Mensenrechtencollege: overheid houdt demonstranten steeds vaker in de gaten, zonder goede wet
De overheid verzamelt steeds meer gegevens over demonstraties en de mensen die eraan meedoen. Soms gaat het zelfs om hun politieke of religieuze overtuiging. Daarvoor waarschuwt het College voor de Rechten van de Mens in zijn jaarrapportage. Een duidelijke wettelijke basis voor dat digitale meekijken ontbreekt volgens het College.
Politie en gemeenten gebruiken verschillende middelen. Ze volgen sociale media, kijken mee via straatcamera’s en zetten speciale teams in. Het College ziet een groot gevaar: burgers gaan niet meer demonstreren omdat ze zich bekeken voelen. Dat heet een ‘chilling effect’.
“Als de overheid te veel informatie verzamelt over demonstranten, bestaat het risico dat mensen afhaken”, zegt voorzitter Rick Lawson tegen het ANP. Volgens hem is dat een probleem voor de democratie zelf. “Het demonstratierecht is een onmisbaar onderdeel van de democratische rechtsstaat.”
Het College wijst erop dat bijna alle demonstraties zonder incidenten verlopen. Toch roept de politiek na elk incident om strengere regels. Het College noemt dat een ‘regel-reflex’ en wil dat de overheid daarmee stopt. De overheid moet inzetten op openheid en vertrouwen, en er moet een duidelijk wettelijk kader komen voor de rechten en privacy van demonstranten.
