Poolse minister pleit voor referendum uittreden Hongarije uit EU
De spanningen tussen Polen en Hongarije lopen opnieuw op. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radosław Sikorski heeft publiekelijk opgeroepen tot een referendum over het lidmaatschap van Hongarije in de EU. 'Hongarije organiseert een referendum over de toekomstige EU-lidmaatschap van Oekraïne. Ik ben benieuwd naar de uitkomst van een EU-referendum over het lidmaatschap van Orbáns Hongarije', schreef Sikorski op X.
Deze oproep komt kort na een spoedtop van EU-leiders, waar de Hongaarse premier Viktor Orbán zijn veto uitsprak tegen een ontwerptekst over voortgezette steun aan Oekraïne. Dit besluit heeft kwaad bloed gezet in Warschau, dat traditioneel als een van Oekraïne's felste bondgenoten werd gezien onder de vorige regering.
Orbán waarschuwt voor economische en veiligheidsrisico’s
Na de top herhaalde Orbán op Kossuth Radio dat hij tegen Oekraïne's toetreding tot de Europese Unie is. Hij stelde dat dit 'verwoestende gevolgen' zou hebben, niet alleen voor Hongarije, maar voor heel Europa. De Hongaarse landbouwsector dreigde volgens hem al bijna in te storten door de deels opengestelde handel met Oekraïne. Volledig EU-lidmaatschap zou deze sector verder onder druk zetten.
Orbán wees ook op de veiligheidsrisico’s. Hij benadrukte het 'grote aantal gewapende individuen in Oekraïne' en waarschuwde voor ongecontroleerde migratie als de grenzen opengaan.
Boerenprotesten en groeiend verzet
De zorgen over Oekraïnes toetreding spelen niet alleen in Hongarije. In heel Europa zijn boeren in opstand gekomen, vooral door het handelsakkoord tussen de EU en Oekraïne. Oekraïense producten, vooral graan, overspoelen de Europese markt en bedreigen de inkomens van Europese boeren.
Een groot probleem is dat de EU-landbouwsubsidies per hectare worden verdeeld. Oekraïne heeft enorme landbouwgebieden en zou een groot deel van de huidige EU-subsidies kunnen opslokken, ten koste van boeren in landen als Polen en Frankrijk.
Ook de verdeling van EU-cohesiefondsen dreigt te veranderen. Deze subsidies zijn afhankelijk van het bbp per hoofd van de bevolking. Omdat Oekraïne een van de armste landen in Europa is, zouden andere EU-regio’s minder geld krijgen.
Poolse boeren protesteren al maanden tegen deze ontwikkelingen. Politiek gezien zet dit druk op de Poolse regering. 'Boze boeren duwen Polen weg van Oekraïne', kopte Politico in februari.
Poolse verkiezingen en verslechterde relaties met Hongarije
De situatie wordt verder verhit door de naderende Poolse presidentsverkiezingen in mei. Voor premier Donald Tusken zijn centrumlinkse regering is dit een cruciale test. Zijn kandidaat, Rafał Trzaskowski, staat momenteel bovenaan in de peilingen met 34 procent van de stemmen. Zijn tegenstander, Karol Nawrocki van de conservatieve PiS-partij, volgt met 26 procent.
PiS zet vol in op de boerenprotesten en de onvrede over Oekraïne. De partij gebruikt dit als wapen tegen Tusk en zijn pro-EU-beleid.
De eens nauwe band tussen Polen en Hongarije is sinds het begin van de oorlog in Oekraïne sterk verslechterd. De relaties bereikten een dieptepunt toen Boedapest politiek asiel verleende aan de voormalige Poolse viceminister van Justitie, Marcin Romanowski. Dit zette kwaad bloed in Warschau, dat beweerde dat Boedapest zich bemoeide met Poolse binnenlandse aangelegenheden.
Als reactie weigerde Polen de Hongaarse ambassadeur bij de opening van zijn EU-voorzitterschap en kregen Poolse staatsinstellingen opdracht om contact met Hongaarse diplomaten te vermijden.
De roep van Sikorski om een referendum over Hongarije in de Europese Unie is echter een nieuw dieptepunt in de verslechterende relaties tussen beide landen. De vraag is hoe Boedapest zal reageren.
