De discussie ontstaat in een commissiedebat over de internationale klimaatagenda. De Vos stelt dat de EU een kritischere houding moet aannemen en wijst op de beslissing van de Verenigde Staten om onder Donald Trump uit het klimaatakkoord te stappen. Volgens haar had Europa die stap ook moeten overwegen in plaats van “op dezelfde voet verder te gaan of er een schepje bovenop te doen.”

Eurocommissaris Wopke Hoekstra een weerwoord. Volgens hem is het onvermijdelijk dat Europa blijft investeren in verduurzaming, ook vanuit eigenbelang. “Wij warmen twee keer zo hard op als het gemiddelde,” benadrukt hij.

Volgens Hoekstra is er bovendien sprake van een wereldwijde trend waarin steeds meer landen CO2-uitstoot belasten. “Men heeft inmiddels in Brazilië, Chili, een deel van China, in Quebec en Californië die stap genomen Het Verenigd Koninkrijk doet mee en zo zijn er ook nog anderen,” zegt hij. Dit zou volgens hem op lange termijn een groot verschil maken.

Sinds 2023 is Hoekstra de Eurocommissaris voor klimaatbeleid. De voormalig CDA-leider vreest dat 'de aarde overkookt' en heeft daarom grote klimaatambities voor de Europese Unie. Vorig jaar adviseerde Hoekstra een klimaatplan aan dat jaarlijs 1.556 miljard euro zou kosten in de periode van 2031 tot 2040. Hiermee hoopte hij de CO2-uitstoot van de Europese Unie terug te brengen met 90 procent in het jaar 2040. Dit zou vooral ten koste gaan van huishoudes, boeren, huurders en automobilisten.

China’s dubbele rol in klimaatbeleid
De Vos blijft echter kritisch en wijst op de dubbele agenda van China. “In de praktijk zien we dat volgens mij niet gebeuren. Bijvoorbeeld, China blijft gewoon kolencentrales bouwen,” houdt ze Hoekstra voor. Dat zou volgens haar aantonen dat de EU zich met haar strenge klimaatmaatregelen internationaal op een nadelige positie zet.

Hoekstra erkent de problemen, maar beweert dat China's casus wel complexer is. “Ze heeft helemaal gelijk. Een van de problemen vind ik, en een van de dingen die ik ook meerdere keren richting de Chinezen heb aangegeven, is dat dit niet de tijd is om nog eens tientallen kolencentrales bij te bouwen.”

De Chinese regering verdedigt de bouw van deze centrales als “back-up capaciteit” voor noodsituaties en geopolitieke spanningen, maar Hoekstra vindt dat geen overtuigend argument. “Als een centrale staat, dan is de verleiding ongetwijfeld heel groot voor mensen, zeker op regionaal niveau, om zo’n ding ook aan te zetten,” aldus de oud-minister.

Tegelijkertijd wijst hij erop dat China juist enorme stappen zet op het gebied van elektrificatie. “Wie wel eens in Beijing is geweest en daar ook met enige tussentijd niet is geweest, die slaat snel achterover van wat daar veranderd is. De smog is weg, elke scooter en elke auto die er rijdt is elektrisch,” zei Hoekstra. Volgens hem begint China in te zien dat de toekomst ligt bij schone energie.

'Investeren in diplomatie'
De Vos blijft bij haar standpunt dat de EU haar koers moet heroverwegen en stelt dat de enorme investeringen in klimaatmaatregelen niet in verhouding staan tot de impact die Europa daadwerkelijk kan maken. Volgens haar moet de Europese Unie zich niet laten meeslepen door klimaatlobby’s, maar vooral kijken naar het effect op de eigen economie.

Hoekstra houdt echter vast aan zijn lijn. “China zou meer moeten doen, maar dat geldt eerlijk gezegd voor een hele grote groep uitstoters. En dat betekent dus dat wij onze diplomatie zullen moeten intensiveren.”