Volgens Albares moet de EU minder afhankelijk worden van Washington. Dat speelt tegen de achtergrond van spanningen tussen de Amerikaanse president Donald Trump en een aantal Europese bondgenoten. Spanje ligt daarbij extra onder vuur, omdat premier Pedro Sánchez weigert de defensie-uitgaven te verhogen naar 5 procent van het bruto binnenlands product.

Trump heeft gedreigd met extra importheffingen tegen Spanje. Ook zou hij hebben gesuggereerd dat Amerikaanse troepen uit Spaanse bases kunnen worden teruggetrokken. Verder zou zelfs opschorting van Spanje binnen de NAVO zijn genoemd vanwege de weigering van Sánchez om Trumps oorlog in Iran te steunen.

‘Onze burgers verdienen beter’
Albares zegt dat Europa niet elke dag moet afwachten wat de Verenigde Staten doen. ‘We kunnen niet elke ochtend wakker worden met de vraag wat de VS nu weer zullen doen. Onze burgers verdienen beter.’ Volgens hem is dit het moment voor meer Europese zelfstandigheid.

De Spaanse minister spreekt daarbij over soevereiniteit en onafhankelijkheid. ‘Dit is het moment van de soevereiniteit en onafhankelijkheid van Europa. De Amerikanen nodigen ons daartoe uit.’ Hij wil dat Europa losser komt te staan van Amerikaanse druk.

Albares koppelt die afhankelijkheid ook aan economische en militaire dreiging. ‘We moeten vrij zijn van afhankelijkheid. Vrij zijn van afhankelijkheid betekent vrij zijn van dwang, of die nu komt via importheffingen of het gebruik van militaire dreiging. En vrij van de gevolgen van de beslissingen van iemand anders.’

Eigen afschrikking voor Europa
Binnen Brussel wordt al langer gesproken over de vraag hoe Europa moet omgaan met de houding van Trump tegenover de NAVO. Veel EU-landen zijn ook NAVO-lid. Daardoor loopt het debat over Europese veiligheid vaak via bestaande NAVO-structuren.

Albares wil dat de EU een eigen variant krijgt van artikel 5 van de NAVO. Dat artikel stelt dat een aanval op één bondgenoot wordt gezien als een aanval op allemaal. Volgens hem zit de kracht van de NAVO vooral in die afschrikking.

Hij zegt daarover: ‘De magie van de NAVO is dat je in de NAVO zit en er niets gebeurt, omdat niemand durft te testen of artikel 5 echt werkt of niet.’ Daarna voegt hij toe: ‘Dat is wat we moeten nabouwen, de afschrikking. Dat als je ruzie met mij wilt zoeken, je ergens anders heen gaat. Omdat wij samen zullen staan.’

Zorgen over macht van Brussel
De EU heeft al een eigen wederzijdse defensieclausule. Die staat bekend als artikel 42.7. Daarin staat dat lidstaten verplicht zijn steun te geven als een EU-land slachtoffer wordt van een gewapende aanval.

Toch wordt die bepaling door veel betrokkenen niet gezien als voldoende afschrikking. Brussel heeft niet de militaire middelen om de clausule echt zwaar te laten wegen. Daarom willen veel Europese leiders liever hun legers versterken binnen de huidige NAVO-structuren.

Critici waarschuwen ondertussen dat een Europees leger veel macht naar Brussel verplaatst. Zij vrezen dat nationale regeringen dan minder te zeggen krijgen over defensie. Daarmee raakt het plan aan een kerntaak van de staat: de bescherming van het eigen land.