Al jaren kampt de IND met grote problemen en personeelstekorten, waardoor asielaanvragen soms te lang op de plank blijven liggen. Het kabinet wilde de dienst wat ademruimte geven door de dwangsommen, die opgelegd worden bij een vertraging van de procedure van een asielaanvraag, tijdelijk te schrappen. Maar deze tijdelijke wet was maar van korte duur, getuige de uitspraak van de Raad van State.

Het opschorten van de dwangsommen zou namelijk in strijd zijn met het Europees recht. Het opleggen van een dwangsom dus niet, aldus de hoogste bestuurlijke rechter van het land.

'De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart de Tijdelijke wet opschorting dwangsommen IND onverbindend voor zover de mogelijkheid is uitgesloten om een rechterlijke dwangsom op te leggen in asielzaken. Dit is namelijk in strijd met het beginsel van effectieve rechtsbescherming. Het is voor de rechtszekerheid en het vertrouwen in de overheid belangrijk dat de staatssecretaris op tijd beslist op asielaanvragen. Zo kan een vreemdeling die asiel krijgt, zo snel mogelijk starten met integreren en een vreemdeling die geen asiel krijgt spoedig terugkeren naar zijn land van herkomst. Zonder de rechterlijke dwangsom heeft een vreemdeling geen effectief middel om de staatssecretaris ertoe te bewegen op tijd een besluit te nemen', zo valt te lezen in het oordeel van de Raad van State.

Vluchtelingenwerk Nederland is blij dat de tijdelijke wet van tafel is, volgens de organisatie waren de gevolgen van deze wet enorm voor asielzoekers: 'De gevolgen voor vluchtelingen zijn enorm. Duizenden wachten onder slechte omstandigheden op de start van hun procedure. Ze zien de daarvoor gestelde termijnen verstrijken en raken hun vertrouwen kwijt. Tot ze een verblijfsvergunning krijgen staat hun leven stil. Ze kunnen nauwelijks werken of integreren en zijn in alles afhankelijk van de overheid. Ook kunnen ze pas herenigen met hun achtergebleven partner en kinderen als hun asielprocedure is afgerond. Dit zorgt voor veel verdriet en slapeloze nachten.'