In september 2020 heeft het Ministerie van Financiën een extra maatregel ingevoerd ter bestrijding van witwaspraktijken: het UBO-register (Ultimate Beneficial Owner). In dit register moet iedereen worden geregistreerd die bij een organisatie minimaal 25 procent belang heeft. Allereerst gaat dit om economisch belang, en daarna pas om inspraak of stemrecht. Alle organisaties die staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, moesten voor 27 maart verplicht opgeven wie de uiteindelijke belanghebbenden zijn binnen hun organisatie.

Uit onderzoek van RTL Z bleek dat de stichting St Jude van Minister van Financiën, Sigrid Kaag (D66), een cruciale fout heeft gemaakt. Kaag heeft namelijk volledig economisch belang bij de stichting, maar de stichting heeft niet Kaag zelf, maar de bestuurders opgegeven als de uiteindelijke belanghebbenden. Dit is niet conform de UBO-richtlijnen, omdat economisch belang zwaarder weegt dan stemrecht. 

De stichting St Jude werd eind vorig jaar opgericht door Kaag zelf om haar zakelijke financiële belangen te beheren tijdens haar ministerschap. Ook zal bij de ontbinding al het geld naar Kaag zelf worden overgemaakt, blijkt uit de statuten. Volgens politiek RTL-verslaggever Roel Schreinemachers "hamert Kaag er al een tijd op dat bij dit soort constructies altijd duidelijk moet zijn wie de uiteindelijk belanghebbende is". Daarom is het volgens hem "op zijn zachtst gezegd stom" dat haar stichting geen goede transparantie biedt.

Boete van €22.500,-
Volgens het reglement van het UBO-register riskeert al wie de regels niet goed naleeft een boete van maar liefst €22.500,-. Maar de kans is klein dat stichting St Jude dit bedrag werkelijk zal te betalen. Volgens het Ministerie van Financiën is er bij overtreding van de UBO-regels namelijk eerst een gelegenheid tot het verbeteren van de UBO-opgave.

Inmiddels heeft het bestuur van St Jude aan RTL Z laten weten dat het tot 'voortschrijdend inzicht' is gekomen, en dat Kaag zal worden opgegeven als uiteindelijke belanghebbende. De vraag is nu of de stichting alsnog op de vingers zal worden getikt door het Bureau van Economische Handhaving. Dit bureau valt onder het Ministerie van Financiën, en heeft de taak om de UBO-regels te handhaven.

Onderzoek naar Kaag rammelt
Een paar maanden na deze ontdekking dook RTL Z opnieuw in de kwestie. En wat blijkt? Het onderzoek dat het Minsterie van Financiën doet naar zijn eigen minister blijkt niet deugdelijk te zijn. Kaag zou namelijk geen regels hebben overtreden, maar critici vinden dat het onderzoek aan alle kanten rammelt. Volgens experts keurt 'de slager zijn eigen vlees' en moet het onderzoek opnieuw worden gedaan.

"Maar het is ook een soort tunnelvisie. Wat ik vaker zie: dit moeten we even uitzoeken, en we benaderen partijen die bekend zijn. Dat is makkelijk. Maar ze zijn zich niet bewust van het beeld dat er leeft in de samenleving van een overheid die toch al onder vuur ligt op het gebied van integriteit."