Van der Plas: ‘Waar waren de rechtsstaat en de grondrechten tijdens de kabinetten Rutte?’

Achtergronden 14 december 2023 5 minuten Redactie
Van der Plas
ANP

Tijdens het Tweede Kamerdebat over de verkiezingsuitslag heeft BBB-leider Caroline van der Plas een lans gebroken voor een toekomstig kabinet bestaande uit PVV, NSC, VVD en BBB. Volgens Van der Plas moet het nieuwe kabinet de nodige puim ruimen na al die jaren Rutte. Daarom verwondert Van der Plas zich extra over de discussies over de grondwet en de rechtsstaat, een discussie die nu opleeft door het partijprogramma van de PVV.

Volgens Caroline van der Plas had deze discussie ook wel mogen plaatsvinden tijdens de voorgaande kabinetten. "Miljoenen kiezers kwamen op 15 maart en op 22 november naar de stembus om netjes met een rood bolletje aan te geven dat het niet langer zo kan. De burgers deden dat niet omdat zij bij de partijen wegliepen, maar omdat de partijen bij hen zijn weggelopen. We weten allemaal dat je pas aan een behandeling kan beginnen als de dokter een diagnose stelt. Als de verliezende partijen die diagnose nou ook eens stellen bij zichzelf, kan de weg naar genezing beginnen. Die diagnose is: kiezers zijn niet bij jullie weggelopen; u bent bij de kiezers weggelopen."

"Burgers hebben huizen nodig, een plek voor hun ouders in een bejaardentehuis, een leraar voor de klas van hun kind, het behoud van de maakindustrie in Nederland. Maar de burgers zagen dat de overheid drukker was met klimaatregels, zoals een verplichte warmtepomp en het weren van bestelbusjes op diesel. Ze hoorden dat ze hun vliegvakantie maar moesten inleveren, terwijl ministers en andere hooggeplaatste figuren de wereld overvliegen naar klimaatconferenties. Ze zagen dat er getornd werd aan aloude tradities en gebruiken, terwijl de bakker, de slager, de wijkagent, het zwembad, de bieb en de pinautomaat uit de dorpen en wijken verdwenen. Ze zagen een kibbelende Kamer die elkaar vliegen aan het afvangen was en elkaar schoffeerde en uitlachte, terwijl de rijen bij de voedselbank groeiden. Ze zagen een Tweede Kamer waar vaker gedebatteerd wordt over klimaatregels dan over het wegwerken van de wachtlijsten in de ggz. Ze zagen een overheid die bezig is met het in recordtempo kapotmaken van de visserij. Ze zagen een overheid die het landschap onherstelbaar veranderde met distributiedozen, windmolens en zonneparken. Ze zagen een overheid die onze boeren en tuinders, de voedselmakers van Nederland, met zo veel regels opzadelde dat veel boeren en tuinders de afgelopen jaren meer huilden aan de keukentafel dan lachten. Ze zagen een overheid die het platteland uitholde zoals op dit moment in Grootschermer gebeurt, waar een dorpsschool gesloten dreigt te worden, terwijl er gewoon genoeg leerlingen zijn. Ze zien een overheid die zich zorgen maakt om inclusie, terwijl veel mensen zich juist meer en meer uitgesloten voelen. Uitgesloten omdat hun dagelijkse zorgen niet serieus genomen worden, uitgesloten omdat ze hun mond niet meer open durven te doen omdat ze bang zijn om als fascist, racist of dom rechts neergezet te worden, uitgesloten omdat ze zelfs op joodse feestdagen en herdenkingsdagen leuzen horen roepen die de vernietiging van de Joodse staat impliceren."

Volgens Van der Plas is het mogelijk om de komende tijd echt verandering door te voeren. "We hebben als overheid een kans om van koers te wijzigen. Als we deze kans niet pakken en de komende tijd niet aan de slag gaan, geven we een gevaarlijk signaal af. Dat signaal is dat de democratie niet werkt. Als we er niet uit komen met elkaar, moeten we mensen dan gaan vertellen dat ze op 22 november hun huiswerk niet hebben gedaan, dat ze niet op de juiste partijen hebben gestemd en dat ze dus hun huiswerk over moeten doen met nieuwe verkiezingen? Dat laten we toch niet gebeuren. We slaan een gigantische flater, ook internationaal, als dat gebeurt. Dat is waarom BBB geen spelletjes wil spelen. Nederland en zijn democratie zijn ons te veel waard."

"We vinden het voorstel van de heer Plasterk om in een tussenfase met de vier partijen PVV, NSC, VVD en BBB om de tafel te gaan zitten om een vertrouwensbasis proberen te krijgen voor samenwerking dan ook heel goed. BBB heeft daar sterk voor gepleit in de gesprekken met de verkenner en is blij dat de verkenner dit advies een-op-een heeft overgenomen. BBB heeft hier ook ervaring mee. In Flevoland waren er met de deelname van de PVV in de coalitie ook zorgen over de rechtsstaat, grondrechten en omgangsvormen. Tijdens de formatie in Flevoland is er daarom eerst door de fractievoorzitters overeenstemming bereikt over de rechtsstaat en grondrechten in een fractievoorzittersmanifest. Met zo'n manifest ga je op gelijke voet de onderhandelingen in."

"Ik snap alle ophef niet over het voorstel om een tussenfase in te gelasten, waarin samen over de rechtsstaat, grondrechten en omgangsvormen gesproken wordt. Er zijn daags na de verkiezingen nota bene hou-elkaar-vastdagen en uithuilsessies geweest. Scholen hingen posters op met de tekst "Koffers al gepakt? Kom praten over de verkiezingsuitslag". Partijen in deze Kamer schreeuwden moord en brand. Er waren zelfs protesten tegen de verkiezingsuitslag. Sterker nog, er was een demonstratie tegen een persoon. Nou stelt de verkenner voor om daarover een gesprek te voeren en nou is het weer niet goed. Nou, schiet mij maar lek. En nee, meneer Timmermans, we gaan niet zes weken onderhandelen over de Grondwet. Dat staat namelijk helemaal niet in het advies. U verspreidt desinformatie hiermee."

"Hadden de vorige coalities eerst maar eens een gesprek gevoerd over de rechtsstaat en de Grondwet. Want waar waren de rechtsstaat en de grondrechten toen toeslagenouders als fraudeurs werden neergezet en hun kinderen uit huis werden geplaatst? Waar was de rechtsstaat toen de huizen in Groningen scheurden en verzakten, de gaskraan verder openging en de schade niet vergoed werd? Waar waren de partijen die nu moord en brand schreeuwen over de grondrechten, in de coronaperiode toen hier voorstellen werden gedaan om artsen hun BIG-registratie te ontnemen, toen oude mensen uit elkaar werden gehaald, toen ze werden opgesloten en moesten zwaaien voor het raam naar hun kinderen en kleinkinderen? Waar was de rechtsstaat toen geliefden niet eens afscheid van elkaar mochten nemen op het sterfbed? Waar was de rechtsstaat toen ongevaccineerde mensen aan de deur van een café werden geweigerd, die alleen even naar de wc wilden en zonder een groen vinkje niet naar binnen mochten? Zij werden geweigerd terwijl binnen de gevaccineerde mensen met een verkoudheid een biertje stonden te drinken. Waar was de rechtsstaat toen gezonde jonge mensen werd verteld: als jij naar oma gaat, kan oma ziek worden en doodgaan? Waar was de rechtsstaat toen kinderen maandenlang niet meer naar school mochten, toen studenten en jonge mensen in diepe depressies raakten, doordat ze eenzaam op hun kamers zaten en hun sociale contacten verloren? Waar was de rechtsstaat toen?"

Van der Plas stelt daarom dat iedereen in de spiegel moet kijken: "Ja, grondrechten zijn heel belangrijk. Alle grondrechten! Laat daar geen misverstand over bestaan. Kijk dan met z'n allen gelijk even in de spiegel in plaats van in de verrekijker."

"Ik rond af. Als die vertrouwensbasis er komt — wat mij betreft met ondertekening van een manifest, door de vier partijen op te stellen — dan moeten we in die anderhalve maand direct kijken of we overeenstemming kunnen krijgen over de door de verkenner genoemde punten: migratie, bestaanszekerheid, goed bestuur, veiligheid, stabiele overheidsfinanciën, internationaal beleid, een gezond ondernemersklimaat en klimaat, stikstof, landbouw, tuinbouw en visserij. Ik vind dit een voortvarende aanpak en complimenteer de verkenner en zijn staf nogmaals met het advies en het verslag. Wij zijn er klaar voor."

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu

Beluister onze podcast

Dreigt Nederland zijn belangrijkste fundament te verliezen?
Of beluister op:

Meerartikelen

Van Weel
Nieuws

Minister loog over politie-iftars: er werden wél aparte budgetten vrijgemaakt

De politie in Utrecht reserveerde in 2025 per basisteam 3.500 euro voor een iftar of een andere geloofsbijeenkomst. Dat blijkt uit interne documenten die via de Wet open overheid zijn vrijgegeven. Drie maanden later schreef toenmalig minister van...

Ongehoord
Nieuws

Ongehoord Nederland kan eind november van de buis verdwijnen als D66-minister doorzet

Ongehoord Nederland kan mogelijk al eind november verdwijnen van de publieke omroep. De omroep mag op 11 november mondeling reageren op het voornemen van minister Rianne Letschert (D66) om de erkenning in te trekken. Kort daarna kan het definitieve...

Halsema en Van der Plas
Nieuws

Politie wilde ingrijpen bij pro-Hamas-uitingen, Halsema gaf geen toestemming: BBB wil ontslag

De Amsterdamse politie wilde volgens 50PLUS-Kamerlid Jan Struijs ingrijpen bij een pro-Palestijnse demonstratie waar sterke pro-Hamas-uitingen te zien waren, maar kreeg daarvoor geen groen licht van burgemeester Femke Halsema. Agenten wilden optreden...

Jetten Heinen
Nieuws

Kabinet schrapt verplichte externe controleurs bij ministeries ondanks bezwaar Rekenkamer

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) versoepelt vanaf volgend jaar de regels voor de interne financiële controle bij ministeries. Waar ieder departement nu nog minimaal twee onafhankelijke externe leden in zijn auditcommittee moet hebben,...

Constantijn van Oranje
Nieuws

Prins Constantijn raadt ondernemers aan Nederland te verlaten: 'Zoek je geluk elders'

Prins Constantijn van Oranje vindt dat Nederlandse ondernemers naar het buitenland moeten vertrekken als zij hier onvoldoende kunnen groeien. Volgens de broer van koning Willem-Alexander worden bedrijven afgeremd door bureaucratie, trage...

Jetten
Nieuws

Jetten boos op Trump om deal met Rusland voor goedkopere diesel

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een opvallende overeenkomst gesloten met Rusland. Moskou gaat 300.000 ton diesel leveren aan de Verenigde Staten. Terwijl Europa de economische druk op Rusland probeert op te voeren vanwege de oorlog in...

VVD
Nieuws

VVD-kiezers keren Yeşilgöz massaal de rug toe

De positie van VVD-leider Dilan Yeşilgöz staat steeds verder onder druk. Slechts een kwart van de VVD-kiezers wil dat zij bij de volgende Tweede Kamerverkiezingen opnieuw de lijst aanvoert. Nog maar 13 procent beschouwt haar als de meest geschikte...

Patat met frikandel
Nieuws

Gemeente Amsterdam wil fastfoodzaken weren en opent daarom zelf ongezond restaurant

Amsterdam wil meer invloed op het aantal fastfoodzaken in de stad. Daarom wil de gemeente met een kennisinstelling zelf een ongezond restaurant opzetten en de vergunningaanvraag daarna weigeren. Vervolgens moet een rechter bepalen of een nieuwe...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

politie iftar
Nieuws

Haagse politie bezocht iftars, maar kerken en hindoetempels zagen nooit agenten

De politie bezocht islamitische iftarbijeenkomsten, maar bij een rondgang langs christelijke kerken en hindoetempels in de regio Den Haag vond Omroep West geen vergelijkbare bezoeken. Kerken en hindoetempels zeggen zelfs nog nooit agenten bij hun...

Hermans Vliegenthart
Onderzoek

Artsen zetten late abortusproef door zonder besluit van de Tweede Kamer

Artsen zetten de uitbreiding van abortuszorg tussen 22 en 24 weken door, zonder dat de Tweede Kamer daar ooit een besluit over nam. De stap komt van twee beroepsverenigingen die zelf het initiatief namen, het protocol opstelden en met het...

Ilhan Omar
Nieuws

Inval bij woning Amerikaans congreslid wegens onderzoek immigratiefraude

Federale agenten hebben maandagochtend 12 oktober een inval gedaan in de woning van het van oorsprong Somalische Democratische congreslid Ilhan Omar in Washington D.C. De huiszoeking maakt deel uit van een lopend strafrechtelijk onderzoek dat volgens...

Abortus
Nieuws

Aantal abortussen bij meisjes onder de 15 schiet omhoog: van 65 naar 163 in één jaar

Het aantal abortussen bij meisjes jonger dan 15 jaar is in Nederland fors gestegen. In 2025 ondergingen 163 meisjes in deze leeftijdsgroep een abortus, tegenover 65 een jaar eerder. Dat is ruim tweeënhalf keer zoveel en het hoogste aantal in jaren....

Woning
Nieuws

Eén op de tien sociale huurwoningen in Soest naar statushouders

In de gemeente Soest ging vorig jaar ongeveer tien procent van alle vrijgekomen sociale huurwoningen naar statushouders. Van de ruim 300 beschikbare woningen werden er ongeveer dertig aan deze groep toegewezen. Dat gebeurt terwijl de vraag naar...

CDA
Nieuws

CDA-minister stuurt brief naar gemeenten om duizenden extra asielplekken te realiseren

De asielopvang in Nederland dreigt opnieuw volledig vast te lopen. In Ter Apel moesten afgelopen week weer asielzoekers buiten slapen. Asielminister Bart van den Brink (CDA) noemt de situatie inmiddels „onhoudbaar”. In een dringende brief aan alle...

Jetten
Nieuws

Jetten hint op nog meer geld voor slavernijverleden

Premier Rob Jetten (D66) zet de deur open naar een nieuw vervolg op het beleid rond het slavernijverleden. Na een gesprek met vertegenwoordigers van Zwart Manifest schreef hij maandag dat het kabinet wil bekijken hoe het „verder invulling” kan...

RvS
Achtergronden

Dubbele pet voor Raad van State bij Spreidingswet: wil de wet behouden én kan eindrechter worden

De Raad van State kreeg deze zomer een stevige politieke rol in het debat over de Spreidingswet. De Afdeling advisering raadde de Tweede Kamer aan een voorstel om de wet in te trekken niet verder te behandelen. Inmiddels liggen er ook rechtszaken...

Bruls
Nieuws

Nijmegen bouwt asieldorp zonder vergunning, rechter grijpt in

De gemeente Nijmegen is begonnen met de bouw van een noodopvang voor maximaal 430 asielzoekers terwijl de omgevingsvergunning nog niet rond was. Een rechter in Arnhem heeft bepaald dat de bouw voorlopig mag doorgaan, maar dat de opvang pas open mag...

Politie Gaza
Nieuws

Politie wees training tegen antisemitisme af: ‘Niet opportuun’

De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) bood de politie 100.000 euro aan voor een speciale opleiding over antisemitisme. De politie ging daar niet op in. Intern werd de training „niet opportuun” genoemd. Enkele maanden later...

Tractor
Nieuws

Boeren slaan handen ineen tegen stikstofplannen: ‘Anders verdwijnt 35 procent van boeren’

Zes boerenorganisaties komen met een eigen stikstofplan en willen dat landbouwminister Jaimi van Essen (D66) het beleid ingrijpend verandert. Onder de naam Landbouwalliantie presenteren zij dinsdag in Den Haag hun voorstellen. Ze willen een hogere...

Wilders
Nieuws

Gesubsidieerd meldpunt wilde Wilders-bericht verwijderen: kreeg voorrangsstatus

Een door het ministerie van Justitie en Veiligheid gefinancierd meldpunt kreeg vorig jaar een bijzondere positie bij sociale media. Meld Online Discriminatie (MOD) mag als zogenoemde betrouwbare flagger meldingen doen die platforms met voorrang...