EU wil X 'net zo veilig' maken als BlueSky: strenge moderatie dreigt
De Europese Unie werkt aan nieuwe plannen om meer invloed te krijgen op grote sociale mediaplatforms. Daarbij kijkt Brussel expliciet naar manieren om de feed van X ‘net zo veilig’ te maken als die van BlueSky. Dat blijkt uit een studie van 275 pagina’s, gepubliceerd op 29 april 2026 en besteld door de Europese Commissie. In het rapport wordt onderzocht of platforms als X, Facebook, Instagram en YouTube gedwongen kunnen worden om hun systemen te koppelen aan andere diensten. Volgens critici kan dit grote gevolgen hebben voor wat gebruikers te zien krijgen.
Het voorstel richt zich op zogenoemde ‘interoperabiliteit’. Dat betekent dat platforms mogelijk verplicht worden om samen te werken met netwerken die sterker inzetten op moderatie. In de studie wordt BlueSky herhaaldelijk genoemd als voorbeeld. Volgens de plannen zou dat leiden tot meer keuze voor gebruikers en een opener internet.
Tegelijk groeit de zorg dat Europese normen zo worden opgelegd aan bestaande platforms. Critici vrezen dat dit de relatief open omgeving van X kan veranderen. Door koppelingen met andere systemen kunnen moderatieregels van buitenaf invloed krijgen op de inhoud van de feed.
DSA legt al druk op grote platforms
De nieuwe plannen bouwen voort op de bestaande Digital Services Act (DSA). Deze wet stelt strenge eisen aan grote online platforms. Zo moeten zij transparant zijn over hun aanbevelingssystemen en risico’s rondom desinformatie en illegale inhoud beoordelen.
De Europese Commissie heeft deze regels al toegepast op X. In december 2025 kreeg het platform een boete van 120 miljoen euro. Ook lopen er onderzoeken naar de werking van de algoritmes. Daarmee zet Brussel druk op de manier waarop inhoud wordt verspreid.
De voorgestelde interoperabiliteit gaat nog verder. De studie onderzoekt of platforms hun kernfuncties moeten openstellen voor systemen die meer nadruk leggen op moderatie. Daarbij wordt gekeken naar manieren om inhoud te filteren op basis van begrippen als ‘haatspraak’, ‘desinformatie’ en maatschappelijke risico’s.
Zorgen over invloed en sturing
Volgens critici kan dit leiden tot indirecte beïnvloeding van wat mensen zien. In plaats van directe censuur zou de zichtbaarheid van berichten worden aangepast. Daardoor zouden strengere Europese normen wereldwijd doorwerken.
Platform X verzet zich tegen deze ontwikkeling. Het bedrijf is in beroep gegaan tegen de boete van 120 miljoen euro. Volgens het platform gaat de Europese wetgeving te ver en raakt deze aan het afdwingen van bepaalde vormen van communicatie.
Voorstanders van vrije meningsuiting wijzen op een verschil tussen Europa en de Verenigde Staten. In de VS staat vrije meningsuiting centraal. In Europa wordt geprobeerd een balans te vinden tussen vrijheid en bescherming tegen risico’s.
De studie zelf doet nog geen definitieve aanbeveling. Er wordt voorgesteld om eerst te kijken hoe bestaande regels uitpakken. Ook moet worden onderzocht hoe het gebruik van sociale media zich ontwikkelt. Toch laat het onderzoek ook zien dat Brussel verder wil gaan in het reguleren van online platforms.
