De zaak draaide om de machtsovername bij ADF. Op 24 februari 2024 ontsloeg het Witte Huis het volledige bestuur van de organisatie. Ward Brehm, een voormalig bestuurslid, weigerde dat te accepteren. Hij beweerde dat hij — en niet Trumps kandidaat Pete Marocco — de nieuwe president van ADF was. Brehm liet zichzelf enkele dagen later benoemen door het ontslagen bestuur.

Rechter Richard J. Leon, benoemd door George W. Bush, maakte korte metten met deze claim: “Brehm bekleedde de functie nooit wettelijk.” Omdat het bestuur al door Trump was ontslagen, kon het Brehm niet meer tot voorzitter benoemen. Volgens Leon was het ontslag van de bestuursleden rechtsgeldig en had de president de bevoegdheid hiertoe, tenzij het Congres expliciet anders bepaalt in de wet. Zo'n wet is er niet.

Ambtenaren saboteerden machtsoverdracht
Uit rechtbankdocumenten blijkt dat het ADF-personeel actief tegenwerkte toen Trumps staf de organisatie probeerde over te nemen. Medewerkers deelden geen contactgegevens van bestuursleden en sommige ontslagmails werden naar verkeerde adressen gestuurd. Toen Trump Pete Marocco als tijdelijk voorzitter aanwees, weigerde financieel directeur Mathieu Zahiu dat te accepteren. Zahiu had eerst overlegd met de ontslagen leden en weigerde vervolgens Marocco te erkennen.

Op 3 maart organiseerden de ontslagen leden zelf een ‘bestuursvergadering’, waarin zij Brehm alsnog benoemden. Kort daarop hield Marocco — alleen — een eigen ‘vergadering’ waarin hij Brehm ontsloeg. De rechter oordeelde echter dat Brehm nooit rechtmatig benoemd was en dus ook niet ontslagen hoefde te worden.

Onderzoek onthult corruptie, zelfverrijking en racisme
Parallel aan de rechtszaak onthulde The Daily Wire een reeks ernstige misstanden bij de ADF. Volgens het onderzoek werden miljoenen dollars aan hulpgelden omgeleid naar vrienden van topambtenaren en zelfs privébankrekeningen van medewerkers.

Financieel directeur Zahiu zou volgens de inspecteur-generaal van USAID geheime betalingen hebben ontvangen en aanbestedingen hebben gemanipuleerd. Eén contract betrof reiskosten tijdens de coronapandemie — toen niemand reisde. Zijn telefoon werd doorzocht, maar formele aanklachten zijn tot dusver uitgebleven.

De ADF verstrekte ‘subsidies’ aan Afrikaanse organisaties, op voorwaarde dat die geld zouden doorsluizen naar Amerikaanse bedrijven met banden met ADF-functionarissen. In sommige gevallen ging het geld zelfs rechtstreeks naar privébankrekeningen van medewerkers in Washington D.C. “Het contract werd gegeven aan een Afrikaanse organisatie... een subsidie mag ook mensen betalen,” verklaarde Zahiu. “Ja, die mensen zaten in D.C.”

Een anonieme medewerker verklaarde dat het personeel DOGE (de juridische vertegenwoordiging) buiten de deur hield, “omdat die zouden ontdekken wat er allemaal mis was.” Een andere medewerkster vertelde in een intern verhoor dat een subsidie werd toegekend op voorwaarde dat een deel naar de vorige werkgever van een ADF-functionaris in D.C. ging. “We zitten op het randje van wat legaal is,” gaf ze toe.

Voormalig juridisch adviseur Mateo Dunne werd naar eigen zeggen ontslagen nadat hij wanpraktijken aan het licht bracht. Eén daarvan betrof John Agwunobi, oud-CEO van Herbalife. Die gebruikte de federale organisatie om zijn bedrijf te promoten in Afrika — kort na een schikking van $122 miljoen met Justitie wegens corruptie. ADF presenteerde dit als samenwerking met een non-profit, terwijl het gewoon om een commerciële deal ging.