Nieuwe docu legt misstanden in asielopvang Ter Apel bloot: 'Inspecties zijn nep'
Een nieuwe documentaire van YouTuber Dutch Travel Maniac zet de asielopvang in Nederland opnieuw op scherp. In de video komen anonieme beveiligers, (oud-)bewoners van opvanglocaties en winkeliers aan het woord. Zij schetsen een onthutsend beeld van de gang van zaken op COA-locaties, vooral in Ter Apel en Budel. Er wordt gesproken over drugshandel, wapenbezit, vechtpartijen, seksuele intimidatie en het bewust mooier voorstellen van de situatie tijdens inspecties. De aantijgingen zijn ernstig. Daarom heeft FVD-Kamerlid Tom Russcher nu schriftelijke vragen gesteld aan het kabinet.
De documentaire opent met verklaringen van beveiligers die zeggen dat de werkelijkheid achter de hekken veel grimmiger is dan het publiek te zien krijgt. Een van de meest opvallende beschuldigingen gaat over inspecties en bezoeken van buitenaf. Volgens een beveiliger zouden bewoners tijdelijk van een locatie worden weggehaald om de drukte lager te laten lijken. “Om de aantallen te verlagen,” zegt hij. Op de vraag of inspecties daardoor een verkeerd beeld geven, antwoordt hij: “Die inspecties zijn volledig nep. Ze geven de werkelijkheid niet weer.”
Beveiligers gebeten, veel drugshandel
Ook de veiligheid op de locaties zelf komt zwaar onder vuur te liggen. Beveiligers spreken over grote vechtpartijen en steekincidenten die volgens hen wekelijks voorkomen. Daarnaast zouden er dagelijks kleinere opstootjes zijn. Een beveiliger vertelt dat hij zelf is aangevallen en zelfs is gebeten. In de documentaire wordt bovendien gesteld dat bewoners wapens als messen, glasscherven en zelfs machetes bij zich kunnen hebben. Volgens de geïnterviewden worden mensen bij binnenkomst op veel locaties nauwelijks gecontroleerd. Eén beveiliger zegt dat alleen bij het IND-gedeelte checks plaatsvinden, maar niet op het bredere azc-terrein. Dat roept direct de vraag op hoe verboden voorwerpen en drugs zo makkelijk kunnen circuleren.
De beschuldigingen over drugshandel behoren tot de zwaarste in de film. Meerdere bronnen zeggen dat op opvanglocaties cocaïne, hasj, wiet en illegale sigaretten worden verkocht. Een voormalige asielzoeker zegt dat hij dit zelf heeft gezien in Ter Apel en Budel. De maker van de documentaire voert vervolgens een praktijktest uit in Budel. Daarbij laat hij een contactpersoon op het terrein drugs kopen. In beeld wordt daarna een zakje getoond dat volgens de documentaire cocaïne bevat. De video presenteert dit als bewijs dat handel in harddrugs op of rond het terrein mogelijk is. Tegelijk blijft onduidelijk hoe representatief deze proef is en in hoeverre de betrokkenen daadwerkelijk bewoners van het azc waren. Dat maakt de aantijging niet minder ernstig, maar wel gevoelig.
COA grijpt niet in, ondanks ernstige signalen
Naast geweld en drugs gaat de documentaire ook in op de leefomstandigheden van bewoners zelf. Een voormalige asielzoeker zegt zich in Ter Apel onveilig te hebben gevoeld. Volgens hem konden mensen daar “doen wat ze willen”. Hij zegt dat er geen goede controle is, dat documenten verdwijnen en dat overlastgevers nauwelijks worden aangepakt. Ook andere geïnterviewden zeggen dat kwetsbare bewoners, vrouwen en gezinnen zich niet altijd veilig voelen. In de video wordt zelfs gesteld dat sommige mensen meubels tegen hun deur zetten om ’s nachts rustiger te kunnen slapen.
De film richt de pijlen vervolgens nadrukkelijk op het COA. Volgens de maker weet de organisatie van de problemen, maar wordt daar onvoldoende tegen opgetreden. Hij confronteert een woordvoerder van het COA met de verklaringen uit de documentaire. In de video ontstaat de indruk dat het COA geen helder antwoord geeft op vragen over de veiligheid van personeel en bewoners. Ook wordt verwezen naar Lochem, waar omwonenden volgens de documentaire 1.000 euro zouden krijgen om hun woning beter te beveiligen. De film gebruikt dat voorbeeld om te betogen dat de overheid zelf impliciet erkent dat de omgeving van azc’s onveiliger kan worden.
Kamervragen ingediend
De onthullingen hebben inmiddels een politieke staart gekregen. FVD-Kamerlid Tom Russcher heeft een lange lijst Kamervragen ingediend. Hij wil onder meer weten of het kabinet bekend is met de documentaire, of drugshandel op COA-locaties structureel voorkomt, of er voldoende wordt gecontroleerd op wapens en contrabande en hoeveel geweldsincidenten de afgelopen drie jaar zijn geregistreerd. Ook vraagt hij of het klopt dat bewoners bij inspecties worden verplaatst en of daar mogelijk financiële vergoedingen tegenover staan. Verder wil hij weten of er onaangekondigde inspecties kunnen komen en of er een onafhankelijk onderzoek moet worden ingesteld naar de manier waarop het COA met incidenten, klachten en veiligheid omgaat.
