Nederlandse Vereniging van Journalisten roept media op tot ‘mediastilte’ voor Gaza

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft maandag een oproep rondgestuurd aan alle leden. De vakbond vraagt redacties zich aan te sluiten bij een internationale actie van Avaaz en Reporters Sans Frontières (RSF). Het plan is dat media op 1 september een ‘wereldwijde mediastilte’ houden voor Gaza.
Volgens de oproep moeten kranten een zwarte voorpagina plaatsen en online redacties zwarte banners publiceren. Voor radio geldt het verzoek om een metronoom te laten horen, met daaroverheen een tekst. Televisiezenders zouden hun beeld op zwart moeten zetten. Ook vraagt de NVJ media om de boodschap via sociale kanalen te delen.
Pamflet en boodschap
De actie gaat vergezeld van een standaardtekst: ‘Als journalisten in Gaza in dit tempo door het Israëlische leger worden vermoord, zal er binnenkort niemand meer overblijven om u op de hoogte te houden.’ Daaronder staan hashtags als #ProtectJournalistsInGaza en #LetReportersIntoGaza.
De NVJ schreef aan haar leden dat zij maandag ‘zelf op haar site ook invulling geven aan de oproep’ van RSF en Avaaz. Verschillende redacties zouden al journalisten in huis hebben die bij hun hoofdredactie steun voor deelname hebben uitgesproken.
Journalistiek onder Hamas
De oproep gaat voorbij aan een fundamenteel probleem: er zijn geen internationale verslaggevers in Gaza. Israël laat hen niet toe. De journalisten die er werken, zijn lokale verslaggevers die vaak onder druk van Hamas opereren. Westerse media negeren al langer het feit dat ‘journalisten’ in Gaza geregeld banden hebben met Hamas. Er zijn beelden van mannen in pershesjes die deelnamen aan aanvallen of nauw contact hadden met Hamas-leiders, aldus Bart Nijman.
Dat probleem laaide recent opnieuw op toen Anas al-Sharif, een Hamas-lid dat zich achter een persvest verschool, werd gedood door Israël. NVJ-voorzitter Thomas Bruning sprak zich destijds fel uit tegen Israël, ondanks bewijzen voor de dubbelrol van Al-Sharif.
Kritiek op framing
De actie stelt Israël neer als doelbewust jager op journalisten. Dat beeld wordt gevoed doordat enkele verslaggevers omkwamen bij een aanval op een vermeend terreurdoelwit in een ziekenhuis. Israël erkende slordigheid maar wees erop dat Hamas burgers als menselijk schild gebruikt.
Eerder verspreidden internationale media nepnieuws, zoals het verhaal dat een Israëlische raket neerkwam op een ziekenhuis in Gaza, terwijl dit een Hamas-raket bleek te zijn. Ook het narratief van uithongering van Palestijnen bleek ongefundeerd toen foto’s van kinderen met aangeboren afwijkingen als hongerslachtoffers werden gepresenteerd. Daarnaast werden foto's eerder ook in scène gezet.
Het resultaat van de NVJ-actie zal maandag zichtbaar worden. Verwacht worden zwarte krantenpagina’s, banners en radiostations die de activistische boodschap herhalen. Daarmee mengt de vakbond zich nadrukkelijk in de propagandastrijd rond Gaza.
Praatmee