Daarmee verdwijnt een partij uit de verkiezingsstrijd die in 2024 nog de grootste werd aan de VU. De VSP haalde toen vijftien zetels, verdeeld over de verschillende raden. Juist dat maakt het besluit extra opvallend. Volgens de partij is de situatie in het afgelopen jaar zo verhard dat kandidaten nu reëel vrezen voor hun fysieke veiligheid.

De zaak raakt aan een gevoelige vraag voor de universiteit: hoeveel ruimte is er nog voor politieke en ideologische diversiteit als een partij zegt zich uit verkiezingen terug te moeten trekken vanwege dreiging en intimidatie?

Van grootste partij naar terugtrekking
De VSP werd in maart 2023 opgericht. De partij profileerde zich vanaf het begin als een geluid voor academische vrijheid, pluriformiteit en open debat. Volgens de eigen verklaring wilde de partij ruimte maken voor stemmen die volgens haar op de universiteit te weinig werden gehoord.

Die boodschap sloeg in 2024 aan. De VSP werd toen de grootste partij aan de VU. Maar volgens de partij ging dat succes vanaf het begin gepaard met stevige weerstand. In de verklaring schrijft de VSP dat leden werden weggezet als “transfoob, nazi’s, extreemrechts, homofoob en racistisch”. Volgens de partij waren die beschuldigingen bedoeld om haar buiten de discussie te plaatsen. Daarnaast werden campagnemateriaal en eigendommen van VSP-leden werden gestolen of vernield. Van die incidenten zou aangifte zijn gedaan.

Concrete en persoonlijke bedreigingen
De directe aanleiding voor het niet meedoen aan de verkiezingen ligt volgens de partij in de escalatie van de afgelopen maanden. VSP-leden zouden expliciete bedreigingen ontvangen, waaronder over botbreuken en kogels in het hoofd. De meegestuurde screenshots, ingezien door NieuwRechts, laten inderdaad gewelddadige teksten zien. In berichten staatat leden ernstige gevolgen wachten en dat personen “deleted” gaan worden.

Ook ontving de partij berichten waarin met voorbedachten rade wordt besproken hoe een VSP-lid in de val zal worden gelokt en zwaar mishandeld zal worden op de universiteitscampus. “Als hij fysiek gaat, pakken we hem van meerdere kanten en gaan we voor specifieke botfrakturen die niet direct genezen. We hebben hier ervaring mee”, aldus het bericht. “Dit alles gebeurt in 3-4 minuten en [VSP-lid] is permanent uit de roulatie. Hij zit een jaartje in revalidatie en loopt de rest van zijn leven mank.”

'Laster' van universitaire en landelijke media
De partij richt haar pijlen ook op universiteitsmedia. In de persverklaring staat dat het universiteitsblad Ad Valvas “aantoonbare onjuistheden” over de partij zou hebben verspreid, op basis van anonieme bronnen die veelal afkomstig waren uit de kringen van de politieke concurrent ChangeVU. Bovendien zou hoofdredacteur Peter Breedveld VSP-voorzitter Marlon Uljee expliciet hebben bedreigd met verdere negatieve berichtgeving als hij zijn politieke activiteiten zou voortzetten.

Ook de rol van landelijke media ligt onder vuur. De VSP stelt dat Het Parool met zijn berichtgeving heeft bijgedragen aan de escalatie. Volgens de partij bevatte het artikel van Tahrim Ramdjan en Tjarda Kuyt onjuiste en suggestieve informatie, grotendeels gebaseerd op anonieme bronnen gelieerd aan ChangeVU. De VSP zegt herhaaldelijk om rectificatie te hebben gevraagd, maar dat hieraan geen gehoor is gegeven. Daarmee zou de krant volgens de partij hebben bijgedragen aan het versterken van het negatieve beeld en het aanjagen van de spanningen tegen haar leden.

'Onze kandidaten voelen zich niet veilig'
Binnen de studentenraad leidde de situatie ook tot een breuk bij politieke tegenstanders van de VSP. De voorzitter en vicevoorzitter van de Universitaire Studentenraad, beiden gelieerd aan ChangeVU, stapten op en verlieten hun partij. Zij spraken van een onhoudbare situatie. Volgens hen was het vertrouwen “onherstelbaar beschadigd”.

Opvallend was hun erkenning dat in de berichtgeving in Het Parool rond VSP-leider Marlon Uljee “dingen aangedikt of verzonnen en andere dingen weggelaten” zijn door VU-studenten. Daarmee gaven zij aan dat de beeldvorming rond de VSP mede is gevormd door onvolledige of gekleurde informatie. Tegelijk spraken zij over “bullying” en “ontmenselijking” binnen hun eigen partij. “En niet door de VSP”, aldus Siri, “maar door mijn eigen partij, ChangeVU”. Deze ontwikkeling werd echter nergens vermeld in Het Parool.

De VSP stelt dat het inmiddels niet meer gaat om harde politieke strijd, maar om een situatie waarin kandidaten risico lopen zodra zij openlijk voor de partij uitkomen. “Onze kandidaten voelen zich niet veilig,” schrijft de partij. “De dreiging van fysieke confrontatie bij het voeren van campagne op de VU is reëel en concreet.”

Volgens de partij is dat de reden om dit jaar af te zien van deelname. “Deelname aan democratische verkiezingen mag nooit gepaard gaan met persoonlijk gevaar.”