Het aandeel moslims binnen de totale gevangenispopulatie bedraagt inmiddels 18 procent. In de algemene bevolking van Engeland en Wales is dat 6,5 procent. Schaduwminister van Justitie Nick Timothy vindt dat deze cijfers vragen oproepen. 'Het percentage moslims dat blank is in onze gevangenissen ligt zoveel hoger dan in de algemene bevolking dat dit serieuze vragen oproept', zei hij.

Waarschuwingen over druk en geweld
Timothy verwijst naar eerdere waarschuwingen over dwang achter de gevangenismuren. 'We weten dat experts herhaaldelijk hebben gewaarschuwd voor gedwongen bekeringen achter de tralies, aangestuurd door islamitische bendes', zei hij. Hij riep de Labour-regering op de situatie dringend te onderzoeken en gedwongen bekeringen tegen te gaan.

Jonathan Hall KC, onafhankelijk toezichthouder op de Britse terrorismewetgeving, vond in zijn onderzoek aanwijzingen dat islamistische terroristen zich in gevangenissen gedroegen als 'zelfbenoemde emirs'. Volgens Hall probeerden zij invloed uit te oefenen via 'leiderschap en rekrutering'. Daarbij werden volgens hem 'kwetsbare of eenzame gevangenen' benaderd met begeleiding, voedsel en andere giften, terwijl bekering soms werd ondersteund door 'impliciet of daadwerkelijk geweld'.

Bekering voor bescherming
Ook Ian Acheson, die eerder onderzoek deed naar islamistisch extremisme in gevangenissen, wees op de machtsverhoudingen. Volgens hem bekeerden sommige gevangenen zich 'als een pragmatische reactie op wie de macht en ruimte in onze gevangenissen controleert'. Vooral in zwaarbeveiligde instellingen zou veiligheid daarbij een grote rol spelen.

Een derde onderzoek, van regeringsadviseur Colin Bloom, beschreef vergelijkbare problemen. Volgens hem kon een gevangene die zich niet als moslim identificeerde op zijn minst de 'bescherming' van de dominante islamitische bende mislopen. In het ernstigste geval kon dezelfde gevangene volgens het onderzoek te maken krijgen met geweld en intimidatie.

Meer islamitische gedetineerden
Het aantal blanke moslims in gevangenissen steeg van 2.767 in 2022 naar 3.218 op 30 juni 2025, een toename van 16 procent. Het totale aantal islamitische gevangenen nam in dezelfde periode toe van 14.037 naar 16.051. Ook zijn er inmiddels 140 islamitische geestelijk verzorgers in gevangenissen, tegenover 87 geestelijken van de Church of England.

Het ministerie van Justitie zegt intimidatie en religieuze dwang niet te accepteren. 'We tolereren geen intimidatie, bendeactiviteit of religieuze dwang van welke aard dan ook in onze gevangenissen', aldus een woordvoerder. Volgens het ministerie grijpen gevangenissen en medewerkers snel in bij bedreigend gedrag.