‘De PVV wil het voortouw bij de formatie als we de grootste zouden worden. Zolang daar geen honderd procent helderheid over is kan er geen verkenner van D66 aan de slag,’ schreef Wilders op X. Hij voegde daaraan toe: ‘We zullen alles doen om dit te voorkomen.’

Strijd om het voortouw
Wilders heeft aangekondigd dat hij, als de PVV uiteindelijk de grootste partij blijkt te zijn, wil proberen een regering te vormen. Hij benadrukt dat D66 niet vooruit moet lopen op de uitslag. Volgens hem is het logisch dat eerst alle stemmen worden geteld voordat er een verkenner wordt aangesteld.

De situatie is ongebruikelijk, omdat het verschil tussen de twee grootste partijen zo klein is. De definitieve uitslag wordt pas later vastgesteld door de Kiesraad, die verantwoordelijk is voor de officiële telling.

Hoe het tellen verloopt
Na het sluiten van de stembussen worden alle stemmen geteld door de lokale stembureaus. De voorzitter van elk stembureau schrijft de aantallen op in een verslag, het zogenoemde proces-verbaal. Alle tellers moeten dit verslag ondertekenen.

De uitkomsten van de stembureaus worden vervolgens bij elkaar opgeteld op het gemeentelijk stembureau. Dat gebeurt met speciale software van de Kiesraad, OSV2020. Daarna worden de resultaten doorgestuurd naar de hoofdstembureaus, die de tellingen opnieuw controleren.

Definitieve uitslag na acht dagen
Pas na acht dagen stelt de Kiesraad in een openbare zitting de officiële uitslag vast. De raad controleert dan alle processen-verbaal van de hoofdstembureaus en berekent de zetelverdeling. Een hertelling is dan mogelijk. Daarna benoemt de Kiesraad de gekozen Kamerleden.

Wilders wil dat deze procedure volledig wordt afgerond voordat D66 stappen zet richting de formatie. Zijn boodschap is duidelijk: de PVV wil het voortouw nemen, maar alleen als daarover geen enkele twijfel bestaat. Pas na de telling van elke stem kan de formatie echt beginnen.