Centraal in het debat staat paragraaf 265a van het Duitse strafwetboek. Die stelt dat wie 'de vervoersdienst van een openbaar vervoermiddel opzettelijk gebruikt zonder te betalen', gestraft kan worden met een boete of zelfs tot één jaar gevangenisstraf. SPD-verkeersexpert Sören Bartol wil dat artikel volledig schrappen, meldt de Duitse krant Bild.

Volgens SPD-beleidsmakers leidt het huidige systeem tot een dubbele bestraffing van kwetsbare groepen. Mensen die zwartrijden krijgen niet alleen een boete van 60 euro van het vervoersbedrijf, maar kunnen ook strafrechtelijk worden vervolgd. Dat leidt tot celstraffen voor mensen die de boetes niet kunnen betalen. De SPD wil daar vanaf. 

CDU: gratis reizen is geen recht
De CDU vindt het voorstel echter een verkeerd signaal. Volgens de christendemocraten zou het schrappen van de strafbepaling betekenen dat zwartrijden in feite wordt gedoogd. Burgers die wél betalen, zouden zich bedrogen voelen.

Ook binnen de SPD is er kritiek. Jens Frick, advocaat en SPD-lid uit Potsdam, zegt bij Bild: "Ik weet niet wat mijn partij hiermee wil bereiken. Dit heeft niets meer te maken met arbeiderspolitiek." Hij waarschuwt voor een verlies aan normbesef: "Iedereen die netjes betaalt, vraagt zich straks af of hij gewoon te dom is om ook gratis te reizen. Dan kunnen we net zo goed gratis treinkaartjes invoeren."

Indien het voorstel doorgaat, zou zwartrijden niet langer strafbaar zijn. De vervoersmaatschappijen kunnen dan nog wel civielrechtelijk optreden: boetes en verhogingen blijven mogelijk, maar justitiële vervolging komt te vervallen. De vraag is of dit leidt tot meer zwartrijders of juist tot verlichting van de rechterlijke macht.