Sinds enkele jaren houdt de Diversiteitswatch bij hoe vaak politieke partijen mogen aanschuiven aan talkshowtafels. Elke politicus die komt opdraven, wordt geturfd in het juiste hokje.

Het beeld dat in de loop der tijd is ontstaan, is opmerkelijk. Het blijkt dat coalitiepartijen VVD, CDA, D66 relatief vaak mogen opdraven, samen met GroenLinks en PvdA. De teller bij partijen als PVV, JA21, FVD en BVNL blijft daarentegen vaker wel dan niet op nul staan.

Als voorbeeld kunnen alle Op1-optredens vanaf 1 januari 2023 worden genomen. Een VVD-politicus mocht 18 keer aanschuiven; D66 11 keer; CDA 7 keer; GroenLinks 6 keer; PvdA 5 keer; ChristenUnie 6 keer; BBB 2 keer, en dan nog een aantal partijen één keer. Maar bij PVV, JA21, FVD, BVNL en Kamerlid Pieter Omtzigt staat de teller vooralsnog op nul. Deze partijen vertegenwoordigen echter wel een aanzienlijk deel van het Nederlandse electoraat.

Eenzelfde trend is te bespeuren bij andere NPO-talkshows als Buitenhof en Khalid & Sophie. De politici van de coalitiepartijen en linkse partijen als GroenLinks, PvdA en PvdD, mogen relatief veel vaker aanschuiven dan de politici van rechtse partijen. 'Het redactionele blikveld van Buitenhof zijn de straattegels van het Binnenhof,' concludeert Mark Koster bij Wynia's Week. 

Daar is hij weer! Vanavond zit Jan Paternotte (D66) Samen met Caroline v.d. Plas (BBB) bij Op1.

De stand in verkiezingsjaar 2023:

VVD : 17 optredens bij #op1
D66 : 10
CDA : 7
PvdA : 5
GL : 5
CU : 3
SGP : 1
SP : 1
DENK : 1
BBB : 2
BIJ1 : 1

PVV : 0
FVD : 0
JA21 : 0
BVNL : 0

— Diversiteitswatch (@MOptredens) February 21, 2023

Maar ook bij de commerciële omroep is het beeld nauwelijks beter. Van de elf politieke gasten bij Jinek dit jaar zijn er vijf van de PvdA, twee van D66, twee van het CDA, eentje voor BBB en één voor VVD. Opnieuw blijven PVV, JA21, FVD en BVNL achter.

'De publieke omroep heeft een line-up die vooral de zittende macht en linkse oppositie representeert. Jinek kleurt links-liberaal in het uitnodigingenbeleid,' vervolgt Koster. Ook de selectiviteit in kritische vragen wordt gehekeld: 'Het journalistieke adagium dat elke gast zonder aanziens des persoon moet worden aangepakt is ver te zoeken in talkshows, ja wordt zelfs ondergraven.'

Ook emeritus hoogleraar Paul Cliteur maakt zich zorgen om deze scheve verhoudingen. 'Is een democratie waarin dit plaatsvindt wel een "democratie"?' wil hij weten.

Is een democratie waarin dit plaatsvindt wel een “democratie”? pic.twitter.com/AquFCow6fn

— Paul Cliteur (@paulcliteur) March 1, 2023