de chaos in Ceuta en de roep om Spanje tijdelijk buiten Schengen te plaatsen.

‘Goede procedure blijven voeren’
In 24 uur tijd bereikten naar schatting 50.000 tot 60.000 migranten vanuit Marokko de Spaanse enclave. Een groot deel kwam te voet of zwemmend binnen. Het ging volgens Spaanse bronnen vooral om jonge mannen uit Marokko en Algerije. De lokale regering vroeg Madrid om de noodtoestand, inzet van het leger en sluiting van de grens.

Volgens Van Asten kunnen de Europese regels niet terzijde worden geschoven zodra de aantallen oplopen. Hij verwees naar afspraken binnen Europa en naar een uitspraak van een Spaanse rechter. “Wij zijn wel nog steeds een Europa dat een rechtsstaat is. En dan kunnen we niet plotseling zeggen: we gaan het even op een ander moment doen.”

Van Asten wil dat Spanje hulp krijgt om de dossiers snel te behandelen. “Door even maximale capaciteit bij Spanje neer te zetten en ervoor te zorgen dat die afhandeling dan ook razendsnel gaat.”

Over de massale grensoverschrijding zei hij: “Van 60.000 man die nu die enclaves overlopen. Natuurlijk is dat verschrikkelijk voor de mensen daar in Ceuta, voor de mensen in Spanje en überhaupt voor de mensen die verdronken zijn. Maar we moeten hier wel eventjes de goede procedure blijven voeren.”

#ditsidedag #Ceuta

Discussie tussen @DiederikBoomsma #Ja21 en @RvanAsten #D66 over

Van Asten wil ze alle 60.000 in procedure nemen en daar moeten alle EU landen mee helpen.

"We moeten wel de procedures blijven volgen"

Hoe knettergek #D66 inmiddels is geworden👇 pic.twitter.com/2hpXUvjK3A

— Beinvloeder (@Invloedismacht) July 31, 2026

Veilige landen terugsturen
In de uitzending werd benadrukt dat niet iedereen automatisch in Europa mag blijven. Migranten uit veilige landen moeten worden teruggestuurd. Eerst moet volgens de procedure echter worden vastgesteld wie bescherming nodig heeft en wie niet.

Van Asten stelde dat Europese lidstaten Spanje daarbij gezamenlijk moeten ondersteunen. Daarmee kiest D66 voor een Europese afhandeling van de crisis, in plaats van het direct blokkeren van alle aanvragen of het eenzijdig terugsturen van de volledige groep.

JA21 spreekt van ‘naïviteit’
Boomsma reageerde fel. “De naïviteit en hypocrisie zijn echt stuitend en hemeltergend. Dit slaat helemaal nergens op”, zei het JA21-Kamerlid.

Volgens hem maakt juist het Europese asielstelsel dit soort massale grensacties aantrekkelijk. Hij stelde bovendien dat D66 vóór de verkiezingen zelf had gepleit voor strengere regels, waarbij mensen die illegaal de Europese buitengrens oversteken geen gewone asielprocedure zouden krijgen.

Van Asten wees erop dat asiel aanvragen buiten de Europese Unie op dit moment nog nauwelijks mogelijk is. Zolang zo’n alternatief ontbreekt, kan Europa volgens hem niet plotseling besluiten de geldende procedures niet meer toe te passen.

Schengen onder druk
De crisis heeft inmiddels geleid tot spanningen binnen de EU. Italië voerde extra controles in voor reizigers die vanuit Spanje aankomen. Ook vanuit Finland klonk de roep om Spanje harder aan te pakken vanwege de gebrekkige bewaking van de Europese buitengrens.

Een lidstaat kan Spanje echter niet zelfstandig uit Schengen zetten. Landen kunnen wel tijdelijk hun eigen grenscontroles herstellen bij een ernstige bedreiging van de openbare orde of nationale veiligheid. Een formele uitsluiting van Spanje zou een veel zwaarder Europees besluit vereisen.