De kern van het politieke jaar 2026 ligt volgens De Hond in Den Haag. Nederland lijkt af te stevenen op een minderheidskabinet onder leiding van premier Rob Jetten. Dat kabinet zal moeten opereren in een sterk gepolariseerde samenleving. Wetgeving kan alleen worden aangenomen met wisselende meerderheden, soms over links, maar vaak ook over rechts.

Het kabinet kan alleen vallen als een Kamermeerderheid dat afdwingt of als een van de regeringspartijen zelf opstapt. Die eerste optie acht De Hond weinig waarschijnlijk. Daarvoor zouden vrijwel alle oppositiepartijen moeten meewerken, waaronder JA21, dat met zijn zetels een sleutelpositie inneemt. Juist daarom verwacht hij dat het kabinet vooraf afspraken zal maken met JA21, mogelijk zelfs met bewindspersonen. De tweede optie ligt vooral bij de VVD. D66 en CDA hebben weinig belang bij een kabinetsval. De VVD wel, maar alleen als zij electoraal zwaar in de knel komt en een tussentijdse verkiezing kansrijk lijkt. Tegelijkertijd herinnert De Hond aan 2023, toen de VVD zelf de stekker uit het kabinet trok en vervolgens de PVV veruit de grootste werd. Dat scenario zal de partij voorzichtig maken.

Wie de verkiezingen sinds 2017 bekijkt, ziet één constante: enorme verschuivingen, vooral rechts van het CDA. FVD werd de grootste bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2019. BBB deed dat in 2023. De PVV behaalde datzelfde jaar een recordaantal van 37 zetels bij de Tweede Kamerverkiezingen. NSC steeg in korte tijd naar twintig zetels en verdween net zo snel weer.

Volgens De Hond is dit het bewijs dat kiezers op dit deel van het spectrum snel van voorkeur wisselen. Die partijen samen haalden bij de laatste verkiezingen zeventig zetels. Tel je de SGP mee, dan zijn het er nog meer. Dat maakt dit blok electorale dynamiet.

PVV verliest, ruimte ontstaat
In de meest recente peilingen zakt de PVV richting twintig zetels. De Hond sluit niet uit dat de partij het in 2026 moeilijk krijgt om dat niveau vast te houden. Dat creëert ruimte voor andere partijen aan de rechterkant. Vooral JA21 kan profiteren van haar rol als onmisbare partner voor het minderheidskabinet. Ook BBB verkeert in zwaar weer. De electorale aantrekkingskracht van Caroline van der Plas lijkt af te nemen. Mona Keijzer heeft volgens De Hond wel politieke slagkracht, maar het is onzeker of die na een ministerschap nog zichtbaar blijft. 50PLUS blijft meebewegen en kan groeien als pensioenen of de AOW opnieuw onder druk komen te staan.

Forum voor Democratie krijgt in de analyse een opvallende plek. De Hond wijst erop dat de partij electoraal is gerevitaliseerd sinds Lidewij de Vos het leiderschap heeft overgenomen. In peilingen blijkt dat kiezers die afhaken bij de PVV relatief vaak kiezen voor FVD als alternatief.

Dat maakt FVD volgens De Hond een serieuze groeikandidaat, zeker als de PVV verder wegzakt. Daarmee kan Forum opnieuw een prominente rol gaan spelen aan de rechterzijde van het politieke spectrum, zonder dat dit direct de stabiliteit van het kabinet ondermijnt.

Ondanks alle onzekerheden sluit De Hond af met een opvallende conclusie. Het minderheidskabinet zou weleens stabieler kunnen blijken dan eerdere coalities. Juist omdat niemand belang heeft bij snelle verkiezingen en omdat electorale nederlagen dreigen, kan het kabinet de rit uitzitten. Daarbij kan een nieuwe generatie leiders, rond de veertig jaar, zorgen voor een andere politieke cultuur. Maar dat lukt alleen als Den Haag ook oog heeft voor kiezers rechts van de VVD. Het negeren van dat deel van het electoraat zou de spanningen verder vergroten.