Zundert slaat alarm: huizen kunnen 54.000 euro duurder worden door overvol stroomnet
De problemen op het Nederlandse elektriciteitsnet, zogeheten netcongestie, kunnen ervoor zorgen dat huizen nog duurder worden. Een concreet voorbeeld is de gemeente Zundert, waar onderzoek laat zien dat woningprijzen in 2040 maar liefst 54.000 euro hoger kunnen uitvallen door een gebrek aan stroomcapaciteit. Dat gebeurt in het zwaarste onderzochte scenario, waarin de bouw van nieuwe woningen volledig stilvalt. De gemeente verwacht tot zeker 2035 met een overvol elektriciteitsnet te kampen.
Door het tekort aan ruimte op het stroomnet kunnen nieuwe woningen niet altijd worden aangesloten. Daardoor lopen bouwprojecten vertraging op of gaan ze helemaal niet door. Ondertussen blijft de vraag naar woningen bestaan. Het gevolg is dat huizenprijzen verder kunnen stijgen, boven op de landelijke prijsontwikkeling.
Huizen mogelijk 54.000 euro duurder
De gemeente Zundert liet onderzoeksbureau Synnovem de economische gevolgen van de stroomproblemen onderzoeken. Daarbij zijn vier mogelijke ontwikkelingen tot en met 2040 doorgerekend. Zonder problemen met het elektriciteitsnet zouden er volgens de plannen 1.750 woningen bijkomen.
In het zwaarste scenario worden vanaf het derde kwartaal van 2026 helemaal geen nieuwe woningen meer gebouwd. De huizenprijzen liggen daardoor in 2040 naar verwachting 7,3 procent hoger dan wanneer alle geplande woningen wel worden gerealiseerd. Dat komt neer op ongeveer 54.000 euro extra per woning.
Ook wanneer een deel van de woningbouw doorgaat, blijven de gevolgen merkbaar. Bij de bouw van slechts 750 woningen bedraagt het prijsverschil ongeveer 31.000 euro. Zelfs wanneer woningbouwprojecten alleen vertraging oplopen en gedeeltelijk worden uitgevoerd, kunnen woningen zo'n 15.000 euro duurder uitvallen.
Vooral woningzoekenden getroffen
De analyse maakt duidelijk dat een tekort aan nieuwbouwwoningen gevolgen heeft voor mensen die een huis zoeken. Het onderzoek stelt: 'Minder woningen bij gelijkblijvende vraag betekent hogere prijzen.' Vooral jongeren kunnen daardoor langer bij hun ouders moeten blijven wonen. Ook wordt het moeilijker om naar een andere woning te verhuizen.
Zelfs wanneer het stroomnet na 2035 wordt uitgebreid, zijn de problemen niet direct verdwenen. De achterstand in de woningbouw moet dan nog worden ingehaald. Daardoor kunnen de gevolgen voor de huizenprijzen jarenlang zichtbaar blijven.
Naast hogere huizenprijzen dreigt Zundert inkomsten mis te lopen. Bij een volledige bouwstop kan de gemeente in 2040 jaarlijks 580.000 tot 920.000 euro minder onroerendezaakbelasting ontvangen. Daarnaast kan tussen 2026 en 2040 maximaal 11,3 miljoen euro aan bouwleges wegvallen.
Stroomnet loopt ook elders in Nederland vast
De problemen met het elektriciteitsnet beperken zich niet tot Zundert. In grote delen van Nederland is onvoldoende capaciteit beschikbaar voor nieuwe woningen en bedrijven. Rond Utrecht blijft een stop op nieuwe of zwaardere stroomaansluitingen voorlopig van kracht. Ook bij Amersfoort ontstaan problemen. Zo ontbreekt voor ongeveer 2.000 extra woningen in het noorden van de stad voorlopig voldoende stroomcapaciteit. In Noord-Holland wachten eveneens woningen en bedrijven op aansluiting. Het overvolle stroomnet vormt daarmee op steeds meer plaatsen een obstakel voor nieuwbouw.
Ook in Gelderland zijn de problemen groot. In zestien gemeenten in de Achterhoek, Liemers en Stedendriehoek moeten nieuwe aanvragen voorlopig wachten. Provinciebestuurder Ans Mol noemt de situatie een 'bittere pil' en waarschuwt: 'Als we daar niet in slagen, dreigt stilstand in de maatschappij. Die kunnen we ons simpelweg niet veroorloven.' Ook Noord-Brabant, Zeeland, Overijssel en andere provincies kampen met beperkte netcapaciteit. Netbeheerders werken aan uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar volgens het kabinet blijven in bijna heel Nederland wachtlijsten bestaan voor nieuwe of zwaardere aansluitingen.
Stroomnet loopt ook elders in Nederland vast
De problemen met het elektriciteitsnet beperken zich niet tot Zundert. In grote delen van Nederland is onvoldoende capaciteit beschikbaar voor nieuwe woningen en bedrijven. Rond Utrecht blijft een stop op nieuwe of zwaardere stroomaansluitingen voorlopig van kracht. Ook bij Amersfoort ontstaan problemen. Zo ontbreekt voor ongeveer 2.000 extra woningen in het noorden van de stad voorlopig voldoende stroomcapaciteit. In Noord-Holland wachten eveneens woningen en bedrijven op aansluiting. Het overvolle stroomnet vormt daarmee op steeds meer plaatsen een obstakel voor nieuwbouw.
Ook in Gelderland zijn de problemen groot. In zestien gemeenten in de Achterhoek, Liemers en Stedendriehoek moeten nieuwe aanvragen voorlopig wachten. Provinciebestuurder Ans Mol noemt de situatie een 'bittere pil' en waarschuwt: 'Als we daar niet in slagen, dreigt stilstand in de maatschappij. Die kunnen we ons simpelweg niet veroorloven.' Ook Noord-Brabant, Zeeland, Overijssel en andere provincies kampen met beperkte netcapaciteit. Netbeheerders werken aan uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar volgens het kabinet blijven in bijna heel Nederland wachtlijsten bestaan voor nieuwe of zwaardere aansluitingen.
