Politiek bijgeloof: de schaduw van de erfzonde

Opinie 18 juni 2024 2 minuten Mirko Gerrits
BLM
M. Gerrits/ANP

In het bruisende theater van het politieke debat ontvouwt zich regelmatig een drama dat doordrenkt lijkt te zijn van een bijzonder soort bijgeloof. Dit bijgeloof, dat ik graag de politieke erfzonde noem, werpt een lange, donkere schaduw over onze gesprekken en gemeenschappen. Het is het idee dat mensen, louter door hun woonplaats, hun culturele achtergrond of hun huidskleur, inherent schuldig zijn aan de misdaden van hun voorouders.

Neem bijvoorbeeld de discussies die in de Verenigde Staten woeden rondom het slavernijverleden. Personen van Europese afkomst worden soms collectief verantwoordelijk gehouden voor de onderdrukking en uitbuiting die eeuwen geleden plaatsvonden, zonder dat wordt gekeken naar de individuele daden van personen vandaag de dag. Dit gaat vaak gepaard met een gebrek aan moreel relativisme, een onvermogen om de historische context te begrijpen en een verontrustende neiging om de geschiedenis letterlijk uit te wissen in plaats van eruit te leren. Bovendien kan men zich afvragen hoe terecht deze collectieve schuldtoewijzing is, gezien de vaak bloederige geschiedenis van praktisch elk land. Je zou bijna met zekerheid kunnen zeggen dat immoraliteit een onderdeel was van ons proces om tot beschaving te komen, en dat dit overal anders tot uiting is gekomen.

Ware schuld en verantwoordelijkheid komen alleen voort uit de acties die mensen zelf ondernemen.

In Nederland zien we vergelijkbare sentimenten rondom ons koloniale verleden. Discussies over standbeelden van historische figuren en straatnamen worden vaak gevoerd met een ondertoon van schuld die zou kleven aan de moderne Nederlandse samenleving. Dit leidt niet zelden tot verhitte debatten waarbij de focus ligt op collectieve schuld, in plaats van individuele verantwoordelijkheid.

Deze benadering van schuld door associatie is niet alleen oneerlijk, maar ook potentieel gevaarlijk. Het ondermijnt het principe van individuele verantwoordelijkheid en moraliteit door mensen te beoordelen op basis van criteria waarover zij geen zeggenschap hebben. Het verandert politieke dialogen in morele tribunalen waarin de geschiedenis dient als openbare aanklager.

Het is essentieel om te erkennen dat ware schuld en verantwoordelijkheid alleen voortkomen uit de acties die mensen zelf ondernemen. Dit betekent niet dat we ons niet bewust moeten zijn van de geschiedenis of dat we niet moeten reflecteren op wat moreel juist is. Het streven naar een systeem en een politiek waarin we elkaar respecteren en vooral beoordelen op gedrag is cruciaal.

Echter, de gedachte aan een politieke erfzonde, als een soort bijgeloof met arbitraire regels, hoort geen dominante rol te spelen in een moderne samenleving. Dit soort bijgeloof leidt tot een vicieuze cirkel van beschuldiging en wrok die gemeenschappen uit elkaar drijft en de sociale cohesie ondermijnt.

Laten we daarom afstand nemen van dit verouderde en onrechtvaardige idee. Laten we de schaduwen van het verleden achter ons laten en vooruit kijken naar een toekomst gebaseerd op echte, persoonlijke verantwoordelijkheid. Alleen dan kunnen we bouwen aan een rechtvaardigere samenleving waarin individuen worden beoordeeld op hun eigen merites en daden, en niet op een vermeende collectieve schuld die hen nooit heeft toebehoord.

Mirko Gerrits is fractievoorzitter van ZEE in Zandvoort, ondernemer en opiniemaker. Volg hem hier op X.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Vandaag stemt de Tweede Kamer over een PVV-motie die oproept tot het ontslag van Femke Halsema. FVD gaat voor de motie stemmen en diende een stemverklaring in, echter is Pro-leider Jesse Klaver hier niet van gediend. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Jesse Klaver woest om stemverklaring FVD over motie om Femke Halsema te ontslaan

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

VVD
Nieuws

VVD stemt in Eerste Kamer wél voor Belastingplan waar ze in de Tweede Kamer tegen stemde

Het Belastingplan dat een kabinetscrisis veroorzaakte, lijkt er toch te komen, en met steun van de VVD. VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Tanja Klip-Martin zegt tegen RTL Nieuws dat haar partij voor stemt. Daarmee is een meerderheid in de...

van den Brink
Nieuws

Ruim 1800 criminele vreemdelingen eerder uit cel vertrokken: kabinet wil regeling uitbreiden

Sinds 2021 hebben 1.860 veroordeelde vreemdelingen Nederland verlaten via een regeling waarbij hun gevangenisstraf voortijdig wordt onderbroken. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Onder hen bevinden zich...

XR-blokkade snelweg
Nieuws

XR-woordvoerder verdacht van opruiing na oproep tot snelwegprotest

Een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) moet zich voor de rechter verantwoorden na een oproep om te demonstreren op de A12. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Puk uit Amerongen van opruiing, omdat haar uitspraken volgens...

Ijs en ijsbeer
Nieuws

Gevreesde 'klimaatbom' blijkt loos alarm: wetenschappers rekenen af met rampscenario

Een van de meest angstaanjagende voorspellingen over klimaatverandering blijkt volgens wetenschappers niet te kloppen. Jarenlang werd gewaarschuwd voor een enorme hoeveelheid methaan die plotseling uit de bodem van de Noordelijke IJszee zou kunnen...

VVD
Achtergronden

‘VVD bang voor eigen vertrek’: waarom de VVD niet durft te breken met het kabinet

Waarom bleef de VVD toch in het kabinet-Jetten, ondanks alle harde woorden? Volgens politiek journalist Thomas van Groningen gaat het niet alleen om de inhoud, maar ook om lijfsbehoud. Als de VVD vertrekt en D66 en CDA met zijn tweeën doorregeren,...

Voormalig HagaZiekenhuis
Nieuws

Den Haag schrapt omstreden asielopvang: honderden woningen komen ervoor terug

De gemeente Den Haag wil definitief afzien van de omstreden asielopvang aan de Sportlaan. Het stadsbestuur heeft maandag een voorstel naar de gemeenteraad gestuurd om de plannen voor tijdelijke huisvesting van asielzoekers en andere groepen in het...

Van den Brink
Nieuws

Geen extra asielmaatregelen ondanks JA21-motie: ‘Niet opportuun’

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt voorlopig niet met de extra asielmaatregelen waar een meerderheid van de Tweede Kamer in mei om vroeg. In de ambtelijke beslisnota bij zijn nieuwe Kamerbrief staat over de aangenomen JA21-motie...

Berendsen
Nieuws

Kabinet hield klimaatbrief tien maanden achter wegens Greenpeace-zaak

Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) heeft de Tweede Kamer op 16 november een klimaatbrief gestuurd die al sinds 9 januari klaar was. Uit de ambtelijke beslisnota blijkt dat de klimaatbrief werd vastgehouden tot het kabinet had besloten over...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Boekholt
Nieuws

D66-minister laat boeren opdraaien voor schade door hoger waterpeil: 'Geen recht op compensatie'

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Ruimtelijke Ordening) vindt dat boeren die nu nog grond in de veenweide kopen of daar investeren, geen recht hebben op compensatie als het waterpeil omhooggaat. Dat schrijft ze in een Kamerbrief bij de...

Van den Brink
Nieuws

Oekraïense asielaanvragen krijgen toch voorrang, andere asielzoekers wachten nóg langer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) voert de aangenomen motie-Ellian niet uit. Die vroeg om de asielaanvragen van Oekraïners pas te behandelen als de achterstanden bij de IND zijn weggewerkt. Uit een ambtelijke beslisnota blijkt wat...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland sluit Rwanda-deal, maar kan amper asielzoekers uitzetten: dit is waarom

Nederland heeft samen met vier andere Europese landen een akkoord gesloten met Rwanda om afgewezen asielzoekers naar Afrika te sturen. Het plan moet zorgen voor meer uitzettingen en minder illegale migratie. Toch lijkt de invloed op het Nederlandse...

Jetten
Nieuws

Na vier dagen ruzie gaat kabinet-Jetten toch door: Raad van State-topman Buma moet lijmen

Het kabinet-Jetten valt niet. Na vier dagen crisisoverleg lieten D66, VVD en CDA maandagavond via de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat de “intensieve gesprekken” hebben geleid tot “herstel van vertrouwen”. De drie partijen gaan door als...

PRO
Achtergronden

PRO presenteert Eerste Kamerlijst: opvallende affaires rond kandidaten

De nieuwe concept-kandidatenlijst van Progressief Nederland (PRO) voor de Eerste Kamer bevat verschillende opvallende namen. Onder de kandidaten bevinden zich een bestuurder die Brabant op stikstofslot zette, een voormalig Kamerlid dat opstapte na...

Wilders
Nieuws

Turkse mega-moskee verrijst in Enschede: Wilders wil bouw op laatste moment tegenhouden

Na zeventien jaar discussie begint in Enschede op 18 december de bouw van een grote Turkse moskee. Het complex krijgt ruimte voor 625 gelovigen en kan tijdens islamitische feestdagen ongeveer 1.500 bezoekers ontvangen. De moskee is aangesloten bij...

Waardetransport
Nieuws

Geldloper beroofd van 46.000 euro, verdachte herkend en toch vrijgesproken

Een 23-jarige man uit Rotterdam is vrijgesproken van een overval op een geldloper waarbij 46.000 euro werd gestolen. De rechtbank vindt dat er onvoldoende bewijs is om A. El G. als overvaller aan te wijzen. Dat is opvallend, omdat zijn...

Politie
Nieuws

Syriër verkracht verpleegkundige in ggz-kliniek, maar hoeft niet de cel in

Een 21-jarige man die vanuit Syrië naar Nederland kwam, heeft een verpleegkundige verkracht tijdens zijn opname in een psychiatrische instelling in Arnhem. Ondanks de ernst van het misdrijf hoeft hij niet naar de gevangenis. De rechtbank Gelderland...

Krampus
Nieuws

Migranten bekogelen traditionele optocht in Oostenrijk met stenen: drie gewonden

Een traditionele Oostenrijkse optocht is zaterdagavond voortijdig beëindigd nadat een groep van ongeveer vijftig jongeren deelnemers met stenen zou hebben bekogeld. Volgens de organisator ging het om jongeren met een migratieachtergrond. Bij de...

Klimaattop Antalya
Nieuws

Kabinet-Jetten zet vaart achter klimaatplannen: rekening van 16 miljard euro dreigt

Nederland wil de komende jaren sneller stoppen met olie, gas en kolen. Tijdens de klimaattop in het Turkse Antalya presenteert klimaatgezant Jan Versteeg een plan voor de afbouw van fossiele energie. Die koers raakt industrie en huishoudens. Alleen...

Verdachte
Nieuws

Fatbike-jongen mishandelt dragqueen in Amsterdam: politie deelt beelden van verdachte

Een dragqueen is in Amsterdam-West hard in het gezicht geslagen door een man die haar samen met een ander op een fatbike achtervolgde. Het slachtoffer was onderweg naar een optreden toen de verdachte plotseling uithaalde. De politie heeft nu...

VVD
Nieuws

Verwijderde appjes onthuld: VVD-minister vroeg DENK ‘Kan ik nog iets doen om jullie te overtuigen?’

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) appte op de avond van de stemming over het Belastingplan met DENK om de partij over te halen. Later verwijderde hij die berichten. RTL Nieuws heeft ze ingezien. “Kan ik nog iets doen om jullie te...