Leraar moet tonnen betalen na genderconflict op school

De Ierse leraar Enoch Burke moet nog ruim 208.000 euro aan dwangsommen betalen, omdat hij ondanks rechterlijke verboden bleef verschijnen bij zijn voormalige school. De zaak begon met een conflict over genderneutrale voornaamwoorden. Burke weigerde een leerling aan te spreken met een nieuwe naam, inclusief “they” en “them”. Inmiddels is de kwestie uitgegroeid tot een langdurige juridische strijd, met gevangenisstraf, hoge boetes en een beschadigde loopbaan.
De High Court in Dublin stelde woensdag vast dat Burke in totaal 273.200 euro aan boetes had opgebouwd, meldt The Irish Times. Daarvan is inmiddels 64.931,83 euro geïnd. Dat gebeurde deels via zijn salaris van het Ierse ministerie van Onderwijs en deels via geld dat van zijn bankrekening werd gehaald. Volgens de rechter blijft er daardoor nog 208.268,18 euro openstaan.
Conflict over leerling
Burke werkte als leraar geschiedenis en Duits op Wilson’s Hospital School in County Westmeath. Het conflict begon in 2022. De toenmalige schooldirecteur vroeg docenten om een leerling met een nieuwe naam en met de voornaamwoorden “they” en “them” aan te spreken.
Burke, een evangelische christen uit County Mayo, verzette zich daartegen. Volgens hem was de opdracht in strijd met zijn geloofsovertuiging en zijn recht om die overtuiging te uiten.
Na een reeks incidenten werd hij geschorst. Later werd hij ontslagen. Toch bleef Burke naar de school komen, omdat hij stelde dat het nog steeds zijn werkplek was. De school stapte naar de rechter en kreeg een verbod om hem van het terrein te weren. Burke hield zich daar niet aan.
Meer dan 700 dagen in de cel
Door het negeren van rechterlijke bevelen belandde Burke meerdere keren in de gevangenis. In totaal zat hij meer dan 700 dagen vast wegens minachting van de rechtbank.
De boetes begonnen in januari 2023. Toen legde de rechter hem een dagelijkse boete van 700 euro op voor elke dag dat hij het schoolterrein betrad. In december 2024 werd dat bedrag verdubbeld naar 1400 euro per dag.
De school berekende aanvankelijk dat Burke meer dan 452.000 euro verschuldigd was. Rechter Brian Cregan vond dat te hoog, omdat daarin ook weekenden en feestdagen waren meegerekend. Hij baseerde het bedrag uiteindelijk op schooldagen.
Zo kwam hij uit op 273.200 euro. Na aftrek van al geïnde bedragen bleef ruim 208.000 euro over.
Rechter zet Burke op stil
Burke verscheen niet fysiek in de rechtszaal, maar via een videoverbinding. Toen hij om een reactie werd gevraagd, begon hij opnieuw over de instructie uit 2022 om de voornaamwoorden “they” te gebruiken.
Rechter Cregan greep in. Volgens hem ging de zitting niet over de inhoud van het genderconflict, maar over boetes en het negeren van rechterlijke bevelen. Hij zei dat hij geen “partijpolitieke uitzending” nodig had.
Daarna werd het geluid van Burke uitgezet. Op de videoverbinding was te zien dat hij zichtbaar geanimeerd bleef doorpraten.
Later gebeurde dat opnieuw, toen Burke wilde reageren op opmerkingen over zijn familie. De rechter zei dat die kwestie zijn moeder, zus en broer betrof, niet hem. “Ik ben niet van plan u daarover te horen”, zei Cregan. Daarna werd Burke opnieuw op mute gezet.
‘Zinloze en misleide campagne’
De rechter spaarde Burke niet. Volgens Cregan heeft de leraar “700 dagen van zijn leven verspild in de gevangenis”. Ook is zijn financiële positie ondermijnd en zijn reputatie als leraar beschadigd. “Dit alles is gebeurd door een zinloze en misleide campagne om een rechterlijk bevel te overtreden”, zei de rechter.
Volgens Cregan had Burke gewoon elke dag naar de school kunnen gaan, zolang hij buiten het terrein was gebleven. Dan had hij volgens de rechter kunnen volhouden dat hij beschikbaar was voor werk, zonder rechterlijke bevelen te schenden. “Maar zoals Burke heeft ontdekt, geldt de rechtsstaat voor iedereen, ook voor Burke”, aldus de rechter.
Mogelijk nog meer kosten
De openstaande boete is niet het enige financiële probleem voor Burke. Volgens de rechter hangt hem ook een forse rekening boven het hoofd voor de juridische kosten van de school. Die zouden oplopen tot “vele honderden duizenden euro’s”. Daarnaast wacht Burke nog een disciplinaire procedure bij de Teaching Council, de Ierse beroepsorganisatie voor leraren.
De rechter zei wel zorgen te hebben over de verhouding tussen de boetes en het inkomen van Burke als leraar. Maar Burke weigerde volgens de rechtbank informatie te geven over zijn vermogen, inkomsten en schulden. Daardoor kon de rechter niet beoordelen of de boetes moesten worden verlaagd.
Burke kan de proportionaliteit van de boetes nog aanvechten, maar dan moet hij wel openheid geven over zijn financiële situatie.
School wil zaak afsluiten
Namens Wilson’s Hospital School zei advocaat Rosemary Mallon dat de school wil dat de zaak niet telkens opnieuw voor de rechter komt. De school wil het dossier in principe laten rusten, maar wel de mogelijkheid houden om terug te keren naar de rechtbank als de omstandigheden veranderen.
Voor Burke is de kwestie daarmee nog niet voorbij. Hij blijft de beslissing over zijn ontslag aanvechten. Ook lopen er nog procedures rond familieleden.
Wat begon met een conflict over de aanspreekvorm van één leerling, is uitgegroeid tot een van de bekendste rechtszaken over gender, geloof en rechterlijke bevelen in Ierland. Burke ziet zichzelf als iemand die weigert zijn geloof te verloochenen. De rechter ziet vooral een man die hardnekkig rechterlijke orders negeerde — en daar nu een torenhoge prijs voor betaalt.





















































