Rabobank stuurt aan bij kabinet op sneller stikstofbeleid
Rabobank wil dat het nieuwe kabinet snel vastlegt aan welke doelen boeren in 2030 moeten voldoen. Volgens de bank zorgt de onzekerheid vanuit Den Haag voor stilstand op het boerenerf. Daardoor stellen veel boeren investeringen uit, ook als die juist bedoeld zijn om duurzamer te werken.
De bank presenteerde daarvoor een vernieuwde visie op de land- en tuinbouw. De kern daarvan is dat de Nederlandse landbouw volgens de bank meer in evenwicht moet komen met de omgeving. Dat betekent volgens Rabobank minder uitstoot van stikstof en mest, en juist meer activiteiten die de natuur ten goede komen.
Rabobank legde in 2023 al meer nadruk op duurzaamheid in de eigen werkwijze. Bij nieuwe leningen kijkt de bank sindsdien niet alleen naar de terugbetaalcapaciteit van een boer, maar ook naar de gevolgen voor het milieu. Alex Datema, directeur Food & Agri bij Rabobank, zegt daarover tegen het AD: ‘Een boer die aan de rand van een Natura 2000-gebied wil uitbreiden en daar ook een vergunning voor heeft, gaan we toch niet helpen. Omdat we denken dat dat op lange termijn niet houdbaar is.’
Oproep aan kabinet
Volgens Datema zou ook het kabinet een scherpere keuze moeten maken. Hij vindt dat boeren snel moeten weten waar zij aan toe zijn. Daarom pleit hij voor een duidelijk pad richting 2030 en daarna. ‘Er is een duidelijk perspectief nodig voor 2030 en voor de verre toekomst. En er zijn maatregelen nodig om die visie te ondersteunen.’
Datema is kritisch op het huidige beleid, waarin de overheid vaak kiest voor opkoopregelingen. Die zorgen volgens hem wel voor minder stikstof, maar helpen de sector als geheel niet verder. ‘Er is voor een deel sprake van kapitaalvernietiging. Grote moderne bedrijven zijn verdwenen en er is niets gebeurd om de sector te verbeteren.’
Zorgen over stilstand en kritiek op beleid
Volgens Rabobank raakt Nederland intussen achterop als het gaat om landbouwinnovatie. Voor vrijwel elke aanpassing aan een stal is een vergunning nodig. Juist daar zit het probleem, omdat vergunningen door de stikstofcrisis vaak onzeker zijn. Daardoor blijven boeren voorzichtig met maatregelen die de uitstoot juist zouden kunnen verlagen.
Datema waarschuwt dat die situatie niet eindeloos kan doorgaan. ‘Maar als deze periode nog vijf jaar langer duurt en boeren geen grote stappen zetten op hun bedrijf, dan komen veel boeren in de problemen. Dat baart me wel zorgen.’
Tegelijk bestaat er ook kritiek op deze hele benadering. Volgens critici zou er niet alleen naar strengere doelen moeten worden gekeken, maar juist ook kritischer naar het stikstofbeleid zelf en naar de vraag of deze lijn wel nodig is.
