Op 16 oktober presenteerden minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat 18 miljard euro extra voor onderhoud aan wegen, bruggen, spoor en waterwerken. Niet alle wensen passen daarin, staat in het persbericht. Een reeks projecten is gepauzeerd, omdat er geen geld voor is of omdat ze nu niet uitvoerbaar zijn.

Voor nieuwe wegen en spoorlijnen kijken de bewindslieden „nadrukkelijk ook naar alternatieve bekostiging en financiering”. Wie die andere geldschieters zijn, staat niet in het persbericht. Volgens Vastgoedjournaal gaat het om institutionele beleggers, onder wie de pensioenfondsen. Met pensioengeld zou het kabinet projecten kunnen doorzetten waarvoor op de begroting geen ruimte is.

Geld is op
Het geldgebrek is niet nieuw. In juni schreef het kabinet al dat budget en mankracht „onvoldoende om alle projecten te kunnen uitvoeren” zijn. Eerst moest het bestaande netwerk op orde komen.

Bij het Zuidasdok, de verbouwing van de A10 en station Amsterdam Zuid, is het gat inmiddels groot. Het project heeft een tekort van 1,15 tot 1,3 miljard euro, staat in de laatste halfjaarrapportage. „De gehele scope van Zuidasdok kan alleen worden gerealiseerd met aanvullend budget”, schrijft de programmaorganisatie. Over de financiering van de noordelijke tunnel moet uiterlijk eind 2026 een besluit vallen.

De Lelylijn, de spoorlijn die Lelystad via Friesland met Groningen moet verbinden, gaat opnieuw in onderzoek. Dat kondigde het kabinet in een aparte brief aan. Geld voor de aanleg is er nog niet.

Niet de eerste keer
Het is niet de eerste keer dat het kabinet naar het pensioengeld van Nederlanders kijkt. Eerder wilde D66-minister Boekholt-O'Sullivan miljarden pensioengeld inzetten voor woningbouw. In september meldde het FD dat het kabinet ook voor onder meer defensie miljarden aan pensioenvermogen wil losmaken. De pensioensector eiste toen harde garanties.

Pensioenfondsen kunnen niet worden gedwongen om mee te betalen. Ze moeten beleggen in het belang van hun deelnemers, en in infrastructuur stappen ze alleen in als het rendement en de risico's kloppen. Het kabinet kan het dus alleen vragen.

Wie draagt het risico?
Hoe het kabinet het pensioengeld wil binnenhalen, is niet bekend. Welk rendement de fondsen zouden krijgen en wie opdraait als een project duurder uitvalt, staat in geen enkel openbaar stuk. Juist bij het Zuidasdok lopen de kosten al jaren op.

Ook de vraag of fondsen als ABP en PFZW al zijn benaderd, is nog onbeantwoord. Het ministerie werkt aan een Kamerbrief over private financiering van infrastructuur. Die moet volgens Binnenlands Bestuur eind dit jaar verschijnen, rond hetzelfde moment als het besluit over de tunnel bij de Zuidas.