De politicus met de drang naar vrijheid: Wybren van Haga
Den Haag – In de afgelopen vijf jaar is er flink wat veranderd in de politieke carrière van Wybren van Haga. Op 31 oktober 2017 werd hij verkozen als Tweede Kamerlid voor de VVD, de partij die hem nog geen twee jaar later eruit gooide. Hij ging door als onafhankelijk Kamerlid. Dit duurde niet lang, een jaar later, op 1 december 2020 sloot hij zich aan bij de fractie van Forum voor Democratie. Vijf maanden later verliet hij ook die partij. Op 7 augustus 2021 richtte hij samen met Olaf Ephraim en Hans Smolders de partij BVNL op, maar wie is nou de klassiek-liberaal Wybren van Haga?
Wybren van Haga begon als 10-jarige jongen uit Haarlem te flyeren voor de VVD. Het klassiek-liberalisme werd er bij hem met de paplepel ingegoten. “Mijn moeder is Engels en de Engelsen hebben een heel ander beeld over hoe je de samenleving inricht. In Nederland zijn wij veel socialistischer, veel collectivistischer en in Groot-Brittannië ben je verantwoordelijk voor je eigen leven, je eigen huis, je eigen kinderen. De staat is een noodzakelijk kwaad”, vertelde Van Haga.
In 1982, toen Van Haga vijftien jaar oud was, besloot hij om lid te worden van de VVD. “In die tijd had je eigenlijk alleen de Partij van de Arbeid, hardcore socialisten of eigenlijk meer communisten. Uiteindelijk zijn GroenLinks, de Partij van de Arbeid en de SP allemaal communisten, allemaal collectivisten”, vertelde Van Haga. In deze ideeën kon hij zich niet vinden. “Op rechts had je voor de rest niks zitten, behalve het CDA, maar dat was meer een religieuze boerenpartij die niet applaudisseerde voor mensen die succes hadden, heel conservatief. Ik ben een beetje cultureel conservatief. Ik wil de goede dingen wel behouden maar voor de rest alles wat verbetert, prima”, zo stelde hij. Het enige alternatief was een liberale partij, toen het nog klassiek-liberaal was. Dit is tegenwoordig niet meer het geval, aldus Van Haga.
In 2010 werd Wybren van Haga gemeenteraadslid voor de VVD in Haarlem. Dit was de eerste mogelijkheid voor hem om politiek actief te worden, hiervoor werkte hij voor Shell in Gabon, Schotland en Oman. Een paar jaar nadat hij terugkeerde in Nederland had hij zich aangemeld voor de kandidatenlijst van de VVD in Haarlem. “Dat was eigenlijk heel erg leuk, want de gemeentepolitiek is het politieke niveau waar je echt iets kan veranderen”, vertelde Van Haga.
Hij had als gemeenteraadslid de portefeuilles stedelijke ontwikkeling en vastgoed. Een groot thema dat destijds speelde was bijvoorbeeld de oude koepelgevangenis die verkocht werd. Deze werd voor een habbekrats weggegeven. “Er gaat gewoon door veel incompetentie en door perverse belangen veel mis”, zo stelde Van Haga.
Wybren van Haga ging in 2017 de landelijke politiek in. Hij had zich eerder al kandidaat willen stellen voor de Tweede Kamer van de VVD, maar belandde pas in 2017 voor het eerst op de lijst. Eerder werd Van Haga geen kandidaat. Volgens hem omdat hij als ondernemer, in tegenstelling tot ambtenaren, een risico kon zijn. “Iedereen die een paar jaar ondernemer is geweest, die heeft klanten gehad, leveranciers, contracten gesloten en daar gaat wel eens wat mis. Dan ontstaan er conflictjes en daar hou je krassen van over”, legde Van Haga uit. Uiteindelijk bouwde hij een wat groter netwerk op, volgde hij wat cursussen bij de VVD en toen lukte het hem in 2017 wel om op de landelijke kieslijst te komen, op plek 41.
Nadat kabinet Rutte III gevormd werd en een aantal mensen die hoger op de lijst stonden een functie kregen in het kabinet, werd Van Haga op 31 oktober 2017 als Kamerlid geïnstalleerd voor de VVD. Er was een duidelijke reden waarom hij de landelijke politiek in is gegaan: “Ik had de gemeenteraad twee periodes gedaan en dan heb je toch het gevoel dat veel dingen landelijk worden bepaald. Vervolgens krijg je het gevoel van: laat ik hier maar proberen de boel te veranderen”, vertelde Van Haga.
Na iets minder dan twee jaar Kamerlidmaatschap werd Wybren van Haga geroyeerd door de VVD. Hij begrijpt er tot de dag van vandaag weinig van, afgezien van het feit dat hij het wel begrijpt dat je geen enkel risico wilt nemen. Volgens hem spelen er ook bepaalde belangen doorheen. De VVD rekende erop dat Van Haga zijn zetel zou inleveren en Van Haga vertelde dat als hij het royement terecht had gevonden, hij zijn zetel wel had ingeleverd. Aldus werd Van Haga er uit gestuurd omdat hij een huurder, die een mail had gestuurd, had beantwoord. Dat was volgens de VVD een schending van de afspraak dat Van Haga zijn bedrijf, Sjopperdepop BV, op afstand zou proberen te zetten. “Uiteindelijk ben ik blij dat het is gebeurd, want ik heb er een geweldig avontuur beleeft en nu hebben we onze eigen partij, BVNL, een Liberaal-rechtse partij”, vertelde Van Haga.
Na een tijd onafhankelijk Kamerlid te zijn geweest, sloot Van Haga zich aan bij het Forum voor Democratie van Thierry Baudet. Hij vond toen nog dat Baudet het goed deed. Nadat het Van Haga gelukt was om Baudet te overtuigen van zijn standpunt over de coronamaatregelen, daar was Baudet ontvankelijk voor, ontstond er een goede samenwerking. Van Haga sloot zich op 1 december 2020 ook aan bij de fractie van FvD, kort na de breuk binnen de partij die was ontstaan na het beruchte diner.
Uiteindelijk brak Van Haga, samen met Olaf Ephraim en Hans Smolders, met Forum voor Democratie op 13 mei 2021. Dit kwam mede door bijvoorbeeld het essay van Baudet, waarin hij schreef over dat het doel van FVD ‘ophef dient te zijn’. Ook stapte Van Haga uit FVD door de vergelijkingen met de Tweede Wereldoorlog van de partij. “Er zijn genoeg manieren om dingen te veranderen zonder meteen beladen onderwerpen er bij te halen”, vertelde Van Haga. Het verbaasde hem dat Ephraim en Smolders meegingen. Er was niets afgesproken en Van Haga had FvD ook verlaten als zij niet waren meegegaan. Ze gaan gezamenlijk door in de Tweede Kamer onder de naam ‘Groep Van Haga’.
Op 7 augustus 2021 maakten Wybren van Haga, Hans Smolders en Olaf Ephraim bekend een nieuwe partij te hebben opgericht (BVNL). De naam was bedacht door Smolders, de afkorting door Van Haga. De reden om niet bij een andere FVD-afsplitsing zoals JA21 aan te sluiten was dat de drie heren zichzelf meer zien als klassiek-liberalen en dat ze JA21 te religieus-conservatief vinden. Op onderwerpen zoals abortus vindt BVNL zich liberaler, maar op bepaalde onderwerpen zoals migratie erkent Van Haga dat ze elkaar overlappen. Hij verwacht wel een goed resultaat bij de Provinciale Statenverkiezingen, net zoals bij de Tweede Kamer verkiezingen in 2025. Zijn huidige inschatting is zo rond de zes zetels, een verdubbeling van wat BVNL nu heeft.
