De discussie raakt aan een gevoelig onderwerp in Vlaanderen. Sociale huurwoningen zijn schaars en de wachtlijsten zijn lang. Volgens de door Vlaams Belang aangehaalde cijfers wachten meer dan 215.000 huishoudens op een sociale woning. Tegelijkertijd blijkt uit gerichte onderzoeken dat bij een aanzienlijk deel van de gecontroleerde huurders buitenlands vastgoed wordt gevonden.

Vlaamse woonmaatschappijen kunnen gespecialiseerde onderzoeksbureaus inschakelen wanneer zij vermoeden dat een sociale huurder vastgoed bezit in het buitenland.

De Vlaamse overheid vergoedt de kosten van deze onderzoeken. Wordt buitenlands vastgoed vastgesteld, dan worden de onderzoekskosten volledig terugbetaald. Wanneer het onderzoek niets oplevert, vergoedt Vlaanderen 75 procent. Toch blijft het aantal controles beperkt.

In 2025 werden volgens de aangeleverde cijfers slechts 89 vergoedingsaanvragen ingediend. In 39 gevallen werd daadwerkelijk buitenlands vastgoed vastgesteld. Dat komt neer op 43,8 procent. Een jaar eerder ging het om 92 onderzoeken, waarvan er 43 positief waren.

Deze cijfers zijn volgens Awouters een belangrijke reden om het controlesysteem aan te scherpen. “Bijna 44 procent van de onderzoeken levert effectief buitenlandse eigendom op. Toch controleert Vlaanderen niet systematisch. Wanneer iemand in eigen land een eigendom heeft wordt dat altijd vastgesteld via databanken. Voor eigendommen in het buitenland is er geen systematische controle, enkel bij vermoeden. Nochtans gebeurt het vaak dat personen van buitenlandse afkomst in het thuisland een huis of appartement in eigendom hebben. Dat verschil in behandeling is niet uit te leggen.”

Met zijn decreetvoorstel wilde Awouters de controle naar voren halen. Kandidaat-sociale huurders met een buitenlandse nationaliteit zouden vóór de toewijzing van een woning systematisch worden onderzocht op vastgoedbezit in het buitenland.

Volgens het Vlaams Belang is dat noodzakelijk om te voorkomen dat mensen met verboden vastgoedbezit een schaarse sociale woning krijgen. De partij vindt dat de regels voor iedereen op dezelfde manier moeten worden toegepast, ongeacht waar iemand vastgoed bezit. “Links heeft voortdurend de mond vol van discriminatie, behalve wanneer Vlamingen zelf ongelijk worden behandeld”, aldus Awouters.

Het voorstel riep echter ook juridische vragen op. Een controle die specifiek wordt gekoppeld aan buitenlandse nationaliteit kan vragen oproepen over gelijke behandeling en proportionaliteit.

Bovendien is niet iedere persoon met een buitenlandse nationaliteit eigenaar van vastgoed in het buitenland. Omgekeerd kunnen ook Belgische staatsburgers onroerend goed buiten België bezitten. De Commissie Wonen stemde het voorstel uiteindelijk weg.