Het akkoord volgt op een nieuwe wet die het Oekraïense parlement maandag aannam. Van de 450 parlementsleden stemden er 266 voor betere bescherming van nationale minderheden. De wet versterkt onder meer het recht om minderheidstalen te gebruiken op scholen en tijdens culturele activiteiten. President Volodymyr Zelensky ondertekende de wet nog dezelfde dag. Daarmee kwam Oekraïne tegemoet aan een belangrijke eis van Hongarije.

Hongarije maakt einde aan jarenlange blokkade
Onder voormalig premier Viktor Orbán verzette Hongarije zich sinds 2023 tegen verdere stappen richting Oekraïens EU-lidmaatschap. Vooral de behandeling van de ongeveer 100.000 etnische Hongaren in de Oekraïense regio Transkarpatië lag gevoelig. Boedapest vond dat hun taalrechten onvoldoende werden beschermd.

Daarnaast waarschuwde Orbán dat de toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie de kans op een directe oorlog met Rusland vergrootte en dat economisch landen last kunnen krijgen van de toetreding van Oekraïne tot de interne markt.

Met de komst van premier Péter Magyar veranderde de Hongaarse opstelling. Hij bereikte in juni een akkoord met Oekraïne over een actieplan van elf punten. Hongarije liet vervolgens zijn blokkade van eerdere onderhandelingen los, maar stelde nieuwe stappen afhankelijk van concrete wetgeving.

Die voorwaarde is inmiddels vervuld. Byrne maakte maandagavond bekend dat alle Europese lidstaten akkoord zijn. 'Ik kan bevestigen dat alle EU-lidstaten zijn overeengekomen om de clusters 2 en 3 voor Oekraïne en Moldavië te openen', verklaarde hij.

Gevolgen voor Nederlandse landbouw en arbeidsmarkt
De onderhandelingen richten zich op twee belangrijke onderdelen van de Europese samenwerking. Het eerste gaat over de interne markt, waar vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en werknemers centraal staat. Het tweede betreft concurrentievermogen en economische groei.

Voor Nederland zijn vooral de mogelijke economische gevolgen belangrijk. Een toekomstig Oekraïens EU-lidmaatschap kan invloed hebben op de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven, boeren en transporteurs. Ook de gevolgen voor Europese landbouwsubsidies en regionale steunfondsen zullen bij verdere uitbreiding aandacht vragen. De onderhandelingen betekenen echter nog niet dat Oekraïense werknemers en bedrijven direct dezelfde rechten krijgen als die uit bestaande EU-landen.

Brussel zet uitbreiding verder door
EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwelkomde maandag de Oekraïense wetswijzigingen. Volgens haar maken deze de weg vrij voor nieuwe onderhandelingen. Zij benadrukte daarnaast het veiligheidsbelang van verdere uitbreiding. 'Oekraïne is natuurlijk Europa's eerste verdedigingslinie tegen de Russische agressie', verklaarde Kallas.

Het akkoord betekent niet dat Oekraïne al tot de EU kan toetreden. Daarvoor moeten nog verschillende onderhandelingshoofdstukken worden afgerond en uiteindelijk moeten alle lidstaten opnieuw instemmen. Ook de financiële en economische gevolgen van uitbreiding zijn nog niet uitgewerkt. Wel is een belangrijke politieke blokkade verdwenen.