Portugal: rechtse partij boekt historische verkiezingswinst
In Portugal is het politieke landschap flink opgeschud. De rechts-nationalistische partij Chega behaalde bij de parlementsverkiezingen van zondag een historisch resultaat: 22,56 procent van de stemmen. Daarmee komt de partij van André Ventura uit op 58 zetels in het Portugese parlement – net zoveel als de sociaaldemocratische PS, die een zware nederlaag leed.
De verkiezingen werden nipt gewonnen door de centrumrechtse coalitie Aliança Democrática (AD), die met 32,72 procent van de stemmen goed is voor 89 zetels. Daarmee is AD veruit de grootste, maar heeft het geen meerderheid. Een regeringscoalitie is dus onvermijdelijk.
Voor Chega is de uitslag een doorbraak. Ventura sprak van een "historische dag" en verklaarde dat "het tijdperk van het Portugese tweepartijenstelsel voorbij is", meldt de Spaanse krant La Gaceta. Volgens Ventura is zijn partij nu de sleutel tot stabiliteit: "Het volgende kabinet hangt af van Chega en alleen van Chega."
De partij boekte vooral winst in districten waar linkse partijen traditioneel sterk waren, zoals Faro, Beja, Portalegre en Setúbal. Daarmee doorbrak Chega een decennialang politiek patroon dat teruggaat tot de Anjerrevolutie van 1974.
Partijwoordvoerder Pedro Pinto noemde de uitslag "een aardverschuiving", meldt La Gaceta. "Het systeem wankelt," zei hij. "Wat er ook gebeurt, Chega is essentieel geworden voor elke meerderheidsregering."
Nieuwe rol, nieuwe koers?
Ventura toonde zich in zijn overwinningsspeech strijdvaardig maar gematigd. "We zijn niet tegen mensen, we zoeken geen confrontatie. We hebben dit gedaan voor de Portugezen."
Wel haalde hij uit naar de media, die volgens hem zijn gezondheidsproblemen in de campagne "bewust hebben geminimaliseerd". "Ondanks alle leugens en aanvallen hebben we standgehouden," aldus Ventura.
Hij benadrukte dat Chega wil blijven staan voor stabiliteit en rechtsstatelijkheid. "We zullen geen millimeter toegeven aan corruptie of belangenverstrengeling," beloofde hij. "Chega is een volwassen partij geworden."
Patstelling dreigt
Toch blijft de vraag: hoe nu verder? De centrumrechtse AD heeft zich tot nu toe afzijdig gehouden van samenwerking met Chega. Maar zonder hun steun lijkt een stabiel kabinet lastig. Ventura liet de deur op een kier: "Wij zijn beschikbaar om verantwoordelijkheid te nemen."
De komende weken zullen cruciaal zijn voor de formatie van een nieuwe regering. Met Chega als onvermijdelijke speler lijkt de Portugese politiek definitief een nieuwe fase te zijn ingegaan.
