Op dit moment is het voor migranten mogelijk om zich na acht jaar in Duitsland te laten naturaliseren tot Duitser. Dat betekent dat ze een Duits paspoort krijgen. Daarvoor moet men wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. De belangrijkste voorwaarde is dat degene die een Duits paspoort wil, financieel voor zichzelf en zijn gezin kan zorgen zonder een uitkering van de overheid. Daarnaast moet men voldoende kennis van de Duitse taal bezitten en democratisch ingesteld zijn. 

Met het nieuwe wetsvoorstel blijven die voorwaarden hetzelfde, maar de periode wordt flink ingekort. Daarmee zouden migranten na vijf jaar al Duitser kunnen worden. Wanneer er sprake is van een ‘superintegratie’ is het zelfs mogelijk om al na drie jaar een Duits paspoort te krijgen. Dan gelden er wel extra voorwaarden zoals goede arbeidsprestaties, vrijwilligerswerk en een nog betere taalvaardigheid. 

Wanneer migranten een Duits paspoort krijgen, hoeven ze hun oorspronkelijke paspoort volgens de nieuwe wet niet op te geven. Een dubbele nationaliteit en paspoort is toegestaan, al zwelt de kritiek op dat standpunt steeds meer aan. In Duitsland verblijven ruim 12 miljoen migranten. Afgelopen jaar vroegen meer dan 100.000 van hen een Duits paspoort aan. 

Het wetsvoorstel is afkomstig van de links-liberale regering van kanselier Olaf Scholz en kan naar alle waarschijnlijkheid op een meerderheid rekenen, ondanks flinke kritiek vanuit de oppositie.