De crisis na de woningnood: financiële zelfredzaamheid van alle Nederlanders

Opinie 11 juli 2024 4 minuten Mirko Gerrits
Huizen

De afgelopen jaren heeft de overheid plannen ontwikkeld die op papier beloven de woningnood in de toekomst terug te dringen en uiteindelijk op te lossen. Dat klinkt voor mij als jongere natuurlijk als geweldig nieuws! Maar sinds ik me wat meer heb verdiept in het beleid en hier ook vanuit mijn gemeente als raadslid aan bijdraag ik ben uiterst sceptisch geworden. De aanpak van de rijksoverheid lijkt ons van de ene crisis naar de volgende te leiden, en deze nieuwe crisis kan nog destructiever zijn: het verlies van financiële zekerheid onder de Nederlandse bevolking door een overmaat aan (sociale-)huurders. 

Begrijp me niet verkeerd, (sociale) huur is belangrijk en heeft een terechte plaats in het Nederlandse woonbeleid. Het biedt een geweldige uitkomst voor een grote groep mensen. Deze column is dan ook geen pleidooi tegen (sociale) huur. Wel is het een pleidooi tegen het bestrijden van de woningnood met bijna uitsluitend (sociale) huurwoningen. Indien dit beleid overmatig wordt toegepast, zal dit op de lange termijn leiden tot het verdampen van kapitaal onder burgers. Dit heeft grote gevolgen voor de economie en de politiek, omdat een afname van kapitaal onder de bevolking leidt tot minder economische groei en invloed. Daardoor zullen individuele burgers minder voorrechten en mogelijkheden hebben dan ze nu gewend zijn. De zelfredzaamheidscrisis.

Een van de grootste voordelen van het bezitten van een huis is de mogelijkheid om kapitaal op te bouwen. Door een huis te kopen, bouw je over de jaren heen eigen vermogen op. Dit vermogen kan later worden gebruikt om door te groeien naar grotere woningen, om je maandlasten te verlagen of om financiële zekerheid te bieden op latere leeftijd, zo kunnen veel ouderen fijn met pensioen door kleiner te gaan wonen en te leven van het geld van de koopwoningen waar ze hun leven lang in hebben geïnvesteerd. Wanneer de focus volledig ligt op huurwoningen, wordt deze kans om kapitaal op te bouwen weggevaagd. Dit betekent dat mensen hun hele leven lang huur betalen zonder ooit iets op te bouwen. Studies tonen aan dat kapitaalopbouw bijdraagt aan een stabiele economie en individueel welzijn, doordat het mensen financiële zekerheid en meer bestedingsmogelijkheden biedt .

Met de groei van de huurmarkt neemt ook de macht van grote vastgoedbedrijven toe. Deze bedrijven, vaak gedreven door winstmaximalisatie, krijgen steeds meer invloed op de woonomstandigheden van burgers. Huurprijzen kunnen naar willekeur worden verhoogd, en huurders hebben weinig tot geen zeggenschap over hun woonruimte. Deze afhankelijkheid beperkt niet alleen de financiële wendbaarheid van individuen, maar brengt ook hun zelfredzaamheid in gevaar. In plaats van eigenaar te zijn van hun eigen woning en daarmee een zekere mate van controle te hebben, zijn mensen overgeleverd aan de grillen van de markt.

Wanneer alleen een selecte groep toegang heeft tot de koopmarkt, neemt de sociale en economische ongelijkheid toe. Degenen die geen huis kunnen kopen, blijven achter in een systeem waar hun vermogen niet groeit, terwijl eigenaren van koopwoningen hun kapitaal zien toenemen. Dit heeft het gevolg dat middenklasse er op achteruit zal gaan en de overbrugging naar rijkdom moeilijker wordt en creëert een maatschappij van 'haves' en 'have-nots'.

Wat dan wel: de uitweg
Ik ben nu misschien heel pessimistisch geweest, maar er is een uitweg. Een politieke wijziging van koers doe niet enkel kijkt naar (sociale) huur, maar ook werkt aan (blijvend) betaalbare koop! Daarvoor is wel nog dat het recent aangetreden kabinet-Schoof deze gevaren gaat onderkennen en actie onderneemt om een evenwichtige woningmarkt te bevorderen. Nogmaals: (Sociale) huur is belangrijk, maar het mag niet de enige oplossing zijn. We hebben een divers woningaanbod nodig dat ook betaalbare koopwoningen omvat. Een mogelijke oplossing is het invoeren van sociale koopregelingen, waarbij woningen worden verkocht onder voorwaarden die ervoor zorgen dat ze betaalbaar blijven voor starters en mensen met een middeninkomen.

Wanneer de focus volledig ligt op huurwoningen, wordt de kans om kapitaal op te bouwen met een koopwoning weggevaagd. Dit betekent dat mensen hun hele leven lang huur betalen zonder ooit iets op te bouwen.

Door het invoeren van koopwoningen met een winstbeding, kan de overheid ervoor zorgen dat deze woningen betaalbaar blijven voor toekomstige generaties. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat kopers de woning alleen met beperkte winst mogen doorverkopen of dat de woning gedurende een bepaalde periode alleen beschikbaar is voor specifieke groepen mensen bijvoorbeeld jongeren tussen 18 en 27 jaar.

De overheid kan het particulier eigendom stimuleren door financiële steun te bieden aan starters en door verregaandere regelgeving te implementeren die speculatie door grote vastgoedbedrijven en investeerders beperkt. Dit zou kunnen bestaan uit belastingvoordelen voor starters of subsidies voor de aankoop van de eerste woning. Een speciaal soort lening voor starters die geen invloed heeft op bestaande regelingen, kan ook een oplossing zijn. Deze lening zou bijvoorbeeld een lagere rente kunnen hebben en een langere aflossingstermijn. Daarnaast zou wetgeving die het aanvragen van een hypotheek voor ondernemers makkelijker maakt, kunnen bijdragen aan een eerlijkere woningmarkt.

Kortom, de huidige focus op (sociale) huurwoningen dreigt de financiële zelfredzaamheid van Nederlanders ernstig te ondermijnen. We hebben behoefte aan lange termijn oplossingen en een visie die verder reikt dan de volgende verkiezingen. We hebben politici nodig die begrijpen dat het bouwen van betaalbare koopwoningen niet alleen een investering in stenen is, maar in de toekomst van jonge mensen, een bepaalde kwaliteit en de economie als geheel. Het kabinet-Schoof moet actie ondernemen om te voorkomen dat een hele generatie wordt beroofd van de kans om kapitaal op te bouwen en financieel onafhankelijk te worden. Mona Keijzer ik hoop dat je meeleest! 

Referenties:

  • "Homeownership and Wealth Building." Urban Institute
  • "The Wealth Building Potential of Homeownership: A Global Perspective." Habitat for Humanity
  • “The Effect of Homeownership on Civic Engagement and Community Involvement.” National Association of Realtors

Mirko Gerrits is fractievoorzitter van ZEE in Zandvoort, ondernemer en opiniemaker. Volg hem hier op X.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

KOZP
Nieuws

KOZP haalt fel uit naar blanke Nederlanders: 'Het smaakt vast racistisch zuur'

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) heeft op Instagram een reeks berichten gedeeld waarin blanke Nederlanders ervan langs krijgen. Mensen die de afgelopen vijftien jaar niet tegen Zwarte Piet hebben gedemonstreerd, worden aangesproken op hun gebrek aan...

azc
Nieuws

COA wil azc Kamp van Zeist langer openhouden, Soest zegt nee

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het azc Kamp van Zeist langer openhouden dan afgesproken. Volgens de afspraken moet de opvang voor 400 asielzoekers uiterlijk 30 april 2028 dicht. Het COA vraagt de gemeenteraden van Zeist en Soest in...

DENK
Nieuws

Ook VVD probeerde deal te sluiten met DENK, terwijl Yesilgöz D66 en CDA daarvoor aanviel

De VVD heeft D66 en CDA de afgelopen dagen hard aangevallen omdat die zaken deden met links, “inclusief DENK en Partij voor de Dieren”. Nu blijkt dat de VVD zelf ook geprobeerd heeft een akkoord te sluiten met DENK, meldt NRC. Volgens de krant...

COA
Nieuws

Alkmaar na dodelijke steekpartij in azc: ‘Onvoldoende vertrouwen’ in COA

De gemeente Alkmaar vertrouwt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet meer. Na de evaluatie van een dodelijke steekpartij in het azc aan de Robonsbosweg zegt het college “onvoldoende vertrouwen” te hebben “dat de opvangorganisatie de...

FVD
Nieuws

Linkse partijen weigeren motie met FVD in te dienen in Arnhemse raad

PRO en de Partij voor de Dieren hebben in Arnhem hun naam van een motie laten verwijderen zodra Forum voor Democratie zich bij het voorstel aansloot. Opmerkelijk genoeg stemden beide partijen vervolgens gewoon vóór diezelfde motie. PRO bevestigt...

Onderwijs
Nieuws

Islamitisch middelbaar onderwijs groeit met 74 procent sinds 2021

Het aantal leerlingen in het islamitisch middelbaar onderwijs is in vier jaar met 74 procent gegroeid. Dat blijkt uit een optelling door NieuwRechts van de cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In 2021 zaten 1.502 leerlingen op een...

Van den Brink
Nieuws

Opvang ‘onhoudbaar’, toch haalt kabinet 1.400 vluchtelingen hierheen

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) laat in 2026 en 2027 samen 1.400 vluchtelingen naar Nederland overkomen, terwijl hij de asielopvang zelf „onhoudbaar” noemt. Dat blijkt uit een Kamerbrief van 10 november. De vluchtelingen krijgen bij...

Van Essen
Nieuws

D66-minister rekt hulp aan PAS-melders op, maar pas 19 hebben vergunning

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw) wil de geldregeling waarmee provincies PAS-melders helpen drie jaar langer laten doorlopen, tot eind 2029. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Ruim zeven jaar nadat hun vergunningen onderuitgingen,...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Leyen
Nieuws

Brussel wil Syrië toegang geven tot EU-markt via oud akkoord met Assad

De Europese Unie wil binnenkort een associatieakkoord met Syrië ondertekenen op basis van een besluit uit 2009. Dat Syrië-akkoord bevat ook afspraken over terugkeer en vrije toegang tot de Europese markt. Uit een ambtelijke beslisnota van...

Oranjes
Nieuws

Kritiek op hoge legerrang Máxima: 'Dit is gewoon waanzin'

Koningin Máxima heeft na haar militaire opleiding de rang van luitenant-kolonel gekregen. Maar die benoeming valt niet bij iedereen in goede aarde. Politiek verslaggever Frits Wester noemt het bij RTL een klap in het gezicht van militairen die...

Canarische eilanden
Nieuws

Recordaantal migranten bereikt Canarische Eilanden: 1.580 op één dag, opvang El Hierro onder druk

De Canarische Eilanden hebben een nieuw migratierecord gevestigd. Op zaterdag 14 november bereikten 1.580 migranten de Spaanse eilandengroep. Nog nooit werden er op één dag zoveel mensen opgevangen sinds het ontstaan van de Atlantische migratieroute,...

azc
Nieuws

Hellendoorn krijgt ultimatum van Den Haag: voor 18 december moeten er 196 asielzoekers komen

De gemeente Hellendoorn heeft nog ruim een maand om asielminister Bart van den Brink te laten zien hoe ze 196 asielzoekers gaat opvangen. Ligt er op 18 december geen uitgewerkt plan, dan neemt het Rijk het over, meldt het AD. Den Haag noemt...

Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister rekent af met open grenzen: ‘Onze steden worden omgevormd tot vluchtelingenkampen voor de hele planeet’

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft hard uitgehaald naar iedereen die volgens hem het eigen land ondergeschikt maakt aan internationale regels. Volgens Rubio willen zij Amerika laten opgeven wat het sterk maakt: zijn...

Jetten
Nieuws

Weekend van crisisberaad levert niets op: coalitie praat verder op Catshuis

Een heel weekend praten heeft de kabinetscrisis niet opgelost. De kopstukken van D66, VVD en CDA zaten zaterdag en zondag urenlang bij elkaar op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Maandag gaan ze verder op het Catshuis in Den Haag. Wat er...

De Hond
Achtergronden

Maurice de Hond: ‘Het systeem is compleet vastgelopen’

Volgens opiniepeiler Maurice de Hond lossen een nieuw kabinet of nieuwe verkiezingen de politieke crisis niet op. Het probleem zit volgens hem dieper: het politieke stelsel zelf werkt niet meer. “Een ander systeem, ook zonder grondwetsherziening,...

Thom de Graaf
Nieuws

D66'er Thom de Graaf wil geen nieuwe verkiezingen na kabinetsval: 'Wat levert dat op?'

Zelfs als het kabinet-Jetten valt, moeten Nederlanders volgens D66-prominent Thom de Graaf niet opnieuw naar de stembus. De voormalige vicepresident van de Raad van State wil dat politieke partijen eerst proberen een nieuwe regering te vormen met...

Vijlbrief
Nieuws

D66-minister belooft einde aan migratiesluiproute, maar ambtenaren waarschuwen voor Brussel

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) beloofde op 6 november een einde aan de sluiproute voor goedkope arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie. Zijn eigen ambtenaren waarschuwden in een interne nota dat het kabinet daarmee „scherp aan de...

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...