Onderwijs is in Duitsland voor een belangrijk deel een bevoegdheid van de zestien deelstaten. Een regering in Saksen-Anhalt kan daardoor zelf veel beslissingen nemen over de inrichting van scholen en lesprogramma’s. Prien benadrukt echter dat die vrijheid volgens haar niet onbeperkt is. ‘Dat heeft grenzen’, waarschuwde de CDU-politica.

Een belangrijke grens ligt volgens haar bij de Duitse grondwet. ‘Als de Grondwet wordt geschonden, bijvoorbeeld het gebod van gelijke behandeling, zou de federale overheid via constitutionele procedures kunnen ingrijpen’, zei Prien. Daarnaast bestaan er verschillende onderwijsprogramma’s waarbij Berlijn geld beschikbaar stelt aan de deelstaten.

Geld terugvorderen
Ook die financiële steun kan volgens Prien worden ingezet wanneer afspraken niet worden nagekomen. ‘Er zijn verschillende federale programma’s ter ondersteuning van de deelstaten op onderwijsgebied. Als een deelstaat zich niet aan de afgesproken doelen houdt, kan de federale overheid het geld terugvorderen en dat desnoods via rechtszaken afdwingen’, zei zij.

De minister ging nog een stap verder. Wanneer een AfD-regering volgens haar te ver afwijkt van de bestaande uitgangspunten in het Duitse onderwijs, zouden andere deelstaten diploma’s uit Saksen-Anhalt mogelijk niet langer erkennen. ‘Als een AfD-regering in Saksen-Anhalt zich te ver zou verwijderen van een fundamentele consensus in het onderwijsbeleid, zou zij het risico lopen dat schooldiploma’s in de rest van Duitsland niet meer worden erkend.’ 

AfD wil onderwijsplicht
De AfD in Saksen-Anhalt wil de bestaande schoolplicht vervangen door een onderwijsplicht. Kinderen zouden dan niet noodzakelijk een reguliere school hoeven te bezoeken, zolang zij het voorgeschreven onderwijs krijgen. Daardoor zou bijvoorbeeld thuisonderwijs mogelijk kunnen worden. De partij wil daarnaast aparte klassen voor kinderen die onvoldoende Duits spreken en wil stoppen met inclusiebeleid in het reguliere onderwijs.

Prien plaatst de discussie in een bredere historische context. ‘We weten uit de geschiedenis dat cultuur en onderwijs de belangrijkste aangrijpingspunten van extreemrechtse partijen zijn om hun ideologie in de hoofden van mensen te krijgen’, zei zij. Volgens de minister zal de Duitse onderwijsministerconferentie eventuele veranderingen in Saksen-Anhalt daarom nauwlettend volgen.