De vliegtuigen zijn al gestationeerd op het European F-16 Training Centre (EFTC) in Roemenië. Ze worden daar gebruikt voor de opleiding van Oekraïense en Roemeense piloten. Volgens Tuinman versterkt dit zowel het Oekraïense verdedigingsvermogen als de bredere NAVO-capaciteiten aan de oostflank.

‘De overdracht van de achttien Nederlandse F-16’s heeft geen impact op de materiële gereedheid van Nederland,’ schrijft de staatssecretaris. De toestellen, inclusief reservedelen, simulatoren en bijbehorend materieel, hebben samen een waarde van 65 miljoen euro.

De helft van dat bedrag wordt betaald uit middelen die al waren vrijgemaakt voor militaire steun aan Oekraïne. De andere helft komt uit het Defensie Materieelbegrotingsfonds.

Symbolische prijs en achtjarige afspraak
De overdracht vindt plaats voor één symbolische euro. In ruil daarvoor stelt Roemenië acht jaar lang de helft van de opleidingscapaciteit van het EFTC beschikbaar aan Oekraïense vliegers. Die periode komt overeen met de resterende looptijd van de tienjarige veiligheidsgarantie die Nederland en Oekraïne begin 2024 hebben ondertekend.

Volgens Tuinman zijn de afspraken met Roemenië vastgelegd in een bilaterale overeenkomst met het Ministerie van Financiën. Deze overeenkomst kan juridisch worden afgedwongen.

Nederland leverde eerder al vierentwintig F-16’s direct aan Oekraïne. Samen met Denemarken en de Verenigde Staten leidt Nederland bovendien de Air Force Capability Coalition, die zich richt op de verdere ontwikkeling van de Oekraïense luchtverdediging.