D66-minister legt BBB-motie tegen juridisch getouwtrek naast zich neer

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) ziet voorlopig geen reden om gemeenten en provincies weer te verbieden te procederen tegen besluiten van het Rijk. Dat schrijft zij in een brief aan de Tweede Kamer. Een BBB-motie die vroeg hoe dat verbod terug kan komen, kreeg 142 van de 150 stemmen. De minister laat het eerst onderzoeken.
„Op dit moment zie ik voor de versnelling van de woningbouw geen aanleiding om het voormalige artikel 1.4 Chw in dezelfde vorm te herintroduceren in de Omgevingswet”, schrijft Boekholt-O'Sullivan. Ze laat nu „zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek” doen. Wanneer dat klaar is, staat niet in de brief.
Volgens de ambtelijke beslisnota van 14 oktober doet de Rijksuniversiteit Groningen het onderzoek. De opdracht zou pas worden bevestigd „na uw akkoord op deze brief”. Een budget of einddatum noemt ook de nota niet.
Procedeerverbod verdween in 2024
De regel stond in de Crisis- en herstelwet: een gemeente of provincie kon niet naar de bestuursrechter tegen een besluit van het Rijk, tenzij dat besluit aan haar was gericht. Bij de invoering van de Omgevingswet in 2024 verdween de regel. Een van de uitgangspunten van die wet is dat overheden „gelijkwaardig” zijn.
BBB-Kamerlid Caroline van der Plas diende haar motie in tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen van september 2025. Ze vroeg de regering „uiteen te zetten” hoe de regel terug kan komen in de Omgevingswet, „zodat woningbouw en bijbehorende energie-infrastructuur sneller gerealiseerd worden”. Alleen de SP en de Partij voor de Dieren stemden tegen. Ook D66 stemde voor.
‘Geen substantiële tijdwinst’
De minister wijst op twee evaluaties. Daaruit bleek dat het verbod „vaak geen substantiële tijdwinst opleverde, aangezien er meestal ook andere partijen waren die in beroep gingen”. Een gemeente die niet naar de bestuursrechter mocht, kon bovendien naar de burgerlijke rechter. Die procedures duren gemiddeld langer, zodat het verbod volgens de minister zelfs „een vertraging in plaats van een versnelling” kon opleveren.
Voor woningbouw heeft de regel volgens de ambtenaren „niet of nauwelijks effect”. Nieuwe wijken worden vrijwel altijd mogelijk gemaakt door een besluit van de gemeente zelf, en daarop gold het verbod niet. Gemeenten kunnen straks ook niet meer tegen elkaars woningbouwplannen procederen; die regel moet volgens de nota nog ingaan.
Stroomnet blijft open vraag
Voor energieprojecten gelden die argumenten volgens de nota „hoofdzakelijk” niet. Het ministerie krijgt ook „meerdere signalen” over het terugbrengen van de regel, schrijven de ambtenaren. Van wie, staat er niet bij. Intussen remt het volle stroomnet de woningbouw.
Juridisch kan een procedeerverbod voor overheden wel. De Raad van State oordeelde in augustus in een zaak uit Overijssel dat het oude verbod niet in strijd is met internationale verdragen, meldde Binnenlands Bestuur.
Formeel vroeg de motie de minister alleen uit te leggen hoe de regel terug kan komen. Over de resultaten van het onderzoek zal zij de Kamer „op de hoogte brengen”, schrijft ze.


















































