In december ontstond er ophef in de Tweede Kamer, omdat bekend werd dat het kabinet zich niets zou gaan aantrekken van een motie. Deze motie werd de week ervoor aangenomen door een meerderheid van de Tweede Kamer; er werd in gesteld dat er niet moest worden doorgegaan met de Europese Digitale Identiteit. Maar de staatssecretaris van Digitalisering, Alexandra van Huffelen (D66), liet weten dat het kabinet de motie naast zich neerlegt.
Sterker nog: nog dezelfde week was Van Huffelen in Brussel om de verdere stappen rondom de Europese Digitale Identiteit te bespreken. "Ik ben tevreden met het resultaat zoals het nu is," zei ze in een filmpje voor sociale media. Van Huffelen zei dat er niet een Europees BSN-nummer ging komen, en dat er "heel hoge niveaus van betrouwbaarheid" zouden komen. Ook gingen de wallets "heel transparant", en "veilig en betrouwbaar" zijn, zei Van Huffelen.
Maar opiniemaakster Eva Vlaardingerbroek geloofde niets van Van Huffelens goede woorden: 'Hier is ze, vrolijk haar stomme filmpje erover aan het tweeten - alsof ze niet zojuist de democratie heeft vermoord en alsof ze niet gewoon onze vrijheid heeft weggegeven. Deze mensen geven nergens om behalve hun eigen macht.'
Leijten pakt Van Huffelen aan
Donderdag was er in de Tweede Kamer een interpellatiedebat over het feit dat het kabinet besloot de positie van de Kamermeerderheid te negeren en moedwillig verder te gaan met de Europese Digitale Identiteit.
Het debat is aangevraagd door SP-Kamerlid Renske Leijten, wier wetsvoorstel over de invoering van een correctief referendum deze week werd aangenomen. Ze steekt meteen van wal, en vraagt zich af wat het nu überhaupt kan zijn van zo'n Europees Digitaal ID. Bovendien merkt ze op de Kamer 'vanaf het begin af aan heel kritisch' is geweest op het plan.
Ze begint: "De staatssecretaris wenste de motie niet uit te voeren. Hoe haalt ze het in haar hoofd? Hoe had ze dit niet voorzien? Hoe had ze niet voorzien dat de Kamer dit weleens niet zou willen?" vraagt Leijten zich hardop af. "Welke positie heeft de Kamer dan überhaupt om een keer nee te zeggen tegen een Europees voorstel?
"Heel ernstig wat hier gebeurt"
Leijten vindt dat staatssecretaris Van Huffelen net de woorden van Kamerleden verdraait, waardoor het lijkt alsof zij de wil van de Kameruitvoert. "Dank je de koekoek!" stelt Leijten. "De staatssecretaris ging naar Brussel, nam een cameraploeg mee en ging filmpjes lopen maken over hoe geweldig haar onderhandelingsresultaat was. Daarbij vertelde ze niet dat de Kamer dat onvoldoende vindt. Dat is iets anders dan zorgen. En dan zeggen dat de Nederlandse onderhandelingspositie geschaad wordt, zonder een enkel argument te noemen op welk dossier dan. Echt wereldvreemd."
Ze besluit: "Het is ernstig wat hier gebeurt. Het is echt heel ernstig. [...] De Kamer heeft op alle mogelijke manieren laten weten dat dit te ver gaat, te snel gaat, onveilig is, een andere discussie is dan wij willen voeren als het gaat over digitale identificatie, echt op alle manieren."
Tot slot maakt Leijten zich zorgen, omdat Van Huffelen al werkt aan de Nederlandse uitvoering van dit voorstel, terwijl het voorstel nog niet eens is aangenomen door de Eerste Kamer. Vorige maand is er al zelfs een "testding" ingegaan, stelt Leijten.
Ze vraagt zich hard op af: "Waarom doet [Van Huffelen] dat? Waarom gaat ze door, terwijl we de Wet digitale overheid nog niet eens hebben aangenomen — die ligt nog in de Eerste Kamer — en de gemeenten zeggen dat ze dit eigenlijk nog niet goed kunnen vormgeven? Waarom hobbelt ze door, zowel in Europa als in Nederland?"
