Een delegatie van deze Europese adviescommissie sprak donderdag 29 oktober in Boedapest met vertegenwoordigers van Fidesz en Mi Hazánk. Beide oppositiepartijen uitten zorgen over de zeventiende wijziging van de Hongaarse grondwet. Fidesz overhandigde een uitgebreide juridische analyse. Daarin stelt de partij dat de regering Europese rechtsstatelijke beginselen en internationale normen schendt, meldt Index.

President en grondwetsrechters voortijdig weggestuurd
Een belangrijk bezwaar betreft het voortijdig beëindigen van politieke en rechterlijke functies. Volgens Fidesz verloren de president en vijf grondwetsrechters hun positie door de maatregelen. De partij vreest dat daarmee de onafhankelijkheid van belangrijke staatsinstellingen wordt aangetast.

Daarnaast kunnen voormalige parlementsleden volgens Fidesz permanent worden uitgesloten van nieuwe verkiezingen. Dat beperkt volgens de oppositie ook de keuzevrijheid van kiezers. De partij stelt dat haar juridische analyse 'de werkelijke bedoelingen achter de maatregelen van de Tisza-regering en de ernstige grondwettelijke bezwaren' blootlegt.

Nieuwe overheidsdienst krijgt vergaande bevoegdheden
Fidesz heeft eveneens kritiek op het nieuwe Nationale Bureau voor Vermogensterugvordering en Vermogensbescherming. Deze instantie krijgt volgens de partij bijzonder ruime bevoegdheden. Tegelijk zouden burgers tegen verschillende besluiten slechts beperkte mogelijkheden hebben om bezwaar te maken.

Bij de gesprekken waren onder anderen Fidesz-fractievoorzitter János Bóka en voormalig fractievoorzitter Gergely Gulyás aanwezig. Ook vertegenwoordigers van de christendemocratische KDNP namen deel. Zij brachten hun bezwaren rechtstreeks onder de aandacht van de Europese deskundigen.

Ook Mi Hazánk waarschuwt voor machtsmisbruik
Mi Hazánk-leider László Toroczkai sprak eveneens met de delegatie. Hij vindt dat het Hongaarse kiesstelsel partijen te gemakkelijk een tweederdemeerderheid bezorgt, 'waarvan regelmatig misbruik wordt gemaakt'. Ook bekritiseerde hij de beperking van parlementaire mandaten en de benoeming van een 'president van één partij'. Daarnaast bracht hij vermeende verkiezingsinmenging door Meta ter sprake.

De kwestie speelt al maanden. Oud-president Sulyok vroeg de Venetië-Commissie op 29 mei om onderzoek naar de grondwetswijziging. De commissie besloot de zaak via de gewone procedure te behandelen.

Ook Fidesz-politicus Bóka kaartte de kwestie aan bij EU-commissaris Michael McGrath, die verantwoordelijk is voor de rechtsstaat. Een definitief oordeel van de Venetië-Commissie over de gewraakte maatregelen is nog niet bekend.