Een ondernemer van een horecazaak zegt in de krant: "Ik snapte er niets van. Het zijn stuk voor stuk leuke medewerkers. Ze integreerden goed. Doodzonde. Ik heb ze nog bij me geroepen, maar ze bleven ervan overtuigd zijn beter af te zijn met een uitkering en een huis."

Toen de ondernemer navraag ging doen kwam hij erachter dat bij collega's hetzelfde gebeurde. Ook daar zeiden medewerkers die tot voor kort in het azc verbleven hun baan op, met als hoofdreden dat ze een nieuwe woning hadden gekregen.

Bewoners van een azc ontvangen elke week zo'n 60 euro leefgeld. Zodra een bewoner een woning toegewezen krijgt, verandert zijn of haar situatie drastisch. Een statushouders heeft dan recht op allerlei uitkeringen en toeslagen. Ook wanneer hij of zij geen baan meer heeft.

Huisjesfeest
In augustus besloot de gemeente Utrecht om zes weken lang vrijwel alle sociale huurwoningen die vrijkwamen per direct te reserveren voor statushouders, vanwege de asielcrisis. De ontslagen lijken hier verband mee te houden. 

In Utrecht gaat normaliter 70 procent van huurhuizen naar reguliere woningzoekenden en 30 procent naar kwetsbare doelgroepen, waaronder asielzoekers. Onder bewoners van het azc in Utrecht werd die actie 'huisjesfeest' genoemd.

Burgemeester Sharon Dijksma stelde vlak voor de beslissing van de gemeente eerder dit jaar nog vol trots: "Als gemeente staan we voor barmhartigheid en een humaan asielbeleid. Als stad van Sint Maarten, onze beschermheilige, zit dit ook diepgeworteld in de Utrechtse geschiedenis. Maar het is nodig dat àlle gemeenten hun verantwoordelijkheid gaan nemen. Dat spreekt helaas niet vanzelf."

Het besluit van burgemeester Dijksma werd sterk bekritiseerd. Tegenstanders van de actie stelden dat het voorrangsbeleid andere bewoners ernstig benadeelde,

In Utrecht is de afgelopen maanden veel extra overlast gekomen vanwege asielzoekers in de stad. Zogenaamde veiligelanders zorgen voor een toename aan geweld, overlast en diefstal.

Reactie COA
Het COA betreurt volgens het FD dat mensen ontslag nemen, maar zegt er niet veel tegen te kunnen doen. "We zouden wel meer informatie kunnen gebruiken vanuit gemeenten om onze bewoners goed voor te lichten over de financiële en administratieve gevolgen van betaald werk."

Het COA stimuleert bewoners "om betaald werk te laten lonen in plaats van dat het ingewikkeld wordt en mensen hierdoor schrikken en stoppen. We attenderen mensen op vacatures, maar zijn geen arbeidsbemiddelaar of jobcoaches."

Reacties
Geert Wilders (PVV) reageert: "Profiteurs. Ze krijgen een verblijfsvergunning, gratis zorg, met voorrang een woning en nemen als dank meteen ontslag om maximaal te kunnen profiteren van uitkeringen en toeslagen en niets te doen. Pak ze alles meteen af en zet ze uit!" Om aan toe te voegen: "Parasiteren doe je maar in je eigen land. Opkrassen met die lui is het niet goedschiks dan kwaadschiks. Ik zou ze linea recta ons land uitknikkeren!"

JA21: "JA21 wil dinsdag opheldering van staatssecretaris v/d Burg (VVD) bij het vragenuurtje. Wat ons betreft worden de statushouders Utrecht, die overduidelijk misbruik willen maken van ons systeem, direct uit deze huizen gezet. Dan kunnen daar Utrechters wonen die wel willen werken."

Annabel Nanninga (JA21), cynisch: "Je verwacht het toch gewoon niet?"

Thierry Baudet (FvD): "'Ze bleven ervan overtuigd beter af te zijn met een uitkering en een huis.' Ervoor werken, ho maar. Handje ophouden. Krijgt een statushouder een huis, dan heeft hij opeens recht op een uitkering en toeslagen. Dit kabinetsbeleid is door en door verrot."

Eddie Förster (VVD Breda): "Ik snap de ophef over de situatie met statushouders in Utrecht maar laten we ook niet doen alsof dit een totaal nieuw fenomeen is. De cijfers: anderhalf jaar na verblijfsvergunning heeft zo’n 90% van de statushouders een uitkering. Na 5 jaar is dat nog steeds meer dan de helft."

Tess Meerding (VVD Utrecht): "Dit maakt mij zó boos. We bieden deze statushouders onderdak, dat ging al ten kosten van andere mensen op de wachtlijst. En daar ga je dan zo mee om. Een middelvinger naar de belastingbetalende Utrechter. Ik ga het college hierover bevragen."