Sinds 2011 heeft Sida in totaal 55 miljoen Zweedse kronen – omgerekend ruim 4,5 miljoen euro – overgemaakt aan de Onafhankelijke Commissie voor de Rechten van de Mens (ICHR), een Palestijnse organisatie die zich profileert als mensenrechteninstantie. Volgens informatie die het Zweedse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft ontvangen, is een deel van dat geld echter gebruikt voor activiteiten met directe banden naar Hamas en de Islamitische Jihad.

“Hoe in godsnaam kan ons geld naar deze organisatie gaan?” vraagt Dousa zich af in een interview met Aftonbladet.

Financiering van Hamas-politie en propaganda-evenementen
Volgens het ministerie gaat het om geldstromen die indirect hebben bijgedragen aan de training van Hamas-politie en aan propaganda-evenementen die onder het mom van paneldiscussies werden georganiseerd. Aan die bijeenkomsten zouden vertegenwoordigers van Hamas en de Islamitische Jihad actief hebben deelgenomen.

De regering spreekt van “ernstige vermoedens van misbruik”. Dousa zegt dat het niet om losse incidenten gaat, maar om een structureel gebrek aan controle binnen Sida. “Hoe kon het zo lang duren voordat Sida ons informeerde? En hoe kun je tegelijkertijd nieuwe steun voorbereiden voor juist deze organisatie?” vraagt de minister zich af. Volgens hem heeft het ministerie “duidelijk bewijs” ontvangen dat de hulp verkeerd is besteed.

Regering roept directeur Sida op het matje
De Zweedse regering heeft de directeur-generaal van Sida, Jakob Granit, ontboden om uitleg te geven. Dousa wil weten waarom de interne controlemechanismen hebben gefaald en hoe de organisatie ondanks waarschuwingen kon blijven voldoen aan de beoordelingscriteria die de overheid verplicht stelt voor subsidieontvangers.

“Hoe kon deze organisatie de speciale beoordelingen doorstaan waartoe de overheid heeft besloten?” aldus Dousa. Het ministerie benadrukt dat alle financiële steun aan ICHR voorlopig is bevroren, in afwachting van de bevindingen.

Minister neemt verantwoordelijkheid
Dousa erkent dat ook zijn eigen ministerie toezicht had moeten houden. “Ik ben zeer verantwoordelijk en neem hiervoor de volle verantwoordelijkheid, en daarom zullen wij ook handelen,” zegt hij.

Hij heeft aangekondigd dat de regering het volledige hulpprogramma richting de Palestijnse gebieden zal doorlichten, met name waar sprake is van samenwerking met lokale ngo’s.

De minister noemt de kwestie “zorgwekkend voor het vertrouwen van de belastingbetaler”. Hij wil dat er in de toekomst strengere voorwaarden komen voor organisaties die met Zweeds geld werken in conflictgebieden.

Sida zwijgt voorlopig
De ontwikkelingsorganisatie Sida heeft nog niet publiek gereageerd. Directeur Jakob Granit liet vragen van Aftonbladet onbeantwoord. De communicatieafdeling van Sida meldt dat volgende week een officieel antwoord zal volgen.

Eerder verdedigde de organisatie haar beleid door te stellen dat “contact met Hamas niet volledig te vermijden is” bij hulpverlening in Gaza. Dat standpunt leidde toen al tot kritiek vanuit de regering, die vond dat Sida te ruimhartig omging met risicovolle partnerschappen.

Zweden behoort tot de grootste Europese donoren aan de Palestijnse gebieden. Jaarlijks gaat er tientallen miljoenen euro’s aan hulp via de staat en particuliere organisaties. Volgens Dousa is juist daarom volledige transparantie noodzakelijk. “Het gaat hier om belastinggeld van Zweedse burgers. Dat mag nooit in handen vallen van organisaties die terreur ondersteunen,” zegt hij.