Minister Yeşilgöz: "Wokisme bevordert onverdraagzaamheid en bedreigt democratische rechtsstaat"

Nieuws13 september 20223 minuten Marit Nubé

In een nieuwe lezing haalt Minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius hard uit naar het wokisme. Volgens haar is de beweging een bedreiging voor de democratische rechtsstaat en het open debat. Er bestaat geen 'recht om niet gekwetst te worden', vindt Yeşilgöz, en mensen moeten 'een paar ballen vinden en weerbaar zijn'. 

Maandagavond verzorgde minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius (VVD) de 14e editie van de HJ Schoo-lezing. Deze lezing wordt elk jaar georganiseerd door weekblad Elsevier.

Het thema van Yeşilgöz' lezing zijn de extreme, ondemocratische bewegingen in onze huidige samenleving. "Het lijkt alsof we soms in één groot, hysterisch algoritme terecht zijn gekomen," vindt de Minister van Justitie en Veiligheid. Volgens haar trekken bepaalde bewegingen "onevenredig veel aandacht", zelfs hoewel ze weinig te maken hebben met het alledaagse leven van veel mensen. En deze bewegingen zijn gevaarlijk, omdat ze de democratische rechtsstaat bedreigen. Daarom moeten ze "harder en explicieter worden benoemd en tegengesproken".

Volgens de minister zijn er momenteel twee bewegingen die aan deze beschrijving voldoen: het wokisme en het complotdenken. Beide zijn overgewaaid uit de Verenigde Staten, en krijgen nu ook voet aan de grond in Nederland. Op het wokisme gaat Yeşilgöz het eerst in, en zij benadrukt hierbij: "Ik heb het hier expliciet niet over emancipatiebewegingen die pleiten voor gelijke rechten en inclusie. Die hebben uiteraard mijn steun. Waar ik mij zorgen over maak, zijn de stromingen die zich richten op het tegenovergestelde: op uitsluiting."

Yeşilgöz maakt duidelijk welke groepering ze wèl gevaarlijk vindt: "Mensen die mogen bepalen welke informatie of mening juist is en welke niet juist is. Of wat wel kwetsend en niet kwetsend is; of wie wel deugt en wie niet deugt. Die - onder het mom van inclusie - alleen maar bezig zijn met uitsluiten. Met het cancellen van alles wat hun niet aanstaat. Onderwerpen, standpunten en meningen worden onbespreekbaar verklaard. En waarom? Omdat deze zouden kwetsen. Wokisten bepalen wie er recht van spreken heeft. Alleen als je tot de juiste groep behoort, mag je meepraten. Daarmee worden individuen gereduceerd tot geslacht, afkomst of gerichtheid, met een vaste bijbehorende mening. Daarvan afwijken betekent uitgesloten worden."

Het gevaar van het wokisme wordt door sommigen onderschat, constateert Yeşilgöz. Maar volgens haar is het gevaar wel reëel, omdat woke-aanhangers het vrije debat smoren. Ze vervolgt: "Dan denkt u: is woke echt zo'n problematische beweging? Ja, wat mij betreft wel. Ons vermogen om te groeien, om te leren, om te ontwikkelen wordt gevoed door wederzijdse kritiek en open discussies. Wie dat wil beperken, door safe spaces te eisen op universiteiten, door elke vorm van zogenaamd confronterende kennis uit te sluiten, door de vrijheid van meningsuiting ondergeschikt te maken aan subjectieve emoties, of door te bepalen welke woorden de vrije media wel en niet mogen gebruiken - díé, díé beperkt ware vooruitgang door een zelf-geclaimd recht om niet gekwetst te worden. Dit legt een enorme druk op de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van pers en academische vrijheid. Onze vrije samenleving heeft open debat nodig: dat is onze zuurstof. Open debat, waarin je woorden met woorden bestrijdt. Open debat, waarbij argumenten bepalen of je gelijk krijgt - en niet de lengte van je tenen."

De Minister van Justitie doet daarom een oproep: "Man of vrouw, vind een paar ballen en wees weerbaar, zou ik zeggen. In een open samenleving moet je een schild ontwikkelen. Er zijn nu eenmaal meningen en feiten die je liever niet ziet of hoort. Het is een gevaarlijk misverstand dat er zoiets zou bestaan als het recht om niet gekwetst te worden. Het is gevaarlijk, omdat mensen dan de neiging hebben om zich ernaar te gaan gedragen. En dat leidt tot zelfcensuur. Om gedoe te voorkomen. Om geen vuur te trekken. Om je baan te houden. Om niet gecanceld te worden. Zoals de rechtsgeleerde Afshin Ellian schreef over academische veiligheid en vrijheid: 'In verdraagzaamheid verwonden woorden niet.'"

Yeşilgöz-Zegerius besluit: "En dat is precies het tegenovergestelde van wat het wokisme doet. Wokisme bevordert onverdraagzaamheid, terwijl verdraagzaamheid nu juist de kern van een democratische rechtsstaat is." Ze citeert het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, waarin wordt gezegd dat de vrijheid van meningsuiting een wezenlijke grondslag vormt voor het voortbestaan een democratische samenleving en voor de ontwikkeling van ieder mens.

Meerartikelen

Nieuws

Tienduizenden demonstreren tegen Rusland-sancties in Praag

In Praag zijn woensdag tienduizenden Tsjechen de straat op gegaan om te demonstreren tegen de Europese sancties tegen Rusland. De demonstranten willen dat Tsjechië militair neutraal wordt in het conflict, en dat de sancties worden opgeheven. De vorig

Nieuws

Omtzigt wil opheldering over 'last minute' verhogingen van energierekening door leveranciers

Energiebedrijven Eneco, Vattenfall en Greenchoice hebben bekend gemaakt gewoon door te gaan met een tariefverhoging vanaf 1 oktober. Dit tegen afspraken en regels in. Minister Rob Jetten  noemt de verhoging dan ook "zeer onwenselijk". Tweede Kamerlid

Nieuws

Arib: "Bergkamp ging actief op zoek naar klachten over mij"

De leiding van de Tweede Kamer, voorgezeten door de huidige Kamervoorzitter Vera Bergkamp (D66), komt een onderzoek naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag van oud-Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA). Arib is verontwaardigd hierover, en beschuldigt

Nieuws

Hongarije gaat definitief referendum uitschrijven over EU-sancties tegen Rusland

Woensdag is de Hongaarse regering bijeengekomen om een knoop door te hakken over het idee van een volksraadpleging omtrent EU-sancties tegen Rusland. De regering heeft definitief besloten om een referendum te houden over het onderwerp.  Maandag steld

Nieuws

NPO-programma associeert melk met 'extreem-rechts hondenfluitje' en 'teken van witte superioriteit'

In een nieuw artikel probeert het journalistieke NPO-programma Brandpunt+ een directe link te zien tussen melk en racisme. Volgens het programma zou extreem-rechts het zuivelproduct verheerlijken als teken van 'witte superioriteit'. Ook wordt er een

Nieuws

Ex-VVD-senator sleept Rutte en VVD voor de rechter

Voormalig Eerste Kamerlid Anne-Wil Duthler sleept haar oude partij de VVD voor de rechter. Naar eigen is haar naam door haar oude partij door het slijk gehaald en wil ze de schade verhalen, aldus Quote. In 2019 werd Duthler na een verloren rechtszaak

Nieuws

Liquidatie-opmerking Derksen wordt door OM gezien als 'mogelijk opruien'

Het Openbaar Ministerie heeft de liquidatie-opmerking van Vandaag Inside-commentator Johan Derksen als strafbaar beoordeeld en dus zal FVD-voorman Thierry Baudet zijn aangifte doorzetten, dat meldt de Telegraaf.  Het Team Bedreigde Politici heeft beo

Nieuws

Van Meijeren hekelt selectiviteit van Kamervoorzitter Bergkamp bij ontnemen woord van politici

Gideon van Meijeren (FVD) vindt dat de huidige Kamervoorzitter, Vera Bergkamp (D66), inconsequent handelt tijdens debatten. Volgens hem ontneemt zij FVD-politici veel te vaak onterecht het woord, terwijl zij dit niet doet wanneer politici van partije

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Nieuws

D66 Rotterdam opent aanval op Leger des Heils: 'Het neemt alleen christenen aan als werknemers'

Het Leger des Heil, een evangelisch kerkgenootschap en tevens een maatschappelijke hulpverleningsorganisatie, ligt onder het vergrootglas bij de Rotterdamse D66-afdeling. De sociaal-liberalen vinden het onacceptabel dat een christelijke organisatie a

Nieuws

Bergkamp ontkent 'dolkstoot' bij Arib, maar begrijpt 'alle emoties'

Er komt een onderzoek naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag van oud-Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA). Arib was verontwaardigd hierover, en wees meteen naar de huidige Kamervoorzitter Bergkamp aan als dader: "Vera Bergkamp is hier verantwoordeli

Nieuws

Adviseurs aan Kaag: 'Omvallen mkb is gezonde marktdynamiek'

FVD-Kamerlid Freek Jansen heeft de hand gelegd op een beslisnota met adviezen aan de Minister van Financiën, Sigrid Kaag (D66), van topambtenaren. 'Faillisementen van energie-intensieve mkb'ers hebben geen maatschappelijk ontwrichtende werking. Faill

Nieuws

Omtzigt: 'Oversterfte zo hoog, dat je te maken hebt met crisis in publieke gezondheidszorg'

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt kan geen genoegen nemen met het excuus dat wegens privacy redenen allerlei data over de oversterfte niet openbaar gemaakt wordt. Volgens Omtzigt kampt Nederland met een crisis in de publieke gezondheidszorg en moet dit

Nieuws

Hoogleraar UvA wil bètawetenschappen 'dekoloniseren': 'Leerboeken vooral geschreven door witte mensen uit het Globale Noorden'

Hoogleraar Rens Bod vindt dat het hoog tijd is voor een 'dekolonisering van de bètawetenschappen'. De leerboeken zijn volgens hem 'vooral door witte mensen uit het Globale Noorden geschreven', en dit zorgt voor 'eurocentrische bijziendheid'. Daardoor

Nieuws

VVD wil coronapas terug in gereedschapskist: 'We moeten er wel klaar voor zijn deze winter'

Zowel de VVD als D66 zien wel heil in de terugkeer van het coronatoegangsbewijs in de 'wettelijke gereedschapskist'. Volgens de VVD heeft niemand zin in een nieuwe coronagolf, maar is het wel belangrijk om voortijdig goede voorbereidingen te treffen

Nieuws

Provincie Noord-Brabant laat omgekeerde vlaggen weghalen: 'Wegens slechter weer'

De provincie Noord-Brabant heeft kenbaar gemaakt boerenprotestvlaggen langs wegen weg te gaan halen. Wegens het slechtere weer vreest het provincie bestuur dat de vlaggen een gevaar kunnen vormen voor de verkeersveiligheid.  'Slechter weer en mogelij

Nieuws

D66 en CU slaan handen ineen: willen dat Kamervoorzitter makkelijker kan ingrijpen bij ongewenst gedrag

De ChristenUnie en D66 slaan de handen ineen om bedreigingen voorgoed te weren uit de Tweede Kamer. Beide partijen willen dat de Tweede Kamervoorzitter meer instrumenten krijgt om actie te ondernemen als een Kamerlid een andere politicus bedreigt.  I

Nieuws

Energiebedrijven hebben lak aan regels en gaan tariefverhoging vanaf 1 oktober invoeren

Energiebedrijven Eneco, Vattenfall en Greenchoice hebben bekend gemaakt gewoon door te gaan met een tariefverhoging vanaf 1 oktober. Dit tegen afspraken en regels in. Minister Rob Jetten noemt de verhoging dan ook "zeer onwenselijk".  Binnen enkele d

Nieuws

Britse premier Truss maakt klimaatactivisten boos vanwege opschorting milieustandaarden

De Britse premier Liz Truss wil meer handelsvrijheid creëren voor bedrijven. Daarom moeten een paar milieustandaarden worden opgeschort. Maar deze opschorting stuit een aantal klimaatactivisten tegen de borst: "In feite krijgen vervuilers nu een vrij

Nieuws

Raisa Blommestijn hekelt 'schoolplein-niveau' van NPO-prominenten: 'Deze mensen maken zichzelf zo belachelijk'

Een aantal omroepen als KRNO-NCRV, MAX en WNL wil niet meer samenwerken met Ongehoord Nederland op journalistiek gebied, omdat zij vinden dat de omroep "geen journalistiek bedrijft". Een woordvoeder legt uit: "Hun enige doel is het verlengen van de s

Nieuws

D66-prominent schort lidmaatschap op: "Zoveel gebrek aan feitenkennis dat je er radeloos van wordt"

Voormalig D66-Tweede Kamerlid Pieter ter Veer heeft zijn partijlidmaatschap laten opschorten. In een brief aan de partijtop heeft Ter Veer te kennen gegeven zich niet meer te herkennen in zijn partij.   Het oud-D66-Kamerlid volgt nog dagelijks de pol