Gekaapte revolutie: de schaduwzijde van linkse naïviteit

Opinie2 juli 2024 3 minuten Redactie
UvA
ANP

De Islamitische Revolutie in Iran (1979) lijkt weinig gemeen te hebben met de hedendaagse pro-Palestijnse studentenprotesten in het Westen. Maar er is een opvallend patroon: linkse bewegingen, vol met goedbedoeld idealisme, worden gekaapt door islamistische groeperingen. In Iran had dit dramatische gevolgen: de komst van de sharia en een totalitair regime. De vraag rijst: dreigt de geschiedenis zich momenteel te herhalen met de pro-Palestijnse studentenbeweging?

Om het heden te begrijpen, is soms een uitstapje naar het verleden nodig. De jaren '70 in Iran waren een tijd van grote onrust en politieke omwenteling. Linkse studenten protesteerden fel tegen het autoritaire regime van sjah Mohammad Reza Pahlavi. Hun voornaamste klachten waren de onderdrukking door de geheime politie SAVAK, economische ongelijkheid en corruptie, en de nauwe banden van de sjah met westerse mogendheden, vooral de Verenigde Staten. De studentenorganisaties mobiliseerden massaal en organiseerden demonstraties, stakingen en verspreidden pamfletten en ondergrondse publicaties. Hun leuzen als "Marg bar sjah" (Dood aan de sjah) weerspiegelen hun verlangen naar een rechtvaardiger en onafhankelijk Iran.

De protesten van de linkse studenten waren grotendeels gerechtvaardigd. Het regime van de sjah stond bekend om zijn harde repressie, en de economische misstanden waren schrijnend. Veel Iraniërs voelden zich gemarginaliseerd en zochten naar een verandering die hun levensomstandigheden zou verbeteren. Echter, de idealistische beweging van de studenten werd al snel een pion in een groter politiek schaakspel.

Ayatollah Khomeini en zijn islamistische volgelingen zagen hun kans schoon. Terwijl de linkse studenten de straat op gingen om te vechten voor vrijheid en gelijkheid, werkten de islamisten achter de schermen om hun eigen agenda door te drukken. Ze vormden een alliantie met de linkse bewegingen om de sjah te verdrijven, maar hadden een heel andere visie voor Iran. Nadat de sjah in 1979 was verdreven, begonnen de islamisten snel hun macht te consolideren. Linkse leiders en andere politieke opponenten werden gemarginaliseerd, gevangengenomen of geëxecuteerd. Uiteindelijk werd Iran omgevormd tot een theocratische staat met Khomeini als de hoogste leider, waardoor de oorspronkelijke revolutionaire idealen van democratie en vrijheid werden vervangen door religieuze autoriteit.

In de huidige tijd zien we een vergelijkbare dynamiek in de pro-Palestijnse studentenprotesten in het Westen. Net als hun Iraanse voorgangers, streven deze studenten naar mensenrechten en sociale rechtvaardigheid, specifiek gericht op de situatie van de Palestijnen. Ze organiseren massale demonstraties, gebruiken social media om hun boodschap te verspreiden, en hun leuzen zoals "Free Palestine" en "End the occupation" resoneren breed. Maar ook hier zien we de invloed van externe krachten die de beweging kunnen kapen.

Linkse activisten werken soms samen met islamistische groeperingen, die hun eigen agenda’s hebben. Salafistische clubs als Samidoun zijn actief bij de veelbesproken UvA-barricades en zelfs de Iraanse ayatollah Khamenei steunt de pro-Palestijnse studentenprotesten in het Westen. Moet links vrezen voor een gekaapte revolutie? De geschiedenis leert ons dat goedbedoeld idealisme en politieke naïviteit kwetsbaar zijn voor manipulatie door groepen met andere doelen. Het risico bestaat dat extremistische groeperingen de hedendaagse protesten domineren en hun eigen agenda's opleggen, zoals we zagen bij de revolutie in Iran.

Deze dynamiek benadrukt de noodzaak voor studenten en activisten om waakzaam te zijn en kritisch te blijven over de invloeden binnen hun bewegingen. Terwijl hun streven naar rechtvaardigheid en mensenrechten niet verkeerd is, moeten ze zich bewust zijn van de risico's van samenwerking met groeperingen die andere, mogelijk extremistische, agenda's nastreven.

De geschiedenis van de linkse studentenprotesten in Iran en de hedendaagse pro-Palestijnse protesten in het Westen toont aan dat idealisme vaak een dubbelzijdig zwaard is. Het kan de kracht zijn die verandering teweegbrengt, maar ook de kwetsbaarheid die wordt uitgebuit door machtsbeluste groepen. Door te leren van het verleden, kunnen hedendaagse bewegingen hopelijk voorkomen dat ze dezelfde fouten maken en ervoor zorgen dat hun goedbedoelde doelen niet worden gekaapt door extremisten.

Deze column is geschreven door de redactie van NieuwRechts.

Meerartikelen

Haagse VVD
Nieuws

Haags VVD-raadslid stapt over naar JA21

Martin van den Goorbergh verlaat de Haagse VVD-fractie en gaat door als JA21-lid. De VVD is overvallen door deze stap en eist dat Van den Goorbergh zijn zetel teruggeeft. Van den Goorbergh zit amper een jaar in de Haagse gemeenteraad, maar verlaat nu

LOTR
Fun

Linkse journalist associeert Lord of the Rings met 'extreemrechts'

De Amerikaanse MSNBC-presentatrice Rachel Maddow ziet een duidelijk verband tussen Lord of the Rings en 'extreemrechts'. Ze baseert zich hierbij op de naamkeuze van bedrijven door prominente figuren uit rechtse kringen. Maddow stelt dat de "Lord of t

Klimaat
Achtergronden

Linkse Jantine trekt boetekleed aan na verre vliegreis: 'Ik schaam me'

Jantine Jongebloed, een schrijver die zichzelf duurzame idealen had opgelegd, maakt publiekelijk haar schaamte bekend over haar recente vliegreis naar Japan. Ondanks haar voornemen om nooit meer te vliegen, besloot ze toch naar de andere kant van de

Ingen Burg
Video

Ophef over 'idiote' vraag bij Zomergasten: 'Dit jaagt intolerantie aan'

Zomergasten-presentator Peter van Ingen vraagt zich af of een blanke man zich wel mag vergelijken met een zwarte vrouw. Dit leidt tot ophef op sociale media: 'Het wordt met de dag gekker en jaagt zo juist intolerantie en racisme aan.' Zondagavond beg

Faeser
Nieuws

Duitse regering aangeklaagd na verbod rechts nieuwsplatform

Het conservatieve nieuwsmedium Apollo News heeft een rechtszaak aangespannen tegen het Duitse Ministerie van Binnenlandse Zaken. De aanleiding is een omstreden inval bij de hoofdredacteur van het conservatieve tijdschrift Compact, Jürgen Elsässer. Vo

activisten
Nieuws

Franse boeren en activisten bezetten haven: 'Benadeeld door overheid en internationale bedrijven'

In Frankrijk hebben ongeveer 200 demonstranten een deel van de haven van La Rochelle, ten noorden van Bordeaux, bezet. Ze protesteerden tegen de aanleg van grote waterbekkens. Volgens de activisten zijn deze bekkens bedoeld om internationale bedrijve

Soldaat
Nieuws

Opnieuw Franse beveiliger belaagd vlak voor Olympische Spelen

Parijs is opnieuw opgeschrikt door een aanval op de veiligheidsdiensten, slechts enkele dagen voor de start van de Olympische Spelen. Het is de tweede aanval binnen een week, waardoor de zorgen over de veiligheid tijdens het wereldwijde sportevenemen

Protest
Nieuws

Demonstranten steken azc in brand

In Ierland is een azc in vlammen opgegaan tijdens een avond van felle anti-immigratieprotesten. De spanningen rondom immigratie in het land zijn de laatste tijd aanzienlijk toegenomen, wat nu heeft geleid tot gewelddadige incidenten. Het incident von

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Politie
Nieuws

Man overleden na zware mishandeling in Den Haag

In de nacht van zaterdag op zondag heeft een zware mishandeling plaatsgevonden op het Plein in Den Haag. Een 23-jarige man raakte hierbij ernstig gewond en overleed enkele uren later aan zijn verwondingen. De politie is een onderzoek gestart en roept

Woning
Nieuws

Erfenis Hugo de Jonge? Huizenprijzen explosief gegroeid

De prijzen voor koophuizen waren vorige maand 9,7 procent hoger dan een jaar eerder. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Kadaster. Vooral in de provincie Utrecht stegen de prijzen sterk. Huizenkopers betaald

Six Dijkstra
Nieuws

Kamerleden bezorgd om toekomst contactloos betalen: 'Worden we afhankelijk van 2 techreuzen?'

In de Tweede Kamer zijn zorgen geuit over de beslissing van banken om te stoppen met de ondersteuning van contactloos betalen via hun eigen bank-apps. ING en de Volksbank hebben aangekondigd dat klanten met een Android-toestel voortaan alleen Google

Hoogduin
Achtergronden

Is Nederland een corporatistische staat? Lex Hoogduin geeft antwoord

In een recent interview bij de Nieuwe Wereld met Lex Hoogduin, emeritus hoogleraar economie en voorzitter van het Mises Instituut, werden belangrijke economische onderwerpen besproken. Hoogduin ging diep in op de concepten van corporatisme en de Oost

Joe Biden
Nieuws

Doek valt voor Joe Biden - Donald Trump reageert in felle bewoordingen

Een politieke aardverschuiving in de VS. President Joe Biden heeft zondag aangekondigd dat hij zich niet opnieuw kandidaat zal stellen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen in november. Hij blijft echter aan als president tot het einde van zijn

Ebru Umar
De kritische blik

Islamisering van Nederland is een feit: we worden onder de voet gelopen

Vandaag snijdt Ebru Umar in 'De Kritische Blik' een belangrijk onderwerp aan: de islamisering van Nederland. Want die valt volgens de columniste niet te ontkennen. Umar stelt onder meer dat vooral vrouwen door de islam worden beperkt in hun vrijheid.

Șoșoacă
Video

Rechtse Europarlementariër uit zaal gezet na kritiek op EU-chef

De kersverse Europarlementariër Diana Șoșoacă is donderdag uit het parlement verwijderd. Ze verstoorde tot driemaal toe een debat over de herbenoeming van Ursula Von der Leyen, waarna ze werd bevolen de zaal te verlaten. Maar Șoșoacă liet zich niet z

Bukele
Nieuws

Hoe ziet de ideale economie eruit? President Bukele legt het uit

President Nayib Bukele van El Salvador deelt zijn visie op economische groei. Hij benadrukt de noodzaak van een gebalanceerde benadering tussen macro-economische stabiliteit en het welzijn van de burgers. Zijn toespraak werpt een nieuw licht op de ui

Trump
Achtergronden

Trump kaart grootste pijnpunten links asielbeleid aan: 'Ik wil niet dat wij als Europa worden'

Donald Trump heeft tijdens een recente toespraak scherpe kritiek geuit op het immigratiebeleid van president Joe Biden en waarschuwde voor de gevaren van antisemitisme. Trump beschuldigde Biden ervan het land in gevaar te brengen door jihadisten toe

Nantucket
Nieuws

'Groene hel': strand chemisch vervuild door kapotte windmolen

Vorig weekend zorgde een catastrofale bladbreuk bij een Vineyard Wind 1 turbine voor chaos en gevaar aan de Amerikaanse oostkust. Stranden lagen bezaaid met resten van de afgebroken wiek, inclusief talloze glasvezelsplinters. De schade wordt nog stee

Biden
Peiling

Bijna helft van de Democraten twijfelt aan mentale geschiktheid van Biden

Een nieuwe peiling toont aan dat bijna de helft van de Democraten vindt dat de zittende president Joe Biden niet mentaal geschikt is om als president van de Verenigde Staten te dienen. De peiling, uitgevoerd door NORC aan de Universiteit van Chicago

Pensioen
Nieuws

Vakbond voert druk op nieuwe kabinet op om AOW-leeftijd te verlagen

De vakbond FNV wil dat de AOW-leeftijd weer wordt teruggedraaid naar 65 jaar. Dit meldt Piet Rietman van de vakbond in een gesprek met Hart van Nederland. De vakbond is ontevreden dat er nog steeds geen goede afspraken zijn gemaakt voor mensen met zw