De oproep tot samenwerking kreeg afgelopen weekend concreet vorm. Pels stuurde samen met vijf andere linkse lijsttrekkers een brandbrief naar de formerende partijen in Den Haag. In de brief pleiten zij voor een uitgesproken sociaal en groen beleid. Het initiatief kwam van GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Ook PvdA, SP, Denk en de Bij1-afsplitsing Partij voor Morgen ondertekenden het document.

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart wil GroenLinks in Amsterdam nadrukkelijk de linkerflank opzoeken. Lijsttrekker Zita Pels ziet het liefst een groot links samenwerkingsverband ontstaan. Volgens haar liggen de inhoudelijke overeenkomsten met partijen als Bij1, SP en de Partij voor de Dieren dichterbij dan met D66. „Dit is gewoon een linkse stad, laten we hem links houden”, zegt zij bij De Telegraaf.

Brief als signaal richting Den Haag
De brief is bedoeld als politiek signaal, zegt Pels. Volgens haar staan linkse partijen voor grote gezamenlijke opgaven. „Er is meer wat ons bindt dan wat ons uit elkaar drijft. Zo zie ik deze brief ook”, aldus de GroenLinks-lijsttrekker. In een eerdere versie stond zelfs een passage over elkaar niet loslaten vóór en na de verkiezingen. Dat wekte bij kleinere partijen de indruk dat GroenLinks toewerkt naar vaste blokvorming.

Pels benadrukt dat dit niet automatisch betekent dat alle ondertekenaars samen in een college moeten stappen. Samenwerking kan volgens haar ook over de grenzen van coalitie en oppositie heen plaatsvinden. „Het is uniek dat partijen in campagnetijd een stap naar voren doen, terwijl het normaal vooral over verschillen gaat.”

Milieu en dierenwelzijn centraal
PvdD-lijsttrekker Anke Bakker erkent dat de linkse partijen onderling verschillen, maar noemt het moment belangrijk. „Er moeten scherpe keuzes worden gemaakt voor milieu, natuur en dierenwelzijn”, stelt zij. Juist daarom vond zij het nodig om gezamenlijk richting de landelijke politiek op te trekken.

GroenLinks zocht ook contact met Bij1 en het radicaal-linkse De Vonk. Bij1 kon zich inhoudelijk vinden in de brief, al ondertekende lijsttrekker Tofik Dibi het document uiteindelijk niet vanwege tijdgebrek. De Vonk haakte af omdat de tekst volgens hen niet antimilitaristisch genoeg was.

‘D66 is niet links’
Opvallend is dat D66 en Volt niet meededen. Pels zegt dat zij dat accepteert, maar maakt tegelijk een duidelijke politieke keuze. „We hebben inhoudelijk meer overeenkomsten aan de linkerzijde. Het is goed samenwerken met D66, maar er zijn duidelijke verschillen. D66 is niet links, zo positioneren ze zich ook niet.”

Pels wijst daarbij op recente besluiten van D66 in de Tweede Kamer, zoals steun voor hogere bonussen voor bankiers. Tegelijk spreekt zij haar waardering uit voor het optreden van Sylvana Simons in debatten over discriminatie. Met haar koers onderscheidt Pels zich ook van de PvdA in Amsterdam, die traditioneel vaker bereid was tot compromissen met het politieke midden.

Volgens Pels biedt deze benadering de kiezer een echte keuze. Na twee colleges waarin PvdA, GroenLinks en D66 samen bestuurden, is het volgens haar tijd voor duidelijkheid. „We moeten deze stad links houden”, zegt ze. „Dat betekent niet dat we D66 uitsluiten, maar wel dat we helder zijn over waar we staan.” 

Volt noemt de oproep tot een links blok een achterhaald frame, meldt De Telegraaf. Lijsttrekker Juliet Broersen zegt dat vooruitgang niet alleen uit één politiek kamp hoeft te komen. „Het suggereert dat oplossingen alleen links te vinden zijn, en dat is niet zo.” D66 wijst erop dat sommige ondertekenaars van de brief al jaren meebesturen. Volgens Broersen vraagt dat ook om zelfreflectie.