Van Essen wijst boerenplan af: “We hebben niets bereikt”
Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) heeft de Landbouwalliantie donderdag laten weten dat hij niets ziet in hun alternatieve stikstofplan. Zijn eigen pakket van voor de zomer blijft staan. “Het maatregelenpakket zoals we voor de zomer hebben gepresenteerd is en blijft de basis”, aldus de minister.
De Landbouwalliantie is een nieuw samenwerkingsverband van Agractie, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV), de Dutch Dairymen Board (DDB), de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP), Boeren met Toekomst en Vee & Logistiek Nederland. Op 13 oktober presenteerde het collectief een eigen plan. De teleurstelling na het gesprek is groot. “We hebben gisteren niets bereikt”, zegt woordvoerder tegen De Telegraaf.
Het plan van de alliantie draait om één simpele vraag: waarom is Nederland zoveel strenger dan zijn buurland? Hier geldt een rekenkundige ondergrens van 0,005 mol stikstof per hectare per jaar. Dat is zo laag dat vrijwel elk project een vergunningprobleem oplevert. In Duitsland ligt de grens op 21 mol, met daarnaast een drempel van 3 procent van de kritische depositiewaarde. De alliantie wil die Duitse norm overnemen, zodat boeren, bouwers en bedrijven snel weer vergunningen krijgen.
Daarnaast wil het collectief nieuwe natuurdoelanalyses, gebaseerd op metingen in het veld in plaats van de rekenmodellen van het RIVM. Volgens de alliantie spelen waterkwaliteit, verdroging en invasieve soorten vaak een grotere rol in de achteruitgang van natuur dan stikstof. Rond kwetsbare natuur stelt het plan stroken van 250 meter voor, waarbinnen strengere regels gelden. Daarbuiten zou een gewone omgevingsvergunning genoeg zijn. Bedrijfsspecifieke normen en doelsturing wijst de alliantie af. Subsidies voor innovatie wel, dwang niet.
Stikstofspecialist Jan Venneman van de alliantie zei eerder tegen Nieuwe Oogst dat stikstof wel een factor is, “maar dat is geen reden om de veehouderij het land uit te regelen”.
Het pakket van Van Essen gaat de andere kant op. Volgens de Kamerbrief van 26 juni moet de landbouw de uitstoot van ammoniak tegen 2035 met 42 tot 46 procent verminderen ten opzichte van 2019. Rond zo’n honderd stikstofgevoelige natuurgebieden komen zones van 500 tot 1.000 meter, waarbinnen boeren extra moeten reduceren. Melkveehouders krijgen een grondgebondenheidsnorm van 2,6 grootvee-eenheden per hectare. Voor vrijwillige uitkoop is 2,75 miljard euro beschikbaar. Als laatste redmiddel noemt het kabinet in 2035 een korting op de productierechten.
Van Essen houdt vol dat een algemene krimp van de veestapel niet nodig is. Volgens de alliantie komt het in de praktijk toch op krimp neer. “De huidige plannen gaan leiden tot een enorme krimp van de veestapel”, zegt Van Maanen. Die raakt dan niet alleen boeren, maar ook toeleveranciers, verwerkers en dienstverleners. Het Planbureau voor de Leefomgeving concludeerde eerder dat het kabinet zijn doel kan halen, maar alleen als alle plannen worden uitgevoerd en al het geld wordt uitgegeven. Het PBL waarschuwde ook dat de maatregelen het verdienvermogen van familiebedrijven onder druk zetten.
Begin volgende week besluit de alliantie over vervolgstappen. Het volgende ijkmoment is 30 oktober, als Van Essen een nieuwe Kamerbrief stuurt. Ook LTO wacht op die brief. De grootste landbouworganisatie praat samen met jongerenorganisatie NAJK nog wel met de minister, maar wil negen aanpassingen in het pakket zien. “Die punten willen we goed uitgewerkt terugzien in de Kamerbrief van 30 oktober. Punt”, zei LTO-voorman Ger Koopmans vorige week tegen De Telegraaf. Als ook LTO opstapt, staat Van Essen er alleen voor. Dan heeft hij een stikstofpakket van twintig miljard euro, maar niemand op het boerenerf die het wil uitvoeren.
