Gaat het kabinet vallen door nieuwe D66-blunders? Dit moet u weten

Achtergronden 10 september 2026 6 minuten Marit Nubé
Jetten Boekholt
ANP / Bart Maat, Peter Hilz

De Defensie-schandalen van D66-minister Elanor Boekholt-O’Sullivan dreigen nu ook premier Rob Jetten in de problemen te brengen. De cruciale vraag is simpel: wist het kabinet vóór haar benoeming van haar omstreden Defensieverleden, of niet? Het eerste antwoord op Kamervragen leek daar geen twijfel over te laten: de informatie was bekend. Een dag later werd juist die passage na publicatie herschreven en verdween die duidelijke erkenning. Daarmee is de zaak alleen maar troebeler geworden. Dat een kabinet een politiek gevoelig antwoord ná publicatie zo ingrijpend aanpast, is op zijn minst hoogst ongebruikelijk. En omdat Jetten als formateur zelf het vertrouwelijke gesprek met Boekholt voerde over mogelijke belemmeringen voor haar benoeming, komt ook hij nu nadrukkelijk in beeld.

De Kamervragen kwamen er vanwege Boekholts omstreden Defensieverleden, dat haar sinds haar aantreden blijft achtervolgen. Daarbij gaat het vooral om twee klokkenluidersaffaires uit haar tijd op vliegbasis Eindhoven: een zaak rond de behandeling van militair Victor van Wulfen die misstanden over vliegveiligheid meldde, en een tweede dossier over jarenlang onjuiste reisdeclaraties en joyriding met een Defensie-vliegtuig. NieuwRechts berichtte deze zomer uitgebreid hierover.

In beide zaken liggen oude onderzoeksrapporten, interne mails en verklaringen die vragen oproepen over Boekholts rol. Sterker nog: eind januari dient er zelfs een rechtszaak tegen de Nederlandse staat over één van de twee klokkenluidersaffaires. De partij DNA wilde daarom weten wat vóór haar benoeming al bekend was en of die informatie tijdens haar screening is meegewogen.

De kwestie draait vervolgens om vraag 12. Daarin vroegen de Kamerleden heel concreet welke informatie bij de screening van Boekholt bekend was over de twee dossiers, eerdere integriteitsonderzoeken en de lopende juridische procedure. Het eerste antwoord van staatssecretaris Boswijk, medeondertekend door premier Jetten, was opvallend duidelijk: „De door u genoemde informatie was bekend, maar vormde geen belemmering voor de benoeming.”

Cruciale erkenning verdwijnt
Een dag later veranderde juist die cruciale passage, zo merkte DNA-Kamerlid Tamara ten Hove op. In de aangepaste versie staat niet meer expliciet dat de genoemde dossiers bekend waren. Het kabinet schrijft nu dat een kandidaat-bewindspersoon relevante informatie met de formateur kan bespreken, dat dit gesprek vertrouwelijk is en dat uiteindelijk „geen sprake was van enig beletsel voor benoeming”.

Het verschil is politiek belangrijk. De eerste formulering bevestigde rechtstreeks dat de omstreden informatie vóór Boekholts benoeming bekend was. De nieuwe versie zegt alleen dat uiteindelijk geen beletsel voor benoeming werd vastgesteld. De expliciete koppeling met de concrete dossiers uit de Kamervraag is verdwenen.

Waarom een al gepubliceerd antwoord juist op dit gevoelige punt werd herschreven, is niet toegelicht. Daarmee ontstaan nieuwe vragen. Was de eerste formulering onjuist? Zo ja, welk deel? Waren de dossiers wel of niet bekend? En als zij bekend waren: bij wie?

Eerder berichtte NieuwRechts dat Boekholts Defensieverleden al jarenlang binnen D66 bekend was. Van Wulfen was zelf D66-lid en kreeg in 2016 toenmalig partijleider Alexander Pechtold thuis op bezoek. Op diens verzoek stelde hij zich later kandidaat voor de Tweede Kamer. In 2025 legde hij de kern van zijn zaak bovendien opnieuw neer bij de partij: op verzoek van een fractiemedewerker maakte hij stukken met de belangrijkste dossierfeiten en besprak die vervolgens in een videogesprek met toenmalig Defensiewoordvoerder Hanneke van der Werf. De affaire kan dus moeilijk worden afgedaan als informatie die D66 pas na Boekholts benoeming bereikte.

Nog geen betalend lid? Steun het scherpe geluid van NieuwRechts.nl. Sluit nu een abonnement af:

Jetten kan moeilijk buiten beeld blijven
Formeel zijn de antwoorden ondertekend door staatssecretaris Derk Boswijk, mede namens premier Jetten. Maar bij vraag 12 speelt iets bijzonders: die gaat rechtstreeks over de screening en het gesprek van Boekholt met de formateur.

Volgens het officiële Handboek voor bewindspersonen voert de formateur persoonlijk een afzonderlijk gesprek met iedere kandidaat. Vooraf vinden drie feitenonderzoeken plaats. Daarnaast is de kandidaat zelf verantwoordelijk voor het melden van relevante feiten en omstandigheden. De formateur onderzoekt vervolgens of er „enig beletsel” uit heden of verleden bestaat voor een benoeming. 

Bij de vorming van het kabinet-Jetten was die formateur Jetten zelf. Daarmee kan hij zich politiek moeilijk volledig achter Boswijk verschuilen. De precieze redactie van het Kamerantwoord kan uiteraard ambtelijk zijn voorbereid en Boswijk is de eerste ondertekenaar. Maar de inhoud van het vertrouwelijke gesprek tussen formateur en kandidaat kan niet zomaar uit een Defensiedossier worden gehaald.

Sterker nog: de regels bepalen expliciet dat wat tussen kandidaat en formateur wordt besproken strikt vertrouwelijk is. Naar buiten worden daar normaal geen mededelingen over gedaan. Tegelijk neemt de latere minister-president volgens diezelfde regels de verantwoordelijkheid voor het verloop van die formatiegesprekken over en kan de Kamer hem daarop aanspreken. Dat maakt vraag 12 potentieel veel gevoeliger voor Jetten dan de overige Kamervragen. De PVV heeft inmiddels schriftelijke vragen ingediend over de gewijzigde beantwoording.

Drie mogelijke scenario’s
De politieke kern is eenvoudig. Er zijn grofweg drie mogelijkheden.

  1. De eerste is dat de concrete dossiers inderdaad vóór Boekholts benoeming bekend waren. Dan komt de vraag op tafel waarom Jetten haar ondanks die informatie geschikt vond om minister te worden.
  2. De tweede mogelijkheid is dat de dossiers niet volledig bekend waren. Dan ontstaat de vraag waarom het kabinet aanvankelijk zwart-op-wit schreef dat „de door u genoemde informatie” wél bekend was.
  3. De derde mogelijkheid is dat Boekholt bepaalde relevante informatie niet heeft gemeld tijdens haar gesprek met de formateur. Ook dat zou politiek gevoelig zijn, omdat kandidaat-bewindspersonen volgens de officiële procedure uit eigen beweging relevante kwesties moeten melden.

De gewijzigde beantwoording lost die vragen dus niet op. Zij maakt juist minder duidelijk welk scenario geldt.

Twee affaires blijven Boekholt achtervolgen
De achtergrond maakt de kwestie explosiever.

Een eerste dossier draait om de behandeling van klokkenluider Victor van Wulfen die jarenlang misstanden rond de vliegveiligheid bij Defensie meldde. De Onderzoeksraad Integriteit Overheid concludeerde in 2015 dat Defensie „op meerdere niveaus tekort is geschoten”. Toen Boekholt later commandant van vliegbasis Eindhoven was, ontstond opnieuw een conflict. Terwijl een bezwaar werd behandeld, mailde zij de ambtelijke behandelaar onder meer dat deze haar moest blijven „bestoken” met bruikbaar materiaal en dat zij inmiddels ongeveer 1.700 mails over de betrokken militair had. Het kabinet heeft inmiddels bevestigd dat Boekholt contact onderhield met degene die de beslissing op bezwaar voorbereidde.

Daarnaast speelt een tweede klokkenluiderszaak over foutieve reisdeclaraties en een joyriding-vlucht met het toestel C-130 Hercules. Het Huis voor Klokkenluiders concludeerde later dat Defensie bepaalde gedragingen ten onrechte niet als „misstand” had aangemerkt. Het ging onder meer om jarenlang onjuist declareren door minstens zeventien militairen en om een omstreden vlucht naar Perugia.

Pleegde Boekholt wel of geen meineed?
Daar bovenop bestaat discussie over een aangifte bij de Koninklijke Marechaussee. Boekholt schreef intern in 2016 dat zij „conform afspraak” aangifte had gedaan. Later verklaarde zij onder ede dat zij wegens de betreffende declaratiekwestie geen aangifte had gedaan, omdat zij geen vermoeden van een strafbaar feit had. Het kabinet zegt dat tussen beide verklaringen „geen sprake is van een discrepantie”, maar legt niet uit hoe dat precies zit.

De vraag blijft of Boekholt mogelijk meineed heeft gepleegd door onder ede onjuiste informatie te geven over de gedane aangifte. Ook de Koninklijke Marechaussee wil geen duidelijkheid hierover verstrekken aan NieuwRechts, want 'de Wpg [biedt] geen wettelijke verstrekkingsgrondslag om politiegegevens aan een journalist te verstrekken. Dat geldt onverkort voor een eventuele bevestiging of ontkenning van het bestaan van een registratie onder een specifiek kenmerk, ongeacht onder welk wetsartikel deze zou vallen.' 

Dreigt er een kabinetsval?
Dat Boekholt politiek in de problemen komt, betekent niet automatisch dat het hele kabinet valt, maar de gewijzigde beantwoording maakt de kwestie wel breder. Het draait inmiddels niet meer alleen om haar Defensieverleden, maar ook om wat Jetten als formateur wist, wat Boekholt hem vertelde en waarom juist dat antwoord na publicatie werd aangepast. 

Het kabinet kan stellen dat sprake was van een noodzakelijke correctie, maar dan blijft de vraag waarom eerst zo stellig werd geschreven dat de informatie bekend was en geen belemmering vormde. Een dag later verdween precies die zekerheid. Tegelijk wijst het kabinet een onafhankelijk onderzoek af en blijft het achter Boekholt staan, terwijl nieuwe Kamerdebatten en een openbare rechtszaak de druk verder kunnen opvoeren. Daarmee verschuift het politieke risico van één D66-minister naar de premier zelf.

Wij vragen ons af...

Denkt u dat het kabinet kan vallen door deze cruciale fout?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
De PVV diende een motie in om alle Syriërs weer terug naar Syrië te sturen. Echter stemden alleen de PVV, FVD, JA21, Groep Markuszower en Mona Keijzer voor. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

PVV wil alle Syriërs terugsturen

Beluister onze podcast

Dreigt Nederland zijn belangrijkste fundament te verliezen?
Of beluister op:

Meerartikelen

Demonstratie op de Dam
Nieuws

Weer Hamas-verheerlijking tijdens pro-Palestijns protest op Dam: 'Hup Hamas'

Tijdens een pro-Palestijnse demonstratie op de Dam in Amsterdam hebben betogers zondag opnieuw openlijk hun steun uitgesproken voor terreurorganisatie Hamas. Voor het Nationaal Monument verscheen een groot groen spandoek met de tekst 'We support...

Ploumen Sjoerds
Achtergronden

Den Haag bouwde peperduur genderapparaat buiten extra wetgeving om

Wie in Den Haag vraagt waarom Nederland zoveel geld en mankracht in gender steekt, krijgt meestal hetzelfde antwoord: het moet van de Verenigde Naties en de Europese Unie. Dat klinkt alsof niemand er echt voor heeft gekozen. Wie uitzoekt hoe het in...

Lhbti
Nieuws

Regenboogvlaggen gestolen in Oldebroek na protest tegen geschrapt lhbti-beleid

In de gemeente Oldebroek zijn zaterdagavond meerdere regenboogvlaggen verdwenen, een dag voor Coming Out Day. Een van de vlaggen hing bij de Kruiskerk in Wezep. Die was daar eerder op de dag gehesen als reactie op het besluit van de gemeente om...

Moskee
Nieuws

Grotere moskee verrijst in Wateringen na jaren ruzie over gemeentelijke grond

Op de plek van een voormalig jongerencentrum in Wateringen wordt een nieuwe moskee gebouwd. Na jaren van politieke strijd, procedures en vertraging zijn de werkzaamheden aan de Harry Hoekstraat begonnen. Het gebouw moet ruimte bieden aan gebed,...

Heimovaara
Nieuws

Kritisch stikstofsymposium geschrapt na bezwaar van WUR-topvrouw

Een gepland symposium over het Nederlandse stikstofbeleid is op het laatste moment geschrapt. Ingenieursvereniging KIVI meldde deelnemers op 1 oktober dat de bijeenkomst van 13 oktober niet doorgaat. Een van de mensen die bezwaar maakte, was...

Oekraïne
Nieuws

Bergse kunstenaars moeten weg voor opvang Oekraïners: 'Alles is allang beslist'

Twaalf kunstenaars in Bergen op Zoom moeten binnen enkele maanden hun ateliers verlaten. De gemeente wil het voormalige schoolgebouw aan de Guido Gezellelaan gebruiken voor de opvang van Oekraïners. Rond de jaarwisseling moeten de eerste bewoners...

Eieren
Nieuws

EU haalt massaal goedkope Turkse eieren binnen: grote zorgen bij Europese boeren

De EU-import van eieren uit Turkije is in korte tijd explosief gestegen. In de eerste helft van 2026 werd 37.390 ton ei-equivalent uit Turkije ingevoerd in de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. Dat is 21 keer zoveel als in dezelfde periode...

Pfizer
Nieuws

Pfizer-vaccinproef in Argentinië kampte met 20 tekortkomingen

De Argentijnse geneesmiddelenautoriteit ANMAT stelde tijdens een inspectie van het grote Pfizer-vaccinonderzoek in Buenos Aires twintig tekortkomingen vast. Daarbij ging het onder meer om fouten met doseringen, onvolledige registratie van...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

benzinestation Polen
Nieuws

Polen verlaagt btw op benzine en diesel van 23 naar 8 procent: Brussel dreigt met ingrijpen

Polen heeft de btw op benzine en diesel fors verlaagd om automobilisten tegemoet te komen. Sinds 3 oktober betalen Poolse automobilisten nog maar 8 procent btw op brandstof, tegenover 23 procent daarvoor. De regering van premier Donald Tusk wil...

Verkrachting
Nieuws

Duitse politie adviseert vrouwen om te braken bij verkrachtingspoging

De politie in de Duitse stad Bremen geeft vrouwen een opvallend advies om een mogelijke verkrachting te voorkomen: probeer over te geven. Volgens de politie kan de afkeer die daardoor bij een aanvaller ontstaat, helpen om seksueel geweld te...

Sanae Takaichi
Nieuws

Japan scherpt immigratieregels fors aan: permanent verblijf twintig keer duurder

Japan heeft de voorwaarden voor buitenlanders die permanent in het land willen blijven flink aangescherpt. De kosten voor een permanente verblijfsvergunning zijn sinds 1 oktober twintig keer zo hoog en ook aan inkomen, pensioen en integratie worden...

Hezbollah
Nieuws

Zwitserland wil verbod op Hezbollah, linkse partijen liggen dwars

In Zwitserland is brede politieke steun voor een verbod op de terroristische organisatie Hezbollah. Hamas is in het land al verboden en de regering wil nu ook Hezbollah onder die wet brengen. De centrum- en rechtse partijen Die Mitte, FDP en SVP...

sociale media
Nieuws

Britse overheid wil ID-check voor social media: 'Autoritair beleid'

De Britse overheid wil strengere identiteitscontroles invoeren voor mensen die een nieuw account op sociale media openen. Daarbij zouden gebruikers mogelijk een identiteitsbewijs moeten uploaden. Ook kredietcontroles en gezichtsscans worden genoemd...

Heinen
Nieuws

Nederland wil verder gaan met EU-toezicht dan veel andere lidstaten

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) wil dat meer toezicht op grote financiële marktpartijen rechtstreeks bij de Europese toezichthouder ESMA komt te liggen. Nederland behoort daarbij tot de meest ambitieuze landen binnen de EU. Vrijdag...

Tanken
Nieuws

Turkse asielzoeker verdacht van diefstal 30.000 liter diesel in Zwolle

Een 43-jarige Turkse man die wordt verdacht van de diefstal van 30.000 liter diesel bij een tankstation in Zwolle, heeft in Nederland asiel aangevraagd. De verdachte zou bij zijn verblijf en tijdens de diefstal gebruik hebben gemaakt van valse...

AfD
Nieuws

AfD wijzigt koers: partij wil euro en EU niet langer direct verlaten

De Duitse AfD verandert haar koers tegenover de euro en de Europese Unie. De partij wil Duitsland niet langer direct uit het eurosysteem halen en kiest eerst voor een hervorming van de muntunie. Ook een vertrek uit de EU is niet langer het eerste...

Dijksma
Nieuws

Utrecht geeft bij 'gelijke geschiktheid' voorrang aan topambtenaar met niet-Nederlandse achtergrond

De gemeente Utrecht is tevreden over de eerste resultaten van een omstreden voorkeursbeleid bij de werving van hogere ambtenaren. Wanneer twee kandidaten even geschikt zijn, krijgt een sollicitant met een cultureel diverse achtergrond de voorkeur,...

Syrië
Nieuws

Gemeenten worstelen met gewelddadige Syriërs: 'Zet ze allemaal het land uit'

Meerdere Nederlandse gemeenten kampen met een relatief kleine maar hardnekkige groep jonge Syriërs die betrokken raakt bij geweld, diefstal en andere overlast. Een deel zit nog in de asielprocedure, anderen zijn uitgeprocedeerd. Gemeenten zoeken naar...

VVD
Nieuws

Onrust binnen VVD groeit: prominenten hekelen koers, leiderschap en gebrek aan tegenmacht

De onrust binnen de VVD neemt toe. Voormalige Kamerleden, bestuurders en andere partijprominenten uiten stevige kritiek op de koers van de partij. Zij wijzen op haastige besluitvorming, het minderheidskabinet, belastingplannen en een gebrek aan...

Jetten
Nieuws

Ook premier Jetten noemt Rusland ‘de vijand’: kabinet scherpt taal tegenover Moskou verder aan

Premier Rob Jetten noemt Rusland voortaan eveneens ‘de vijand’ van Nederland. Daarmee schaart hij zich achter defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD), die donderdag tijdens het debat over de defensiebegroting dezelfde term gebruikte. Het kabinet...