Momenteel is het kweken van embryo's alleen toegestaan in Nederland voor behandelingen om zwanger te worden, zoals ivf-behandelingen. Maar volgens RTL Nieuws dringen artsen er al jaren op aan op een verruiming. Door te experimenteren met zelf-gekweekte embryo's kan er beter wetenschappelijk onderzoek worden gedaan, aldus de artsen. Aan deze lokroep geven VVD en D66 nu gehoor.

Fractievoorzitter Jan Paternotte en Sophie Hermans schoven maandagavond aanbid NPO-talkshow Op1 om hun initiatiefwet toe te lichten. "Dit stelt ons in staat om medisch onderzoek, gericht op de gezondheid van ons allemaal, te kunnen verbeteren," vertelt Hermans. "Onze zorg wordt beter, we krijgen allerlei belangrijke inzichten voor betere behandelingen."

'Mens-diercombinaties'
Als de initiatiefwet doorgang vindt, betekent dit de eerste grote wijziging van de Embryowet sinds 2002. Vorig jaar oktober kondigde VWS-minister Ernst Kuipers (D66) het voornemen hiertoe al aan. Volgens hem zou een wijzing in lijn zijn met de nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen.

In de initiatiefwet staan een aantal plannen. Zo willen VVD en D66 de definitie van het woord 'embryo' gaan verruimen, zodat ook embryo-gelijkende structuren (ELS) hieronder vallen. Gekweekte embryo's kunnen dan dezelfde status krijgen als natuurlijke embryo's, indien de nabootsing 'intact' is.

Daarnaast wordt er in het initiatiefwetsvoorstel gesproken van een 'regulering van mens-diercombinaties'. Tot slot is er een plan om de tijdsperiode op te rekken waarin een embryo buiten een lichaam mag worden doorontwikkeld. VVD en D66 zien graag dat deze tijdsperiode wordt verdubbeld, dus van twee naar vier weken. Maar dit stond vorig jaar nog niet helemaal vast: de vraag is inmiddels voorgelegd aan de Gezondheidsraad.

'Mengele'
Er is ook kritiek op de initiatiefwet. Zo vinden critici als coalitiepartij Christenunie dat een discussie over de 'morele implicaties totaal ontbreekt.

Ook politicus Tom de Nooijer is weinig enthousiast. 'Laat het tot je doordringen: menselijk leven KWEKEN. Het instrumentaliseren van de mens. Maar nog veel belangrijker: voor God willen spelen. Dat is niets meer dan een heilloze, en foute weg,' aldus De Nooijer.

Hierin krijgt hij bijval van FVD-Europarlementariër Marcel de Graaff: 'Experimenteren op ongeboren baby’s. VVD en D66 willen dat. Een nieuw moreel dieptepunt. Misselijkmakend.'

Erik de Vlieger reageert: 'Waarom moet ik opeens aan Mengele denken?' Hiermee verwijst de vastgoedondernemer naar de nazi-onderzoeker Josef Mengele die vergaande genetische en medische experimenten uitvoerde.

Embryo’s kweken voor wetenschappelijke doeleinden: D66 en VVD komen met een initiatiefwet om dat mogelijk te maken. Waarvoor is die uitbreiding van de #embryowet nodig? “Behandelingen verbeteren en veiliger maken. Vooral voor IVF”, zegt @jpaternotte. #Op1 #WNL pic.twitter.com/ZlnYKvWs7W

— Op1 (@op1npo) May 8, 2023