Minister Yeşilgöz: "Wokisme bevordert onverdraagzaamheid en bedreigt democratische rechtsstaat"

Nieuws13 september 2022 3 minuten Marit Nubé
Yeşilgöz

In een nieuwe lezing haalt Minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius hard uit naar het wokisme. Volgens haar is de beweging een bedreiging voor de democratische rechtsstaat en het open debat. Er bestaat geen 'recht om niet gekwetst te worden', vindt Yeşilgöz, en mensen moeten 'een paar ballen vinden en weerbaar zijn'. 

Maandagavond verzorgde minister Dilan Yeşilgöz-Zegerius (VVD) de 14e editie van de HJ Schoo-lezing. Deze lezing wordt elk jaar georganiseerd door weekblad Elsevier.

Het thema van Yeşilgöz' lezing zijn de extreme, ondemocratische bewegingen in onze huidige samenleving. "Het lijkt alsof we soms in één groot, hysterisch algoritme terecht zijn gekomen," vindt de Minister van Justitie en Veiligheid. Volgens haar trekken bepaalde bewegingen "onevenredig veel aandacht", zelfs hoewel ze weinig te maken hebben met het alledaagse leven van veel mensen. En deze bewegingen zijn gevaarlijk, omdat ze de democratische rechtsstaat bedreigen. Daarom moeten ze "harder en explicieter worden benoemd en tegengesproken".

Volgens de minister zijn er momenteel twee bewegingen die aan deze beschrijving voldoen: het wokisme en het complotdenken. Beide zijn overgewaaid uit de Verenigde Staten, en krijgen nu ook voet aan de grond in Nederland. Op het wokisme gaat Yeşilgöz het eerst in, en zij benadrukt hierbij: "Ik heb het hier expliciet niet over emancipatiebewegingen die pleiten voor gelijke rechten en inclusie. Die hebben uiteraard mijn steun. Waar ik mij zorgen over maak, zijn de stromingen die zich richten op het tegenovergestelde: op uitsluiting."

Yeşilgöz maakt duidelijk welke groepering ze wèl gevaarlijk vindt: "Mensen die mogen bepalen welke informatie of mening juist is en welke niet juist is. Of wat wel kwetsend en niet kwetsend is; of wie wel deugt en wie niet deugt. Die - onder het mom van inclusie - alleen maar bezig zijn met uitsluiten. Met het cancellen van alles wat hun niet aanstaat. Onderwerpen, standpunten en meningen worden onbespreekbaar verklaard. En waarom? Omdat deze zouden kwetsen. Wokisten bepalen wie er recht van spreken heeft. Alleen als je tot de juiste groep behoort, mag je meepraten. Daarmee worden individuen gereduceerd tot geslacht, afkomst of gerichtheid, met een vaste bijbehorende mening. Daarvan afwijken betekent uitgesloten worden."

Het gevaar van het wokisme wordt door sommigen onderschat, constateert Yeşilgöz. Maar volgens haar is het gevaar wel reëel, omdat woke-aanhangers het vrije debat smoren. Ze vervolgt: "Dan denkt u: is woke echt zo'n problematische beweging? Ja, wat mij betreft wel. Ons vermogen om te groeien, om te leren, om te ontwikkelen wordt gevoed door wederzijdse kritiek en open discussies. Wie dat wil beperken, door safe spaces te eisen op universiteiten, door elke vorm van zogenaamd confronterende kennis uit te sluiten, door de vrijheid van meningsuiting ondergeschikt te maken aan subjectieve emoties, of door te bepalen welke woorden de vrije media wel en niet mogen gebruiken - díé, díé beperkt ware vooruitgang door een zelf-geclaimd recht om niet gekwetst te worden. Dit legt een enorme druk op de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van pers en academische vrijheid. Onze vrije samenleving heeft open debat nodig: dat is onze zuurstof. Open debat, waarin je woorden met woorden bestrijdt. Open debat, waarbij argumenten bepalen of je gelijk krijgt - en niet de lengte van je tenen."

De Minister van Justitie doet daarom een oproep: "Man of vrouw, vind een paar ballen en wees weerbaar, zou ik zeggen. In een open samenleving moet je een schild ontwikkelen. Er zijn nu eenmaal meningen en feiten die je liever niet ziet of hoort. Het is een gevaarlijk misverstand dat er zoiets zou bestaan als het recht om niet gekwetst te worden. Het is gevaarlijk, omdat mensen dan de neiging hebben om zich ernaar te gaan gedragen. En dat leidt tot zelfcensuur. Om gedoe te voorkomen. Om geen vuur te trekken. Om je baan te houden. Om niet gecanceld te worden. Zoals de rechtsgeleerde Afshin Ellian schreef over academische veiligheid en vrijheid: 'In verdraagzaamheid verwonden woorden niet.'"

Yeşilgöz-Zegerius besluit: "En dat is precies het tegenovergestelde van wat het wokisme doet. Wokisme bevordert onverdraagzaamheid, terwijl verdraagzaamheid nu juist de kern van een democratische rechtsstaat is." Ze citeert het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, waarin wordt gezegd dat de vrijheid van meningsuiting een wezenlijke grondslag vormt voor het voortbestaan een democratische samenleving en voor de ontwikkeling van ieder mens.

Meerartikelen

Jelena Postuma
Achtergronden

Jelena Postuma over de digitale euro (CBDC) en de machtsgreep van overheden op ons geld

In dit exclusieve video-interview vertelt econome en politica Jelena Postuma over de digitale euro en de toekomst van ons geld. Wat zijn de grootste gevaren? Wat zijn de alternatieven? En wat zijn enkele belangrijke zaken die mensen, wat betreft ons

Palestijns
Nieuws

Griekenland deporteert negen pro-Palestijnse relstudenten

De Griekse overheid trekt het studievisum in van negen buitenlandse studenten die onlangs meededen aan een pro-Palestijnse betoging in Athene. De studenten worden gezien als een nationale bedreiging, en worden daarom teruggestuurd naar hun thuisland.

Wilders
Peiling

Peiling: PVV boekt nieuwe zetelwinst na presentatie hoofdlijnenakkoord

De PVV heeft na het bereiken van het hoofdlijnenakkoord met VVD, NSC en BBB drie zetels gewonnen. Dit blijkt uit de laatste zetelpeiling van EenVandaag en Ipsos I&O, die werd uitgevoerd in de week na het akkoord. Vorige maand verloor de partij nog vi

BBB
Nieuws

BBB wil Timmermans' Green Deal in de prullenmand doen

Sander Smit, lijsttrekker van de BoerBurgerBeweging (BBB) voor de Europese verkiezingen, uitte zijn zorgen over de huidige Green Deal. Smit stelt dat de Green Deal in zijn huidige vorm onbetaalbaar is en noemde het streven naar een 90 procent CO2-red

Dick Schoof
Nieuws

Haagse bronnen: topambtenaar en oud-AIVD-baas in beeld als premier

Dick Schoof, de huidige hoogste ambtenaar op het ministerie van Justitie en Veiligheid, wordt genoemd als mogelijke premier van het nieuwe kabinet. Dit melden bronnen aan de politieke redactie van RTL Nieuws. De 67-jarige Schoof heeft een uitgebreide

Wilders
Nieuws

Wilders reageert op dalende homo-acceptatie bij Amsterdamse jeugd: 'Hoe zou dat nou komen?'

Amper de helft van de Amsterdamse jongeren accepteert het nog als twee mensen van hetzelfde geslacht verliefd op elkaar worden. Dit blijkt uit nieuwe GGD-cijfers. 'Hoe zou dat nou komen?' reageert PVV-leider Geert Wilders al snel. Meerdere onderzoeke

Onderwijs
Nieuws

D66 maakt zich plotsklaps zorgen om staat onderwijs, terwijl ze zelf jarenlang ministers leverde

Een opvallend tafereel in Den Haag: D66 maakt zich grote zorgen om de toekomst van het onderwijs en de leesvaardigheid in Nederland. De sociaal-liberale partij is van mening dat een hogere btw op boeken en een bezuiniging in het onderwijs ervoor zorg

Ollongren
Nieuws

D66-minister sluit niet uit militaire instructeurs naar Oekraïne te sturen

Nederland overweegt het sturen van militaire instructeurs naar Oekraïne. Dit maakt demissionair minister Kajsa Ollongren bekend, meldt ND. Ze staat open voor alle opties, ondanks de risico's. Momenteel verzorgen Nederlandse trainers opleidingen in Du

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Studenten
Nieuws

Studenten mogen spieken bij examens vanwege Gaza-oorlog: 'Ronduit ridicuul'

Zo'n twintig surveillanten aan Vlaamse universiteiten zullen deze examenperiode het toleren als studenten spieken. De reden? De oorlog in Gaza. "Zolang onze rectoren wegkijken van schendingen van internationale rechtsregels door Israëlische instellin

Ilgun
Nieuws

Islamitische influencer roept op om Israël-aanhangers aan te vallen

Voormalig treitervlogger Ismail Ilgun heeft weinig begrip voor Israël-sympathisanten. Wat hem betreft mogen ze 'gelijk' geslagen worden, omdat ze 'een monster' en 'duivels' zouden zijn. Daarom doet een Joodse organisatie aangifte tegen hem vanwege op

Gouden Koets
Nieuws

Den Haag doet, na Gouden Koets, ook paardenkoetsen in de ban

De gemeente Den Haag heeft besloten te stoppen met het gebruik van paardenkoetsen, na jaren van kritiek op dierenwelzijn. Er wordt nog gezocht naar alternatieven. Eerder werd ook al de Gouden Koets in de ban gedaan. De paardenkoetsen zijn al lange ti

Gideon
Nieuws

Gideon van Meijeren versus het OM

Vandaag, dinsdag 28 mei, moet Tweede Kamerlid Gideon van Meijeren voor de rechter verschijnen. Hij wordt beschuldigd van het oproepen tot geweld tegen de overheid. Van Meijeren zelf noemt de rechtszaak een "politiek proces" en beschuldigt de overheid

Amsterdam
Video

Pro-Palestijnse chaos in Amsterdam: 73 arrestaties, geweld en vuurwerk

Maandagmiddag was er grote onrust in de Amsterdamse binnenstad. Talloze pro-Palestijnse tegendemonstranten kwamen af op een Israël-manifestatie van de SGP. Hierbij werd er vuurwerk afgestoken, een Israëlische vlag vertrapt, de weg versperd, met stoel

Boeren
Achtergronden

Rechtse Europese kieswijzer: dit zijn de landbouw- en klimaatplannen van rechts Nederland

Met de aanstaande Europese Parlementsverkiezingen hebben verschillende rechtse partijen in Nederland hun verkiezingsprogramma's gepresenteerd. Hoewel er enkele overeenkomsten zijn, laten de programma's ook duidelijke verschillen zien in hun benaderin

Migratie
Nieuws

BBB pleit voor Europese migratiedeal; wil migranten naar Noord-Afrika sturen

De BoerBurgerBeweging (BBB) is voorstander van een migratiebeleid zoals het Verenigd Koninkrijk heeft met Rwanda. Hierbij worden asielzoekers uitgezet naar het Centraal-Afrikaanse land Rwanda, dat financiële compensatie ontvangt voor de opvang. BBB-l

Jetten
Nieuws

Europarlementariër ergert zich aan veelgevraagde NPO-gast Rob Jetten: 'Hij verspreidt nepnieuws'

In de plannen van het nieuwe kabinet zal de btw op onder andere magazines, kranten en boeken worden verhoogd van 9 naar 21 procent. Deze maatregel heeft geleid tot felle reacties en discussie. Onder meer bij D66'er Rob Jetten, die opnieuw werd uitgen

Klaslokaal
Nieuws

Brits onderwijs doet woke lesstof in de ban: geen genderidentiteit meer

Het Britse schoolsysteem mag niet meer lesgeven over non-binair en aanverwante onderwerpen. In de nieuwe richtlijnen van de Britse regering is de lesstof geschrapt over alles wat met genderidentiteit te maken heeft. In plaats daarvan zal biologische

Baudet
Nieuws

NPO-bestuurder vindt dat Baudet niet 'zo moet piepen' over Oekraïense aanslagpleger die niet voor rechter hoeft te verschijnen

Zaterdag werd bekend dat de Oekraïner die Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet vorig jaar sloeg met een paraplu in België, niet voor de rechter hoeft te verschijnen. De 33-jarige man heeft een ‘waarschuwing’ gekregen. Thierry Baudet reageerde

Milei
Achtergronden

Milei bindt strijd aan tegen 'corrupte' elites: "Ik blijf vechten"

De Argentijnse president Javier Milei deelt zijn ervaringen met de politieke strijd binnen Argentinië. In zijn speech spreekt hij over de weerstand die hij ondervond van gevestigde politieke partijen en hoe hij ondanks deze tegenstand zijn boodschap

Geld
Nieuws

Hoe neutraal zijn banken? Klanten worden steeds vaker overmatig gecontroleerd

Consultancybureau KPMG heeft in opdracht van het ministerie van Financiën onderzoek gedaan naar de ervaringen van klanten met banken en betaalinstellingen. Uit dit onderzoek blijkt dat een deel van de klanten overmatige controle en discriminatie erva