Arbeidsmigranten die langer dan vier maanden in Nederland willen blijven, moeten zich bij hun woongemeente inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP). Toch staat een aanzienlijk deel ingeschreven in de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI), terwijl zij feitelijk langer in Nederland verblijven. Dat kan gevolgen hebben voor hun sociale zekerheid en toegang tot een zorgverzekering. Ook gemeenten missen hierdoor informatie over de verblijfplaats van deze groep.

Uitzendsector krijgt nieuwe zorgplicht
Vooral de uitzendsector is verantwoordelijk voor een groot aandeel EU-arbeidsmigranten dat als niet-ingezetene geregistreerd staat. Het kabinet wil daarom een zorgplicht invoeren voor uitleners. Die wordt uitgewerkt in een bevorderingsplicht en een vergewisplicht.

De regels gelden voor uitleners die werknemers ter beschikking stellen tegen een salaris van minder dan 150 procent van het wettelijk minimumloon. Zij moeten helpen bij een correcte registratie en controleren of daarvoor stappen zijn gezet. Een wettelijke meldplicht maakt voorlopig echter geen deel uit van het voorstel. Ook publiekrechtelijk toezicht en handhaving zijn nog niet geregeld.

ATR twijfelt aan effect maatregelen
Het kabinet heeft als doel om het aantal arbeidsmigranten met een correcte BRP-registratie met 50 procent te verhogen. Het ATR vindt echter dat het voorstel 'onvoldoende duidelijk' maakt waarom juist deze relatief lichte verplichtingen tot die verbetering zouden leiden. Daarbij wijst het adviescollege nadrukkelijk op het ontbreken van een meldplicht, toezicht en handhaving.

Volgens het ATR moet het kabinet daarom concreter laten zien wat de maatregelen opleveren. Het adviescollege wil dat kwantitatief inzichtelijk wordt gemaakt hoe de zorgplicht kan leiden tot de gewenste verbetering van 50 procent. Daarmee moet duidelijker worden of het beleid daadwerkelijk het registratieprobleem kan verkleinen.

Advies voor daadwerkelijke handhaving
Daarnaast vindt het ATR dat naleving van de nieuwe verplichtingen gecontroleerd moet worden. Het adviescollege pleit daarom voor handhaving van zowel de bevorderingsplicht als de vergewisplicht voor uitleners. Zonder dergelijke controle blijft volgens de beoordeling onduidelijk in hoeverre de maatregelen het achterliggende maatschappelijke probleem oplossen.

Een betere registratie moet gemeenten meer zicht geven op de verblijfplaats van arbeidsmigranten. Tegelijk kan een juiste inschrijving voorkomen dat arbeidsmigranten problemen krijgen met sociale zekerheid of hun zorgverzekering. Het kabinet zal volgens het ATR beter moeten onderbouwen hoe de gekozen aanpak deze doelen daadwerkelijk dichterbij brengt.