Het gaat onder meer om een suikertaks, hogere accijnzen op alcohol en extra heffingen op verpakkingen. De voedingsindustrie noemt de maatregelen onrealistisch in een periode van internationale spanningen, stijgende energieprijzen en oplopende kosten voor producenten.

Volgens brancheorganisatie FNLI dreigen de maatregelen de prijs van boodschappen verder omhoog te duwen. “Zonder snelle en gerichte maatregelen van de overheid komt de betaalbaarheid van voedsel onder druk te staan”, waarschuwt de organisatie bij De Telegraaf.

Kabinet wil miljarden ophalen met nieuwe heffingen
De overheid wil de komende jaren miljarden ophalen met nieuwe belastingen op voedsel, verpakkingen en dranken. Vooral de zogenoemde suikertaks ligt onder vuur bij fabrikanten.

Die belasting moet volgens de huidige plannen ongeveer 850 miljoen euro opleveren. Daarnaast wil het kabinet de accijns op alcoholhoudende dranken verhogen, goed voor ongeveer 300 miljoen euro extra inkomsten.

Ook ligt er een verpakkingsheffing van 500 miljoen euro op tafel. Daarbovenop bestaat al een belasting op niet-alcoholische dranken, die consumenten volgens de sector nu al honderden miljoenen euro’s kost.

De voedingsindustrie vindt dat de overheid te veel tegelijk vraagt van bedrijven én consumenten. Volgens FNLI-directeur Cees-Jan Adema gaat het om enorme bedragen die uiteindelijk bij de klant terechtkomen. “We hebben het hier over kostenverhogingen in de orde van grootte van 2 miljard. Afgezet tegen de supermarktomzet van 50 miljard is dat een prijsverhoging van 1 procent.”

Producenten waarschuwen voor nieuwe prijsstijgingen
De waarschuwing komt terwijl economen al rekening houden met forse prijsstijgingen voor voedsel. Rabobank voorspelde eerder dat voedingsmiddelen volgend jaar gemiddeld ongeveer 7 procent duurder worden.

De bank wijst onder meer op hogere energiekosten, duurdere verpakkingen en stijgende transportprijzen. Ook de verhoging van het minimumjeugdloon vanaf 2027 speelt volgens economen mee.

Volgens de voedingsindustrie dreigen de prijsstijgingen nóg verder op te lopen als de overheid de extra belastingen doorzet.

Adema denkt dat de uiteindelijke stijging daardoor eerder richting de 10 procent kan gaan. “En dat zijn dan de direct zichtbare kosten en spreken we niet over de kosten van andere regelgeving.”

Oorlog in Midden-Oosten raakt ook supermarkten
De sector wijst daarnaast op de gevolgen van de onrust in het Midden-Oosten. Uit een enquête van de FNLI blijkt dat meer dan driekwart van de producenten grote tot zeer grote hinder ondervindt van de situatie in de regio.

Door de hoge olieprijzen worden energie, verpakkingen en transport duurder. Vooral verpakkingsmateriaal stijgt volgens bedrijven snel in prijs. Veel producenten zeggen dat zij de hogere kosten nauwelijks kunnen opvangen. Daardoor vrezen zij dat consumenten uiteindelijk opnieuw de rekening betalen.

“Betaalbaarheid van boodschappen staat op het spel”
De voedingsindustrie benadrukt dat zij niet tegen gezondheid of duurzaamheid is, maar vindt dat het kabinet nu eerst moet kijken naar de betaalbaarheid van voedsel.

Volgens Adema raakt de internationale situatie inmiddels vrijwel iedere schakel in de voedselketen. “Maar in deze situatie zijn we allemaal het slachtoffer van wat er in de internationale politiek gebeurt en hier kan de overheid wat doen. De betaalbaarheid van de boodschappen staat op het spel.”