De crisis na de woningnood: financiële zelfredzaamheid van alle Nederlanders

Opinie 11 juli 2024 4 minuten Mirko Gerrits
Huizen

De afgelopen jaren heeft de overheid plannen ontwikkeld die op papier beloven de woningnood in de toekomst terug te dringen en uiteindelijk op te lossen. Dat klinkt voor mij als jongere natuurlijk als geweldig nieuws! Maar sinds ik me wat meer heb verdiept in het beleid en hier ook vanuit mijn gemeente als raadslid aan bijdraag ik ben uiterst sceptisch geworden. De aanpak van de rijksoverheid lijkt ons van de ene crisis naar de volgende te leiden, en deze nieuwe crisis kan nog destructiever zijn: het verlies van financiële zekerheid onder de Nederlandse bevolking door een overmaat aan (sociale-)huurders. 

Begrijp me niet verkeerd, (sociale) huur is belangrijk en heeft een terechte plaats in het Nederlandse woonbeleid. Het biedt een geweldige uitkomst voor een grote groep mensen. Deze column is dan ook geen pleidooi tegen (sociale) huur. Wel is het een pleidooi tegen het bestrijden van de woningnood met bijna uitsluitend (sociale) huurwoningen. Indien dit beleid overmatig wordt toegepast, zal dit op de lange termijn leiden tot het verdampen van kapitaal onder burgers. Dit heeft grote gevolgen voor de economie en de politiek, omdat een afname van kapitaal onder de bevolking leidt tot minder economische groei en invloed. Daardoor zullen individuele burgers minder voorrechten en mogelijkheden hebben dan ze nu gewend zijn. De zelfredzaamheidscrisis.

Een van de grootste voordelen van het bezitten van een huis is de mogelijkheid om kapitaal op te bouwen. Door een huis te kopen, bouw je over de jaren heen eigen vermogen op. Dit vermogen kan later worden gebruikt om door te groeien naar grotere woningen, om je maandlasten te verlagen of om financiële zekerheid te bieden op latere leeftijd, zo kunnen veel ouderen fijn met pensioen door kleiner te gaan wonen en te leven van het geld van de koopwoningen waar ze hun leven lang in hebben geïnvesteerd. Wanneer de focus volledig ligt op huurwoningen, wordt deze kans om kapitaal op te bouwen weggevaagd. Dit betekent dat mensen hun hele leven lang huur betalen zonder ooit iets op te bouwen. Studies tonen aan dat kapitaalopbouw bijdraagt aan een stabiele economie en individueel welzijn, doordat het mensen financiële zekerheid en meer bestedingsmogelijkheden biedt .

Met de groei van de huurmarkt neemt ook de macht van grote vastgoedbedrijven toe. Deze bedrijven, vaak gedreven door winstmaximalisatie, krijgen steeds meer invloed op de woonomstandigheden van burgers. Huurprijzen kunnen naar willekeur worden verhoogd, en huurders hebben weinig tot geen zeggenschap over hun woonruimte. Deze afhankelijkheid beperkt niet alleen de financiële wendbaarheid van individuen, maar brengt ook hun zelfredzaamheid in gevaar. In plaats van eigenaar te zijn van hun eigen woning en daarmee een zekere mate van controle te hebben, zijn mensen overgeleverd aan de grillen van de markt.

Wanneer alleen een selecte groep toegang heeft tot de koopmarkt, neemt de sociale en economische ongelijkheid toe. Degenen die geen huis kunnen kopen, blijven achter in een systeem waar hun vermogen niet groeit, terwijl eigenaren van koopwoningen hun kapitaal zien toenemen. Dit heeft het gevolg dat middenklasse er op achteruit zal gaan en de overbrugging naar rijkdom moeilijker wordt en creëert een maatschappij van 'haves' en 'have-nots'.

Wat dan wel: de uitweg
Ik ben nu misschien heel pessimistisch geweest, maar er is een uitweg. Een politieke wijziging van koers doe niet enkel kijkt naar (sociale) huur, maar ook werkt aan (blijvend) betaalbare koop! Daarvoor is wel nog dat het recent aangetreden kabinet-Schoof deze gevaren gaat onderkennen en actie onderneemt om een evenwichtige woningmarkt te bevorderen. Nogmaals: (Sociale) huur is belangrijk, maar het mag niet de enige oplossing zijn. We hebben een divers woningaanbod nodig dat ook betaalbare koopwoningen omvat. Een mogelijke oplossing is het invoeren van sociale koopregelingen, waarbij woningen worden verkocht onder voorwaarden die ervoor zorgen dat ze betaalbaar blijven voor starters en mensen met een middeninkomen.

Wanneer de focus volledig ligt op huurwoningen, wordt de kans om kapitaal op te bouwen met een koopwoning weggevaagd. Dit betekent dat mensen hun hele leven lang huur betalen zonder ooit iets op te bouwen.

Door het invoeren van koopwoningen met een winstbeding, kan de overheid ervoor zorgen dat deze woningen betaalbaar blijven voor toekomstige generaties. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat kopers de woning alleen met beperkte winst mogen doorverkopen of dat de woning gedurende een bepaalde periode alleen beschikbaar is voor specifieke groepen mensen bijvoorbeeld jongeren tussen 18 en 27 jaar.

De overheid kan het particulier eigendom stimuleren door financiële steun te bieden aan starters en door verregaandere regelgeving te implementeren die speculatie door grote vastgoedbedrijven en investeerders beperkt. Dit zou kunnen bestaan uit belastingvoordelen voor starters of subsidies voor de aankoop van de eerste woning. Een speciaal soort lening voor starters die geen invloed heeft op bestaande regelingen, kan ook een oplossing zijn. Deze lening zou bijvoorbeeld een lagere rente kunnen hebben en een langere aflossingstermijn. Daarnaast zou wetgeving die het aanvragen van een hypotheek voor ondernemers makkelijker maakt, kunnen bijdragen aan een eerlijkere woningmarkt.

Kortom, de huidige focus op (sociale) huurwoningen dreigt de financiële zelfredzaamheid van Nederlanders ernstig te ondermijnen. We hebben behoefte aan lange termijn oplossingen en een visie die verder reikt dan de volgende verkiezingen. We hebben politici nodig die begrijpen dat het bouwen van betaalbare koopwoningen niet alleen een investering in stenen is, maar in de toekomst van jonge mensen, een bepaalde kwaliteit en de economie als geheel. Het kabinet-Schoof moet actie ondernemen om te voorkomen dat een hele generatie wordt beroofd van de kans om kapitaal op te bouwen en financieel onafhankelijk te worden. Mona Keijzer ik hoop dat je meeleest! 

Referenties:

  • "Homeownership and Wealth Building." Urban Institute
  • "The Wealth Building Potential of Homeownership: A Global Perspective." Habitat for Humanity
  • “The Effect of Homeownership on Civic Engagement and Community Involvement.” National Association of Realtors

Mirko Gerrits is fractievoorzitter van ZEE in Zandvoort, ondernemer en opiniemaker. Volg hem hier op X.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wilders hekelt ‘kamelenhandel’ D66 met DENK

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilders
Video

Wilders slaat VVD om de oren: ‘Vrijdag een grote mond en vandaag een lege hand’

PVV-leider Geert Wilders heeft in het Kamerdebat over de kabinetscrisis hard uitgehaald naar het kabinet-Jetten, en vooral naar de VVD. Na vier dagen crisisoverleg gaan D66, VVD en CDA gewoon samen verder. Volgens Wilders heeft de VVD daarbij niets...

VVD
Nieuws

VVD stemt in Eerste Kamer wél voor Belastingplan waar ze in de Tweede Kamer tegen stemde

Het Belastingplan dat een kabinetscrisis veroorzaakte, lijkt er toch te komen, en met steun van de VVD. VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Tanja Klip-Martin zegt tegen RTL Nieuws dat haar partij voor stemt. Daarmee is een meerderheid in de...

van den Brink
Nieuws

Ruim 1800 criminele vreemdelingen eerder uit cel vertrokken: kabinet wil regeling uitbreiden

Sinds 2021 hebben 1.860 veroordeelde vreemdelingen Nederland verlaten via een regeling waarbij hun gevangenisstraf voortijdig wordt onderbroken. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Onder hen bevinden zich...

NOS
Achtergronden

NOS neemt boodschap van EU-genderlobby klakkeloos over

Nederland heeft de grootste inkomenskloof tussen vrouwen en mannen van Europa, kopte de NOS dinsdag. Het nieuws kwam van een EU-instituut dat bij wet is opgericht om gendergelijkheid te bevorderen, en dat zich laat adviseren door een lobbyclub die...

XR-blokkade snelweg
Nieuws

XR-woordvoerder verdacht van opruiing na oproep tot snelwegprotest

Een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) moet zich voor de rechter verantwoorden na een oproep om te demonstreren op de A12. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Puk uit Amerongen van opruiing, omdat haar uitspraken volgens...

Intocht
Nieuws

Zwarte Pieten bij intocht Glanerbrug: burgemeester kan er niets tegen doen

Bij de sinterklaasintocht in Glanerbrug liepen afgelopen weekend geen roetveegpieten mee, maar tientallen zwartgeschminkte pieten. Een deel van de inwoners en de politiek reageerde geschokt, meldt Omroep Oost. Toch kan de gemeente Enschede, waar...

Ijs en ijsbeer
Nieuws

Gevreesde 'klimaatbom' blijkt loos alarm: wetenschappers rekenen af met rampscenario

Een van de meest angstaanjagende voorspellingen over klimaatverandering blijkt volgens wetenschappers niet te kloppen. Jarenlang werd gewaarschuwd voor een enorme hoeveelheid methaan die plotseling uit de bodem van de Noordelijke IJszee zou kunnen...

VVD
Achtergronden

‘VVD bang voor eigen vertrek’: waarom de VVD niet durft te breken met het kabinet

Waarom bleef de VVD toch in het kabinet-Jetten, ondanks alle harde woorden? Volgens politiek journalist Thomas van Groningen gaat het niet alleen om de inhoud, maar ook om lijfsbehoud. Als de VVD vertrekt en D66 en CDA met zijn tweeën doorregeren,...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Voormalig HagaZiekenhuis
Nieuws

Den Haag schrapt omstreden asielopvang: honderden woningen komen ervoor terug

De gemeente Den Haag wil definitief afzien van de omstreden asielopvang aan de Sportlaan. Het stadsbestuur heeft maandag een voorstel naar de gemeenteraad gestuurd om de plannen voor tijdelijke huisvesting van asielzoekers en andere groepen in het...

Van den Brink
Nieuws

Geen extra asielmaatregelen ondanks JA21-motie: ‘Niet opportuun’

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt voorlopig niet met de extra asielmaatregelen waar een meerderheid van de Tweede Kamer in mei om vroeg. In de ambtelijke beslisnota bij zijn nieuwe Kamerbrief staat over de aangenomen JA21-motie...

Berendsen
Nieuws

Kabinet hield klimaatbrief tien maanden achter wegens Greenpeace-zaak

Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) heeft de Tweede Kamer op 16 november een klimaatbrief gestuurd die al sinds 9 januari klaar was. Uit de ambtelijke beslisnota blijkt dat de klimaatbrief werd vastgehouden tot het kabinet had besloten over...

Boekholt
Nieuws

D66-minister laat boeren opdraaien voor schade door hoger waterpeil: 'Geen recht op compensatie'

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Ruimtelijke Ordening) vindt dat boeren die nu nog grond in de veenweide kopen of daar investeren, geen recht hebben op compensatie als het waterpeil omhooggaat. Dat schrijft ze in een Kamerbrief bij de...

Van den Brink
Nieuws

Oekraïense asielaanvragen krijgen toch voorrang, andere asielzoekers wachten nóg langer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) voert de aangenomen motie-Ellian niet uit. Die vroeg om de asielaanvragen van Oekraïners pas te behandelen als de achterstanden bij de IND zijn weggewerkt. Uit een ambtelijke beslisnota blijkt wat...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland sluit Rwanda-deal, maar kan amper asielzoekers uitzetten: dit is waarom

Nederland heeft samen met vier andere Europese landen een akkoord gesloten met Rwanda om afgewezen asielzoekers naar Afrika te sturen. Het plan moet zorgen voor meer uitzettingen en minder illegale migratie. Toch lijkt de invloed op het Nederlandse...

Jetten
Nieuws

Na vier dagen ruzie gaat kabinet-Jetten toch door: Raad van State-topman Buma moet lijmen

Het kabinet-Jetten valt niet. Na vier dagen crisisoverleg lieten D66, VVD en CDA maandagavond via de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat de “intensieve gesprekken” hebben geleid tot “herstel van vertrouwen”. De drie partijen gaan door als...

PRO
Achtergronden

PRO presenteert Eerste Kamerlijst: opvallende affaires rond kandidaten

De nieuwe concept-kandidatenlijst van Progressief Nederland (PRO) voor de Eerste Kamer bevat verschillende opvallende namen. Onder de kandidaten bevinden zich een bestuurder die Brabant op stikstofslot zette, een voormalig Kamerlid dat opstapte na...

Wilders
Nieuws

Turkse mega-moskee verrijst in Enschede: Wilders wil bouw op laatste moment tegenhouden

Na zeventien jaar discussie begint in Enschede op 18 december de bouw van een grote Turkse moskee. Het complex krijgt ruimte voor 625 gelovigen en kan tijdens islamitische feestdagen ongeveer 1.500 bezoekers ontvangen. De moskee is aangesloten bij...

Waardetransport
Nieuws

Geldloper beroofd van 46.000 euro, verdachte herkend en toch vrijgesproken

Een 23-jarige man uit Rotterdam is vrijgesproken van een overval op een geldloper waarbij 46.000 euro werd gestolen. De rechtbank vindt dat er onvoldoende bewijs is om A. El G. als overvaller aan te wijzen. Dat is opvallend, omdat zijn...

Politie
Nieuws

Syriër verkracht verpleegkundige in ggz-kliniek, maar hoeft niet de cel in

Een 21-jarige man die vanuit Syrië naar Nederland kwam, heeft een verpleegkundige verkracht tijdens zijn opname in een psychiatrische instelling in Arnhem. Ondanks de ernst van het misdrijf hoeft hij niet naar de gevangenis. De rechtbank Gelderland...

Krampus
Nieuws

Migranten bekogelen traditionele optocht in Oostenrijk met stenen: drie gewonden

Een traditionele Oostenrijkse optocht is zaterdagavond voortijdig beëindigd nadat een groep van ongeveer vijftig jongeren deelnemers met stenen zou hebben bekogeld. Volgens de organisator ging het om jongeren met een migratieachtergrond. Bij de...